Dünya Kupası'nın sıcaklığı iklim değişikliğiyle artıyor

İklim araştırma kuruluşu Climate Central tarafından yapılan analizlerde Dünya Kupası'nda oynanacak 104 maçın 49'unda sporcuların performansını olumsuz etkileyebilecek aşırı sıcaklık yaşanma olasılığı en az yüzde 50 olarak hesaplanırken, maçların 26'sında bu olasılığın iklim değişikliği nedeniyle en az 10 puan arttığı tahmin ediliyor.

2026 FIFA Dünya Kupası'nda A Milli Futbol Takımı'nın da aralarında bulunduğu 48 takım, ABD, Kanada ve Meksika'nın 16 kentinde 104 maçta karşı karşıya gelecek.

Araştırmalara göre 28 derecenin üzerindeki sıcaklıklar, futbolcuların performansını ve dolayısıyla takımların genel maç stratejisi ile oyun tarzını etkiliyor.

Climate Central, Dünya Kupası'ndaki karşılaşmalarda sıcaklığın 28 derece eşiğini aşma olasılığını ve bu olasılıkta iklim değişikliği faktörünün payını hesapladı.

Karşılaşmaların 49'unda performansı olumsuz etkileyebilecek aşırı sıcaklık yaşanma olasılığı en az yüzde 50 olarak hesaplanırken, iklim değişikliği faktörünün, bu maçların 26'sında aşırı sıcaklık olasılığını en az 10 puan artırdığı belirtildi.

İklim değişikliği en çok Uruguay-İspanya maçında etkili olacak

İklim değişikliği etkisinin en çok görüleceği mücadelenin, 26 Haziran'da Meksika'nın Guadalajara kentinde oynanacak Uruguay-İspanya karşılaşması olduğu belirlendi. Bu maçta, 28 derece eşiğinin aşılma olasılığının yüzde 70 olduğu, iklim değişikliğinin olmadığı bir durumda, bu olasılığın 37 puan daha düşük olacağı tahmin edildi.

Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasında 25 Haziran'da Los Angeles Stadyumu'nda oynanacak mücadelede sıcaklık eşiğinin aşılma olasılığı yüzde 49'a ulaşırken, iklim değişikliğinin bu orana katkısının 6 puan olarak hesaplandığı belirtildi.

19 Temmuz'da New Jersey'de oynanacak final maçında oyuncuların, performanslarını olumsuz etkileyecek bir sıcaklıkta karşılaşma olasılıkları yüzde 47 olarak hesaplanırken, iklim değişikliği olmasaydı bu olasılığın yüzde 30 olacağı vurgulandı.

Stadyumlardaki yüksek sıcaklıklar

Analizlerde ayrıca 16 ev sahibi şehrin 10'unun daha önce Dünya Kupası maçına ev sahipliği yaptığı göz önüne alınarak son 10 yıldaki (2016-2025) aşırı sıcak haziran-temmuz günlerinin sıklığı, son Dünya Kupası'ndan önceki 10 yılla karşılaştırıldı.

1994'teki ev sahibi kentlerinden Miami ve 1986'daki ev sahibi kentlerinden Mexico City'de, son 10 yılda, Dünya Kupası'na ev sahipliği yaptıkları dönemlere göre 7 kat daha fazla aşırı sıcak, haziran-temmuz günleri yaşandı.

"Sadece sporcu performansı değil, sporcu sağlığı açısından da değerlendirilmeli"

Acıbadem Maslak Hastanesinde görevli ortopedi ve travmatoloji uzmanı Prof. Dr. Abdullah Yener İnce, Dünya Kupası esnasında etkili olması beklenen yüksek hava sıcaklıklarının sporcuların performansı üzerinde yaratacağı etkilere dair AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Son yıllarda futbolun karşı karşıya kaldığı en önemli çevresel sorunlardan birinin sıcaklık artışı olduğunu belirten İnce, bu durumun sadece sporcunun performansı değil, sağlığı açısından da değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Futbolcuların, sadece rakiplerle değil, zaman zaman iklim koşullarıyla da mücadele etmek zorunda kaldığına işaret eden İnce, "Özellikle yaz aylarında oynanan turnuvalarda bu durum çok daha belirgin hale geliyor. Sahada bunun karşılığını çok net görebiliyoruz. Oyuncular daha fazla sıvı kaybediyor, kalp atım hızları yükseliyor ve toparlanmaları zorlaşıyor. Özellikle maçın son bölümlerinde yüksek tempolu koşuları sürdürmek daha güç hale geliyor. Vücut bir noktadan sonra performanstan çok kendini soğutmaya odaklanıyor." diye konuştu.

Sıcaklık arttığında oyuncuların tekrarlı sprint sayılarında azalma görülebildiğini dile getiren İnce, bunun yanında konsantrasyonun korunmasında zorlanma yaşandığını ve bazı anlarda bir saniyelik karar gecikmesinin bile maçın kaderini değiştirebildiğini anlattı.

Birçok takımın sıcaklığa adaptasyonu kamp planlarına dahil ettiğine değinen İnce, oyuncuların mümkün olduğunca benzer iklim koşullarında antrenman yapmasının önemli olduğunu çünkü vücudun sıcaklığa alışmasının performans üzerinde ciddi fark yaratabildiğini aktardı.

"Sıcak hava maçların gidişatını değiştirebilir"

Dünya Kupası'nda etkili olması beklenen sıcaklıkların oyun tarzı ve maç sonuçları üzerinde etkisi olacağı değerlendirmesinde bulunan İnce, "Bazı takımlar yüksek tempolu ve yoğun pres üzerine oyun kurarken bazıları topa sahip olarak oyunu kontrol etmeyi tercih ediyor. Sıcak hava özellikle yüksek enerji tüketen oyun modellerini daha fazla etkileyebilir ki bu da maçların gidişatını değiştirebilir." dedi.

Futbolun sürekli değişen bir yapıya sahip olduğunu ifade eden İnce, sözlerini şöyle tamamladı:

"Eskiden sadece antrenman bilimi ve beslenmeden söz ederken bugün iklim koşullarını da konuşuyoruz. Önümüzdeki yıllarda başarılı takımların yalnızca iyi oyunculara değil, çevresel koşullara uyum sağlayabilen güçlü sağlık ve performans ekiplerine de sahip olması gerekecek. Bu konu artık bir lüks değil, oyunun önemli bir parçası."