مهاجران افغان:"در ایران با فشار و تهدید به اخراج مواجه هستیم"

وان/خلیل سلحشور/خبرگزاری آناتولی

برخی پناهجویان افغان که اخیرا به‌‌صورت غیرقانونی به شهرهای شرقی ترکیه مانند، وان، ارزروم و غیره آمده‌ و پیش از آن، مدت زیادی در ایران به‌سربرده‌اند در گفتوگو با خبرنگار بخش فارسی خبرگزاری آناتولی از تشدید انواع فشارهای مسئولین ایران سخن گفتند.

چند تن از این مهاجران که در ترمینال شهر وان منتظر سفر به غرب ترکیه هستند، با بیان اینکه "رفتار غیرمناسب با ما در ایران این اواخر افزایش چشمگیری یافته است"، گفتند: "مجبور به ترک این کشور شدیم. دولت ایران می کوشد به شیوه های مختلف ما را از سراسر این کشور اخراج کند".

عبدالرحیم ‌35 ساله اهل فاریاب در شمال افغانستان یکی از این مهاجران که به همراه چند تن دیگر اخیرا به‌صورت غیرقانونی وارد وان شده است. او به خبرنگار آناتولی گفت:

"مهاجران در ایران تحت فشار هستند. درحالی‌که شرایط کنونی افغانستان بسیار دشوار است. هیچ کس نمی‌تواند فشار ایران بر افغان‌های مقیم این کشور را انکار کند. واقعا زیر شکنجه زندگی می‌کنند. حتی به خانواده‌ها و زنان ظلم و حقوق بشر پایمال می‌شود. من مواردی را بیان می کنم که خودم شاهد آن بوده و بدون مبالغه به شما می‌گویم. ایران مرزها را باز گذاشته تا مهاجران افغان‌ها روانه ترکیه شوند. گاهی افغان‌ها توسط پلیس ایران مورد آزار و اذیت قرار می گیرند. آنها را مجبور می‌کنند راهی ترکیه شوند. ایران با توجه به سیاست‌های خود گهگاه مرزهای خود با ترکیه را باز می کند".

محمد ناصر 33 ساله اهل شهرستان پشتون کوت ولایت فاریاب افغانستان هم از ایران به ترکیه مهاجرت کرده است. وی هم تصریح کرد:

"یکی از دلایل افزایش مهاجرت افغان ها از ایران به ترکیه، تحریم‌های اقتصادی این کشور است. ارزش پول ایران به‌شدت افت کرده و نرخ بیکاری بالا رفته است. مزدی که از کارفرما می گرفتیم کفاف زندگی روزمره ما را نمی‌داد. روزانه 300 تا 400 افغان با عبور از مرز ایران به ترکیه می‌آیند. اگر مامورین ایرانی مرز را محکم ببندند، هیچ کس نمی‌تواند غیرقانونی رد شود. دولت ایران به مردمش فشار آورده تا افغان ها را استخدام نکنند. زمانی که مهاجر گرسنه باشد به ناچار راه فرار را انتخاب می‌کند".

سید انور 19 ساله از مزارشریف که اخیرا به شهر وان در ترکیه آمده است، نیز می گوید: "مرز ایران همیشه باز است. بنابراین فرقی نمی کند که شب بیایید یا روز."

نعمت الله 28 ساله از شهرستان ارگو ولایت بدخشان درشمال افغانستان نیز اظهار داشت: "مدتی در ایران بودم. خیلی مشکلات دیدم. مسئولین ایران ما را اذیت می‌کردند و مجبور شدیم به سمت ترکیه بیاییم".

محمد الیاس 22 ساله همشهری نعمت الله هم در این زمینه اظهار داشت: "در اثر فشار و اذیت در ایران و از ترس اخراج به کشورم، ناگزیر شدم که به ترکیه بیایم. هنگام آمدن، مرزهای ایران باز بود و پلیس این کشور کاری به کسی نداشت".

بلال 28 ساله از اهالی پکتیای افغانستان هم از کسانی است که بصورت غیرقانونی به وان آمده و می کوشد با دوستان خود در آنکارا تماس بگیرد تا زمینه سفرش را فراهم کنند. او هم گفت:

"فشار ایران بر مهاجران افغان خیلی زیاد است. آنها به جای بازگشت به زادگاه شان بخصوص اگر اهل مناطق تحت کنترل طالبان باشند، ناچارند راهی ترکیه شوند. ایران مرز خود با افغانستان را بسته است. خیلی دشوار است که یک افغان به‌صورت غیرقانونی وارد ایران شود اما این کشور مرزهای خود با ترکیه را باز گذاشته است. هدف آنها این است که از ورود آنها جلوگیری و بر افغان‌های مقیم ایران به نحوی فشار بیشتری وارد شود تا به سمت ترکیه فرار کنند یا به کشورشان بازگردند".

علاوه بر موارد فوق، برخی اعضای شبکه قاچاق انسان که مایل به ذکر نام شان نبودند، از طریق تماس تلفنی به خبرنگار آناتولی گفتند: "ماموران ایران هیچ اقدام جدی برای جلوگیری از مهاجرت‌های غیرقانونی به سمت ترکیه نمی‌کنند. کار ما از این لحاظ خیلی آسان شده است. نرخ های قاچاق انسان به دلیل باز بودن مرزها خیلی پایین آمده و کارمان نیز سرعت بیشتری گرفته است. نیروهای امنیتی ترکیه کسانی که در حال عبور از مرز باشند را متوقف می‌کنند. اما چشم‌پوشی مرزبانان ایرانی باعث افزایش مهاجرت ها به ترکیه شده است".

قابل ذکر است که شهرهای آغری، ایغدیر، وان و ارزروم در شرق ترکیه این روزها شاهد موج بی سابقه و انبوه پناهجویان افغان بوده و طی یک سال گذشته شمار کسانی که به صورت غیرقانونی از طریق ایران به ترکیه وارد می شوند، افزایش چشمگیری داشته است.

گفتنی است، بکر بوزداغ معاون‌نخست وزیر و سخنگوی دولت ترکیه روز چهارشنبه گذشته اعلام کرد که "طی سه ماه نخست سال جاری میلادی 27 هزار تبعه افغانستان از راه های غیرقانونی از سوی مرزهای شرقی وارد ترکیه شده اند و دولت نیز اقدامات لازم و موثر را برای بازگرداندن آنها به کشورشان انجام می دهد. تدابیری که برای مهاجران کشورهای دیگر در نظر گرفته شده برای مهاجران پاکستان و افغانستان نیز اعمال خواهد شد. مرکز استرداد موقت مهاجران در شهر ایغدیر به هدف مبارزه با مهاجرت‌ غیرقانونی و استرداد راه اندازی خواهد شد".

سیلمان سویلو وزیر کشور ترکیه نیز طی نشست خبری روز گذشته اظهار داشت که "بیش از 600 پناهجوی افغان پس از تهیه مدارک سفر برای نخستین بار از شهر ارزروم ترکیه به افغانستان فرستاده شدند. همچنین پروازهای چارتر را برای بازگرداندن 4500 برادر افغان طی یک ماه به کشورشان فراهم کرده ایم".

سهیلا شالیزی، مسئول نمایندگی شرکت هواپیمایی آریانای افغانستان در ترکیه نیز در گفت‌وگو با خبرنگار آناتولی اظهار داشت: دولت ترکیه تلاش ویژه‌ای را در جهت امدادرسانی به پناهجویان افغان انجام داده و هزینه بازگشت آنها به افغانستان را برعهده گرفته است.