استانبول / خبرگزاری آناتولی
ثبت نام کاندیداهای ورود به پنجمین مجلس خبرگان رهبری در ایران از دیروز 17 دسامبر رسما آغاز شد و نامزدهای دهمین دوره پارلمان این کشور نیز از فردا 19 دسامبر شروع به ثبت نام خواهند کرد، بدین ترتیب روند اجرایی این دو انتخابات مهم که در تاریخ 26 فوریه 2016 بهصورت همزمان برگزار خواهد شد، آغاز شد.
این دو انتخابات میتواند از اهمیت بهسزایی برای جامعه ایران برخوردار باشد؛ اعضای مجلس خبرگان قرار است بر عملکرد رهبر ایران نظارت یا درصورت وفات وی، شخص جدیدی را به رهبری برگزینند و پارلمان ایران نیز با تصویب قوانین و بودجه اجرایی تاثیر زیادی در موفقیت دولت این کشور دارد و حسن روحانی رئیسجمهور ایران مایل به تغییر ترکیب پارلمان، که هم اکنون مخالف برنامههای وی هستند، است.
هر چند کارشناسان معتقدند مانند چند دوره گذشته ترکیب این دو مجلس به خاطر رد صلاحیت کاندیداهای مخالف و مستقل توسط شورای نگهبان تغییر کمی نخواهد کرد، اما تجربه نشان داده حضور اقلیتی از نمایندگان غیرمحافظهکار میتواند بر فضا و مباحث این دو مجلس تاحدودی موثر باشد؛ به عبارت دیگر، اصلاحطلبان و میانهروهای طرفدار روحانی و هاشمی رفسنجانی به تغییر کیفی، نه کمّی این دو مجلس امید بستهاند.
کاندیداهای پنجمین دوره مجلس خبرگان رهبری در ایران برای انتخاب 88 نماینده با هم رقابت خواهند کرد. در دوره کنونی 86 نماینده در این مجلس حضور دارند که مطابق با قانون به ازای هر یک میلیون افزایش جمعیت ایران، دو نماینده به آن اضافه می شوند.
در این مجلس فقط روحانیون مرد بدون شرط سن، حق کاندیداتوری دارند و برای 8 سال انتخاب میشوند. تشخیص صلاحیت علمی، اخلاقی و سیاسی آنها نیز برعهده 6 فقیه شورای نگهبان منصوب رهبر ایران است. این شورا از 27 دسامبر 2015 تا 4 فوریه 2016 در مورد صلاحیت کاندیدا تصمیم میگیرد.
نامزدهای تاییدشده حق دارند از تاریخ 11 فوریه 2016 به مدت 2 هفته؛ یعنی تا یک روز پیش از برگزاری انتخابات برای خود تبلیغ کنند. پنجمین دوره مجلس خبرگان ایران 3 ماه پس از برگزاری انتخابات، کار خود را رسما آغاز خواهد کرد.
و اما در انتخابات دهمین دوره پارلمان ایران کاندیدها برای انتخاب 290 نماینده با هم رقابت میکنند. نامزدها باید حداقل 30 سال و حداکثر 75 سال و دارای مدرک فوق لیسانس یا معادل آن از حوزه علمیه باشند.
صلاحیت نامزدها در دو مرحله؛ ابتدا از 26 دسامبر 2015 به مدت 2 هفته توسط هیئت اجرایی زیر نظر وزارت کشور برای اثبات شرایط فوق الذکر بررسی میشود.
سپس 45 روز بعد؛ یعنی در تاریخ 16 فوریه 2016 هیئت نظارت وابسته به شورای نگهبان پس از بررسی سوابق سیاسی، اخلاقی و عقاید دینی کاندیداها، نظر نهایی خود در مورد تایید یا رد صلاحیت آنها اعلام میکند. اعتراض کاندیداهای رد صلاحیت شده توسط هیئت نظارت در هیئت بازنگری در شورای نگهبان مورد بررسی قرار گرفته و تا دو روز پیش از انتخابات اعلام میشود.
کاندیداهای پارلمان برخلاف مجلس خبرگان فقط یک هفته و تا 24 ساعت پیش از انتخابات در تاریخ 26 فوریه فرصت برای تبلیغات دارند. کاندیدهای پیروز سه ماه پس از برگزاری انتخابات از تاریخ 27 مه 2016 به مدت 4 سال در پارلمان فعالیت خواهند کرد.
گفتنی است کاندیداهای انتخابات ایران به صورت فردی شرکت میکنند و احزاب سهیمه و نقش قانونی در تعیین ترکیب هیچکدام از مجلس خبرگان، پارلمان، رئیس جمهور و شوراهای محلی ندارند.
