اویغور: با مرگ رفسنجانی اصلاح‌طلبان ایران تضعیف می‌شوند

آنکارا/ سلین تمیزار/ خبرگزاری آناتولی

دکتر حقی اویغور، معاون مرکز مطالعات ایرانی آنکارا «ایرام» در گفتگو با خبر گزاری آناتولی اظهار داشت: "هدف اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس جمهور اسبق ایران در واقع اطمینان خاطر از روند گذار در دوره پس از علی خامنه ای، رهبر کنونی ایران بود. با مرگ وی محافظه کاران در برابر حسن روحانی، رئیس جمهور این کشور از قدرت بالایی برخوردار شدند".

ادامه سخنان دکتر حقی اویغور در این مصاحبه به شرح زیر است:

هاشمی رفسنجانی یکی از مهم ترین شخصیت های سیاسی کشور از انقلاب 1979 تاکنون بود و از دوران جوانی در کنار آیت الله خمینی قرار داشت. طی سال های 1980 تا 1988 ریاست مجلس را برعهده داشت اما این سمت یک سمت معمولی نبود و نقش مرد اول و دوم کشور را ایفا کرد. تاثیر فوق العاده ای بر خمینی داشت. خمینی در بسیاری موارد می گفت بروید از رفسنجانی بپرسید، هرچه می گوید انجام بدهید.

رفسنجانی پس از وفات خمینی در سال 1989 نقش بزرگی در انتخاب رهبر فعلی داشت. قراردادن خامنه ای در مرکز سیاست به این شکل، آشنایی وی با خمینی، ورودش به شورای انقلاب همه با رفسنجانی در ارتباط بود. آنها رابطه نزدیکی با هم داشتند.

جدایی رفسنجانی و خامنه ای در دوره ریاست جمهوری وی طی سال های 1997 تا 1989 آغاز شد. او لیبرال تر بوده و طرفدار اقتصاد آزاد، خصوصی سازی و روابط خوب با همسایگان و غرب بود. خامنه ای، اما بیشتر پیرو اصولگرایی بود. قرارگرفتن خامنه ای در کنار محمود احمدی نژاد در طول دوران ریاست جمهوری اش موجب تضعیف رفسنجانی شد.

دوره پس از انتخابات سال 2009 نیز یک نقطه عطف بوده و موجب تضعیف قدرت هاشمی شد. به او اجازه اقامه نماز جمعه داده نشد و دختر و پسرش دستگیر شدند. در سال 2013 با انتخاب حسن روحانی به عنوان رئیس جمهور، رفسنجانی موقعیت خود را بهبود بخشید و مجددا وارد سیستم شد.

روحانی برای رفسنجانی در حکم « وکیل» بود. اغلب سیاستمداران امروز ایران اطراف رفسنجانی رشد و تربیت یافته اند. او نام مهمی در سیاست ایران بود و هر کسی که از خامنه ای فاصله می گرفت اطراف رفسنجانی جمع می شد.

وی ریاست تشخیص مصلحت نظام ایران را برعهده داشت. عضو مجلس خبرگان بود. حامی روحانی بود. تمامی هدفش فراهم روند انتقال پس از خامنه‌ای بوده است. با درگذشت هاشمی محافظه کاران که ضد روحانی هستند قدرت بزرگی کسب کردند. اصلاح طلبان ضربه بزرگی خوردند. او مرد قدرتمندی بود حتی می توانست خامنه‌ای را هم مورد انتقاد قرار دهد. توانای اقناع او خیلی بالا بود.

اصلاح طلبان نمی توانند جای هاشمی را بگیرند. اسامی بزرگی نظیر هاشمی ندارند. احتمال می رود روحانی برای این امر سعی خواهد کرد ولی بیش‌تر شخصیت سیاسی او مطرح است. بنابر این در کوتاه مدت نمی تواند جای هاشمی را بگیرد.

درحالی که کسی جرأت نمی کرد سیاست خامنه‌ای در خصوص سوریه را مورد انتقاد قرار دهد وی گفته بود که مردم خواسته‌های مشروعی دارند و ما مخالف این هستیم. هاشمی طرفدار برقراری روابط نزدیک با ترکیه نیز بود.

روحانی دوباره در انتخابات ریاست جمهوری ایران نامزد خواهد بود. به احتمال قوی شورای قانون اساسی نیز او را وتو نخواهد کرد، ولی به احتمال زیاد برای دوره دوم خود تغییرات اساسی و ساختاری در نظر دارد. در چنین موقع حمایت هاشمی برای او بسیار مهم بود.