11 ژوئیه 2016•بهروزرسانی: 11 ژوئیه 2016
استانبول/عبدالسلام سلیمی/خبرگزاری آناتولی
دکتر علی دینیترکمانی عضو هیأت علمی مؤسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی وزارت صنعت، معدن و بازرگانی ایران در مصاحبه با «ایران» روزنامه رسمی دولت این کشور با اشاره به "برتری اقتصادی ترکیه و سعودی" بر ایران اظهار داشت این کشور اگر میخواهد "اقتصاد اول منطقه" شود، باید در سیاست خارجی و اقتصاد بین المللی خود تنشزدایی کند و رشد اقتصادی خود را حداقل به "8 درصد" برساند.
او در این زمینه توضیح داده که "با توجه به تجربه سالهای گذشته" رسیدن به "رشد 8 درصد برای ایران "ایدهآلیستی است" و "اگر خیلی خوب عمل" کند، "احتمالا طی سالهای آینده به طور متوسط نرخ رشد 4 تا 5 درصد" میتواند داشته باشد.
این اقتصاددان در مورد شرایط اقتصادی کشورهای منطقه گفته است: "به هر حال ترکیه از ما خیلی جلوتر است. اقتصادهای دیگر مثل عربستان هم بهصورت قدرتهای اقتصادی ظاهر شدهاند و با توجه به شرایطی که آنها دارند که یکی هم به بحث صادرات مرتبط میشود از ما جلوترند".
از دیدگاه دینیترکمانی "ترکیه یک اقتصاد پویا دارد و با اقتصادهای دنیا و در واقع با استانداردهای دنیا، خودش را تطبیق داده است و میتواند بسیار خوب عمل کند. امروزه ترکیه به اتحادیه اروپا صادرات ماشین و منسوجات دارد. صادرات کفش و پوشاک دارد و کالاهای کارخانهای و صنعتی که اگر خیلی هم از فناوری پیشرفته استفاده نکرده باشد دست کم به لحاظ کسب درآمد قابل توجه است".
علاوه بر این "ترکیه همچنین در بازار اتحادیه اروپا حضور جدی دارد در زمینه صادرات کالاهای کارخانهای. اگر این کالاها خیلی هایتک نباشند به هر حال کالاهای کارخانهای هستند و به آن صورت هم مثل کالاهای ایران، منبع محور نیستند. لذا شرایط بهتری دارند برای جلوتر رفتن".
به نظر این استاد اقتصاد "دلیل اصلی" تحول اقتصادی ترکیه "بیشتر از آنکه مربوط به نوع سیاستهای اقتصادی باشد٬ که مهم است، برمیگردد به اینکه ترکیه از 1980 به بعد تلاش کرده است به نوعی رابطه خودش با اقتصاد جهانی را یک رابطه متناسب و سرمایه خارجی را جذب کند، سرمایه انسانی که رکن مهم تحولات ترکیه است را حفظ کند و جلوی فرار مغزهایش را بگیرد و غیره".
او در مقایسه اقتصاد ایران و ترکیه گفته است: "الآن تولید ناخالص داخلی ترکیه 1200 میلیارد دلار است، ولی از آن ما 500 تا 600 میلیارد دلار است. ترکیه با یک نرخ رشد 4 یا 5 درصدی باز هم خیلی از ما جلوتر است. لذا در اصل میخواهم بگویم که ما دچار یک شکاف یا فاصله تاریخی شدیم. اگر نجنبیم این فاصله، بیشتر و بیشتر هم میشود و هرچه زمان بگذرد جبران کردن آن، کار بسیار سختتری میشود".
دینیترکمانی در پاسخ به این سوال که دولت با امکانات، نیروها و سازمانهایی که دارد در این زمینه چه اقداماتی میتواند انجام بدهد، گفته که "بخش عمدهای از مسائل برمیگردد به حوزه سیاست داخلی و سیاست خارجی. یعنی ما در عرصه سیاست خارجی باید خط مشی رفع تنشها را همچنان دنبال کنیم. در یک مناسبات بیتنش با اقتصاد جهانی قرار بگیریم".
او در پایان خاطرنشان کرده است: "ما همان کار را باید در عرصه ملی هم داشته باشیم. در عرصه ملی باید از پتانسیلها و توانمندیهای همه افراد و همه اقوام و همه جنسیتها استفاده کنیم. یعنی در عرصه سیاست داخلی، جامعه باید برود به سمت و سویی که آشتی ملی نامیده میشود".
