30 مارس 2026•بهروزرسانی: 31 مارس 2026
آنکارا/ خبرگزاری آنادولو
در چارچوب «پروژه پسماند صفر» که در سال 2017 توسط وزارت محیط زیست، شهرسازی و تغییرات اقلیمی ترکیه و با حمایت امینه اردوغان، همسر رئیس جمهور رجب طیب اردوغان و رئیس هیئت مشورتی عالی رتبه سازمان ملل متحد در زمینه پسماند صفر آغاز شد، تاکنون 90 میلیون تن زباله بازیافت و به چرخه اقتصاد بازگردانده شده است.
این پروژه به یک جنبش زیستمحیطی جهانی تبدیل شده که توسط سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته شده است. در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، در 14 دسامبر 2022، با میزبانی ترکیه به عنوان میزبان اصلی و 105 کشور به عنوان میزبانان مشترک، 30 مارس به عنوان «روز جهانی زباله صفر» اعلام شد.
از زمان آغاز این پروژه، ترکیه با دستیابی به صرفهجویی در بسیاری از زمینهها، از محیط زیست و انرژی گرفته تا انتشار گازهای گلخانهای و فضای دفن زباله، از طریق جنبش بدون زباله، هم در اقتصاد و هم در آینده سرمایهگذاری کرده است.
در این چارچوب، سیستمهای مدیریت بدون زباله تا به امروز در 217 هزار ساختمان و پردیس اجرا شدهاند. نرخ بازیافت که در سال 2017، 13٪ بود، هر ساله در حال افزایش بوده و در سال 2024 به 36.08٪ و در سال 2025 به 37.53٪ رسیده است.
ترکیه قصد دارد نرخ بازیافت را در سال 2035 به 60٪ و در سال 2053 به 70٪ افزایش دهد.
برای افزایش اشتراکگذاری تجربیات در زمینه ابتکارات مربوط به صفر کردن زباله، 20 شهرداری از ترکیه در شبکه بینالمللی شهرهای بدون زباله که در سال 2022 توسط مرکز منطقهای آسیا و اقیانوس آرام کنوانسیون بازل، تأسیس شد، گنجانده شدند. پروژه ابتکاری انتقال به صفر کردن زباله در برابر آلودگی، با حمایت صندوق جهانی محیط زیست و اجرای آن توسط برنامه توسعه سازمان ملل متحد با هماهنگی وزارتخانه، در کوجاائلی آغاز شد.
در دوره زمانی آغاز پروژه تا پایان سال 2025، در مجموع 90 میلیون تن زباله، شامل 36.1 میلیون تن کاغذ و مقوا، 10.2 میلیون تن پلاستیک، 3.5 میلیون تن شیشه، 9.6 میلیون تن فلز و 30.6 میلیون تن زباله آلی و سایر زبالههای قابل بازیافت، توسط مشاغلی که مجوزهای زیستمحیطی از وزارتخانه دریافت کرده بودند، پردازش و بازیافت شد و 365 میلیارد لیر ترکیه به اقتصاد ملی کمک کرد.
زبالههای جمعآوریشده منجر به صرفهجویی در انرژی معادل نیاز سالانه برق 54 میلیون خانوار (270 میلیارد کیلووات ساعت)، صرفهجویی در مصرف آب معادل مصرف دو ساله آب استانبول (2 تریلیون لیتر)، صرفهجویی در مصرف بنزین معادل بیش از مصرف سوخت سالانه همه وسایل نقلیه در ترکیه (60 میلیارد لیتر) شد.
