هێمن هەورامی: "لە هەموارکردنى دەستوورى عێراقدا ناهێڵین دەست بۆ مافە دەستوورییەکانى هەرێم ببرێت"

دهۆک – AA

جێگرى سەرۆکى پەرلەمانى کوردستان، هێمن هەورامى رایگەیاند "ناسەقامگیرییەکانى عێراق کاریگەرى راستەخۆى لەسەر دۆخى هەرێمى کوردستان هەیە، هەموو هەوڵەکانى ئێمەش بۆ ئەوەیە کە خوێنڕشتن کەمتر بێتەوە و سەقامگیرى زیاتر بێت".

هێمن هەورامى لە لێدوانێکى تایبەتدا بۆ ئاژانسى ئانادۆڵو لەبارەى دوایین گۆڕانکاری و پێشهاتەکانى عێراق گوتى: "ئێمە نیگەرانین لەو دۆخەى کە ئێستا لە عێراق هاتووەتە ئاراوە، چونکە بۆ ئێمە سەقامگیرى حکوومەتى عێراق و بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا هێنانەدى داواکارییە رەواکانى خۆپێشاندەرانى عێراق گرنگە، هەر جۆرە ناسەقامگیرییەک لەڕووى حکوومڕانییەوە لەڕووى ئاسایشەوە کاریگەری راستەوخۆى لەسەر هەرێمى کوردستان دەبێت".

گوتیشى: "هەرێمى کوردستان خوازیارە پەیوەندییەکى پتەوتر و تۆکمەترى لە چوارچێوەى دەستووردا لەگەڵ عێراقدا هەبێت، بۆ ئەوەى بتوانین ئەو کێشە هەڵپەسێردراوانەى لە نێوان هەرێمى کوردستان و بەغدا هەن چارەسەریان بکەین، ئێمە پێمانوایە هەر جۆرە کێشەیەک بۆ حکوومەتى ئێستاى عێراق دروست بکرێت، بۆ ئەوەى نەتوانێت گفتوگۆیەکى دەستووریانە لەگەڵ حکوومەتى هەرێمى کوردستان بکات بۆ دۆزینەوەى چارەسەرێکى درێژخایەن بەپێى دەستوور، خۆى لەخۆیدا کاریگەرى نەرێنى لەسەر پەیوەندییەکانى هەردوولا دروست دەکات، بۆیە هەرێمى کوردستان بە پەرۆشەوە سەیرى هەموو گۆڕانکارییەکانى ئێستاى عێراق دەکات لەسەر ئاستى سەرۆکایەتى هەرێم و لەسەر ئاستى سەرۆکایەتى پەرلەمان و سەرۆکایەتى کوتلە کوردستانییەکان بەدواداچوونى وردیشمان کردووە".

جێگرى سەرۆکى پەرلەمانى کوردستان دەڵێت "هەوڵەکانى ئێمە بۆ ئەوەیە بزانين ئەگەر ئەم حکوومەتەى ئێستاى عێراق نەمێنێ، جێگرەوە کێیە؟ ئایا ئامانج سەقامگیرى عێراق و چارەسەرکردنى کێشە هەڵپەسێندراوەکان و چاکسازی سەرتاسەریی و هەموارکردنى دەستوورێکە بەو ئاڕاستەیەى کە سیستەمى سیاسى لە عێراقدا باشتر بکات، یان مەبەست لە گۆڕانکارییەکان نەهێشتنى مافە دەستوورییەکانى هەرێمى کوردستان و هەموارکردنى دەستوورە بۆ نەهێشتنى دەسەڵاتە فیدرالییەکانى هەرێمى کوردستان یان خستنەڕووى بەدیلێکە عێراق زیاتر بۆ مەرزکەزییەت بباتەوە، بۆیە ئێمە لە نزیکەوە چاودێرى دۆخەکە دەکەین و بەشدارین لە گفتوگۆکان و هەموو هەوڵەکانى ئێمەش بۆ ئەوەیە کە خوێنڕشتن کەمتر بێتەوە و سەقامگیرى زیاتر بێت هەروەها گۆڕانکارییەکى ریشەیی و ئەرێنى لە دۆخى عێراق بێتە ئاراوە".

هێمن هەورامى لەبارەى هەموارکردنى دەستوورى عێراق ئاشکراى کرد کە "لە نێو دەستوورى عێراقدا ماددەكاني ١٢٦ و ١٤٢ باس لە هەموارکردنى دەستوور دەکەن، ئەگەر هەموارى دەستوور بەپێى ماددەى ١٢٦ بوایە، هەر جۆرە هەموارکردنێک دەستبەرێت بۆ مافە دەستوورى و فیدرالییەکانى هەرێمى کوردستان بەبێ رەزامەندى پەرلەمانى کوردستان و بەبێ دەنگى ٢ لەسەر ٣ى ئەنجوومەنى نوێنەرانى عێراق نەدەتوانرا تێپەڕێندرێت، بۆیە بەداخەوە ئەنجوومەنى نوێنەرانى عێراق بەپێى ماددەى ١٢٦ لێژنەیان دروست نەکردووە، بەڵکو بەپێى ماددەى ١٤٢ لێژنەیان دروستکردووە".

هەورامى ئاماژەى بە ئەندامانى لێژنەکەدا و گوتى: "لە ئێستادا شەش ئەندامى کوردمان لە لێژنەکە هەیە بە وردى چاودێرى دۆخەکە دەکەین دەمانەوێت بزانین ئایا ئەم هەموارەى کە کوتلە سیاسییەکانى عێراق و نوێنەرى خۆپێشاندەران دەیانەوێت لە دەستووردا بیکەن، لەو ماددانەیە کە تایبەتن بە هەرێمى کوردستان یان لە کۆمەڵێک ماددەى ترە کە پەیوەندى بە سیستەمى سیاسى عێراق و هەڵوەشاندنەوەى ئەنجوومەنى پارێزگاکانەوەیە، ئەگەر تەنها دەست بۆ ئەو ماددانە بەرن کە پەیوەندی بە ئەنجوومەنى پارێزگاکانى عێراق و شێوازى سیستەمى سیاسى عێراق هەیە، بەتایبەتى لەوەى کە لە سیستەمى پەرلەمانى بیکەنە سیستەمێکى تێکەڵ لە سەرۆکایەتى و پەرلەمانى، ئەمە بابەتێکە لەلایەن هەرێمى کوردستانەوە زۆر جێگەى نیگەرانى نییە".

جێگرى سەرۆکى پەرلەمانى کوردستان دڵنیایی بە هاووڵاتییانى هەرێمى کوردستان دەدات کە لە هەموارى دەستوورى عێراقدا ناهێڵن دەست بۆ مافە دەستوورییەکانى عێراق ببرێت و دەڵێت "ئەگەر لە هەموارى دەستووردا دەست بۆ مافە دەستوورییەکانى هەرێمى کوردستان و بنەماکانى فیدرالیزم و ماددەى ١٤٠ بەرن، ئەوکاتە ئێمە هەموو هەوڵێکى خۆمان دەخەینەگەڕ بۆ ئەوەى لەناو ئەنجوومەنى نوێنەرانى عێراقدا شکستى پێبهێنین و زیاتر لە سەدا ٥١ى دەنگەکانى ئەنجوومەنى نوێنەرانى عێراق کۆکبن لەسەر ئەو هەمووارەى کە دەکرێت، ئەگەر لەمەشدا نەماتوانى ئەوکات بەو گەرێنتییە دەستوورییەى کە ٢ لەسەر ٣ى دەنگى دەنگدەرانى سێ پارێزگا رەتیکەینەوە، هیوادارین نەگەینە ئەم قۆناخە.