17 مه 2018•بهروزرسانی: 18 مه 2018
آنکارا/ سلنا صمدلی/خبرگزاری آناتولی
مراد آسلان استاد اقتصاد دانشگاه یلدریم بایزید آنکارا و از پژوهشگران مرکز مطالعات ایرانی آنکارا (ایرام) طی سخنانی در پنل "تصمیم ترامپ در خصوص برجام و بازتاب های داخلی و خارجی آن" که از سوی ایرام و با حضور کارشناسان و دانشجویان مختلف در سالن اجتماعات این مرکز برگزار شد گفت: اقتصاد ایران بصورت گسترده ای از تحریمها متاثر شده است.
وی در ادامه گفت: «در سالهای نخست انقلاب ایران، رشد اقتصادی این کشور در سطح 4-3 درصد بود. اگر تحریمها نبود پیش بینی می شد که درآمد ملی ایران در سال 2017 نزدیک به 700 میلیارد دلار شود. در حالی که اکنون این رقم در سطح 420 میلیارد دلار است. این وضعیت نشانگر آن است که اقتصاد ایران بصورت گسترده ای از تحریمها متاثر شده است. در زمان تحریمها میزان صادرات نفت ایران، به یک میلیون بشکه در روز کاهش یافته بود. بعد از خروج آمریکا از برجام ممکن است که دوباره تحریمهای نفتی جدیدی علیه ایران اعمال شود.
اروپا در فرایند بعد از لغو می تواند دو گزینه را مد نظر خود قرار دهد. اروپا به عنوان اولین گزینه در این رابطه ممکن است با در نظر گرفتن انتخابات آتی آمریکا، اقدام به پیدا کردن راه حل های آلترناتیو کند. به این ترتیب که اروپا با حمایت و تشویق شرکتهای کوچک برای فعالیت در ایران، مانع از تحریم شرکتهای بزرگ توسط آمریکا به دلیل فعالیتشان در ایران شود. طرح بعدی نیز استفاده از قانون مقابله با تحریمهای آمریکا است. همانند چیزی که در کوبا اجرایی شده بود».
دکتر حقی اویغور، رئیس مرکز مطالعات ایرانی آنکارا (ایرام) به عنوان دیگر سخنران این نشست گفت:« ترامپ در سخنرانی خود در هنگام خروج از برجام، از ایران در قالب رژیمی دیکتاتور با سیاستهای منطقه ای مخرب و ناقص حقوق بشر سخن راند. تحریمهای جدید آمریکا تاثیر بسیاری بر ایران و کشورهای منطقه خواهد داشت. ایران نمی تواند واکنش بسیاری در قبال این تحریمها نشان دهد. البته رویکرد اروپا نیز بسیار مهم است. دولت روحانی با وجود خروج آمریکا، باز مایل به حفظ برجام است چرا که از یک سو می خواهد دیپلماسی و پایبندی خود به توافقات را در جامعه بین المللی نشان دهد و از سوی دیگر ایران می خواهد برای خود زمان بخرد. زیرا بازگشت یکباره تحریمها تبعات بسیاری برای این کشور خواهد داشت.
ایران سعی خواهد کرد برجام حفظ شود زیرا اگر تهران از برجام عقب بکشد همه چیز را یکجا ازدست می دهد. در اصل نگرش اروپا و آمریکا به ویژه در زمینه موشکهای بالستیک ایران به هم نزدیک هستند. آینده برجام زیاد روشن نیست. به نظر من ایران نمی تواند دوباره فعالیتهای هسته ای خود را آغاز کند. زیرا ترامپ در این مورد نیز ایران را تهدید کرد. در این صورت حتی احتمال می دهم که ترامپ می تواند به برخی از تاسیسات ایران، عملیات محدود نظامی ترتیب دهد. همانند آنچه که آمریکا اخیرا در سوریه انجام داده است. در مقابل ایران نیز در تلاش است تا از طریق ایجاد بی ثباتی در أفغانستان، عراق، لبنان و یمن به آمریکا و متفقینش فشار آورد. شاید در همین راستا حملات سایبری از سوی ایران افزایش یابد».
