03 فوریه 2026•بهروزرسانی: 04 فوریه 2026
استانبول/ خلیل سلحشور/ خبرگزاری آنادولو
یک ارزیابی تازه که با حمایت برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) و بر پایه تحلیلهای دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل (UNODC) تهیه شده، نشان میدهد که اگرچه کمبود دادهها بهویژه در مورد زنان و برخی مناطق، تصویر کاملی ارائه نمیدهد، اما مصرف مواد در افغانستان عمیقاً با شرایط دشوار معیشتی پیوند خورده است.
بر این اساس، به دلیل فقر گسترده و بیکاری، مصرف داروهای مسکن و مواد صنعتی از مصرف سنتی تریاک پیشی گرفته است.
این نهادها هشدار میدهند که محدودیتهای دسترسی و شکافهای آماری، بهویژه در مورد زنان، مانع از درک کامل ابعاد این فاجعه انسانی در برخی مناطق شده است.
همانطور که در «ارزیابی مصرف مواد در افغانستان» اشاره شده، شکافهای دادهای و محدودیتهای دسترسی، همچنان مانع ترسیم تصویری کامل و نمایانگر از مصرف مواد در این کشور میشوند؛ بهویژه در میان زنان و در برخی مناطق. با این وجود، یافتهها نشان میدهند که مصرف مواد ارتباط تنگاتنگی با شرایط دشوار زندگی دارد: بیکاری یا کمکاری، سلامت نامناسب و پریشانی روانی.
این گزارش تاکید میکند که هماکنون، «کانابیس» بیشترین ماده مصرفی گزارششده است، درحالی که مصرف داروهای داروسازی در یک سال گذشته از مصرف تریاک پیشی گرفته که نشاندهنده تغییر الگوهای مصرف است. مصرف مواد در ولایات مختلف نیز متفاوت است؛ بهگونهای که موادی مانند «قرص کِی» و متامفتامین در برخی مناطق شهری بیشتر مشاهده میشود.
این گزارش تأکید میکند که فقر، بیکاری و چالشهای بهداشتی، هم محرک وابستگی به مواد هستند و هم آن را تشدید میکنند، درحالی که هزینه مالی مصرف مواد نیز فشار مضاعفی بر خانوارها وارد میآورد.
در این ارزیابی بر تقویت نظارت، ایجاد سیستمهای دادهای حساس به جنسیت، گسترش درمان داوطلبانه و حمایت روانی-اجتماعی، و همچنین پیوند نزدیکتر میان پاسخهای مربوط به مواد، حمایت اجتماعی و خدمات بهداشتی تأکید شده است.
