08 فوریه 2018•بهروزرسانی: 10 فوریه 2018
استانبول/ شاهین دمیر/ خبرگزاری آناتولی
مراد یشیلتاش، استاد دانشگاه و مدیر بخش پژوهشهای امنیتی بنیاد پژوهشهای مسائل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی «ستا» در گفتگوی اختصاصی با خبرگزاری آناتولی در تشریح دلایل اصلی عملیات شاخه زیتون نیروهای مسلح ترکیه که برای پاکسازی عناصر تروریستی پ.ک.ک/پ.ی.د و داعش در منطقه عفرین سوریه ادامه دارد، اظهار داشت: یکی از دلایل اصلی عملیات نظامی ترکیه این منطقه را میتوان حفظ تمامیت ارضی سوریه که همچنین موضوعی مورد حمایت روسیه و ایران است، عنوان کرد.
«عملیات شاخه زیتون تمامیت ارضی سوریه را تضمین میکند»
این کارشناس مسائل امنیتی و ژئواستراتژیکی ترکیه همچنین تصریح کرد: البته این مسئله کمی پیچیده تر است. آمریکا در شرق رود فرات طی طرحی عناصر گروه تروریستی پ.ک.ک/پ.ی.د را به عنوان "یگان های مدافع مرزی" مستقر و همچنین برای آن ها منطقه امنی که عمق آن به رقه منتهی میشود برای جلوگیری از نفوذ شبه نظامیان وابسته به ایران ایجاد کرده است. این اقدام تمایت ارضی سوریه را به خطر انداخته و زمینه تجزیه این کشور را فراهم می کند. از سویی نیز به تلاشهای بین المللی مانند مذکرات سیاسی در مورد این کشور ضربه وارد میکند.
استاد دانشگاه سابق دانشگاه «ویرجینیا تک آمریکا» ادامه داد: عملیات سپرفرات و عفرین و در صورت مقدور عملیات احتمالی به منطقه منبج در شرق فرات کنترل تروریستها بر یک منطقه همگن را ساقط کرده و به عبارتی دیگر تمامیت ارضی سوریه که مورد حمایت ترکیه، روسیه و ایران قرار دارد را تضمین میکند.
«عفرین از لحاظ آموزشهای ایدئولوژیکی، عملیاتی و نظامی پایگاه اصلی تروریستهاست»
وی با بیان این که ترکیه علاوه بر هدف مذکور بر پایه 2 دلیل اصلی دیگر تن به انجام این عملیات داده است، گفت: اصلی ترین و مهمترین هدف ترکیه جلوگیری از گسترش تروریسم در منطقه و مرزهایش است. منطقه عفرین از چند سال گذشته یکی از مهمترین پایگاه حملات گروه تروریستی پ.ک.ک به ترکیه محسوب میشود. این موضوع به طور کامل در حملات تروریستی این گروه در بین سالهای 2015-2017 در مناطق مختلف ترکیه به ویژه در حوزه دریای مدیترانه مشهود است.
یشیلتاش افزود:
«عفرین به لحاظ جغرافیایی و نزدیکی به رشتهکوهای آمانوس یک گذرگاه امن برای تروریستها جهت عبور به منطقه مدیترانه به حساب میآید. علاوه بر این پ.ک.ک و گروههای چپ افراطی ترکیه نیز تز این منطقه برای آموزشهای ایدئولوژیکی و نظامی استفاده میکنند. عفرین به دلیل ساختار و بافت همگن از نظر تروریستها پایگاه اصلی آموزشهای ایدئولوژیکی، عملیاتی و نظامی تروریستها محسوب میشود».
«تروریستهای پ.ک.ک/پ.ی.د از عفرین به عنوان گذرگاهی برای قاچاق جنگجویان خارجی استفاده کردند»
مدیر بخش پژوهشهای امنیتی ستا با اشاره به مشکلات امنیت مرزی که توسط تروریستها در منطقه عفرین برای ترکیه به وجود آمد گفت: ترکیه در خلال سالهای 2015-2016 با مشکلات جدی امنیتی در مرزهایش مواجه شد. عناصر تروریستی پ.ک.ک/پ.ی.د علاوه بر این که خود از این منطقه به عنوان گذرگاه امن استفاده میکردند، جنگجویا خارجی را نیز با استفاده از این مسیر وارد سوریه کرده و یا از آن جا خارج میکردند.
وی ادامه داد:
«به طوری که پس از پایان پاکسازی موصل و رقه از عناصر تروریستی داعش اکثر جنگجویان خارجی توسط عناصر پ.ی.د/پ.ک.ک از منطقه خارج شدند. در این جا گاهی شاهد درگیری های این تروریست ها با یگان های مرزی کشورمان نیز می شدیم.
در این راستا ترکیه در منطقه سپرفرات حضور نظامی دارد که استقرار پ.ک.ک در منبج و عفرین این امر را به خطر میاندازد. ترکیه در اصل می خواهد با یک اقدام پیشگیرانه این خطرات را از مرزهای خود دور و امنیت مرزهایش را برقرار کند».
یشیلتاش همچنین خاطرنشان کرد: ترکیه یک هدف فرعی دیگر نیز از این علمیات دارد. آن هم فراهم شدن زمینه بازگشت شماری از پناهجویان سوری که توسط گروه تروریستی پ.ک.ک/پ.ی.د آواره شده اند، به خانههایشان است.
«مسکو مخالف عملیات شاخه زیتون نیست»
عضو هیئت علمی و مرکز مطالعات خارومیانه دانشگاه ساکاریا در ارتباط با موضع روسیه به عنوان یکی از بازیگران اصلی منطقهای نسبت به عملیات ترکیه گفت: موضع مسکو نقش تعیین کنندهای در آغاز این عملیات داشت. روسیه با فراهم کردن زمینه مناسب برای پشتیباتی هوایی ترکیه از این عملیات در اجرای آن بسیار نقش سازندهای داشتند.
یشیلتاش اضافه کرد:
«روسیه در سطح نظامی و دیپلماتیکی واکنشی نسبت به این عملیات نشان نداده اما حمایت کامل نیز نمیکند. مسکو نمی خواهد که این عملیات بیش حد طول بکشد. روسها می دانند که بدون حضور دیپلماتیکی ترکیه در موضوعات مربوط به سوریه این جنگ شاید چند سال دیگر ادامه داشته باشد که این نیز به معنای افزایش هزینه های مسکو میآید.
از سوی دیگر روسیه حداقل در چارچوب اصولی حامی تمامیت ارضی سوریه است. علاوه بر این می خواهد از اختلافات و روابط کنونی ترکیه با آمریکا به بهترین نحو استفاده کند و عدم مخالفت با عملیات ترکیه یکی از مناسب ترین راهکارهای برای روسیه در این زمینه محسوب میشود. این امر برای مسکو بیشتر از هر چیز یک اهمیت نمادین دارد و از این طریق در اصل برای آینده سرمایه گذاری می کند.
مورد دیگر نیز روسها می خواهند پ.ی.د را به دلیل همکاری با آمریکا مجازات کنند. هرچند مسکو از دیرباز یک رابطه خاصی با کردها و گروه های تروریستی مانند پ.ک.ک دارد، در این موضوع با ترکیه مخالفت نکرد».
«ایران نمیخواهد فضای عملیاتیاش در سوریه تنگ شود»
کارشناس مسائل امنیتی و ژئواستراتژیکی ستا در ارتباط با واکنشهای اخیر مقامات ایران نسبت به عملیات شاخه زیتون گفت: همکاری های ترکیه و ایران بیشتر دوره ای بوده و از این جهت نیز پیچیده تر از روابط آنکارا با مسکو در این زمینه است.
یشیلتاش تاکید کرد: ترکیه با عملیات سپر فرات وعفرین در واقع حوزه عملیاتی ایران را در سوریه تنگ کرده است، به همین دلیل ایران تحت تاثیر این امر با حضور نظامی ترکیه در سوریه مخالفت می کند.
