دریاچه «ارومیه» ایران در مسیر احیا

ارومیه/محمد کورشون/خبرگزاری آناتولی

دریاچه ارومیه در شمال غرب ایران، به‌عنوان یکی از بزرگترین آبگیرهای شور در جهان، پس از سال‌ها خشکی بار دیگر بر اثر بارش‌های اخیر تا حدودی شاهد جریان آب در آن است.

این دریاچه تا سال گذشته در خطر خشکی کامل قرار داشت و زندگی دست‌کم 15 میلیون شهروند دو استان آذربایجان غربی و شرقی ایران را تهدید می‌کرد. این تهدید به علت نمک‌ عظیم دریاچه است و با بادهای موسمی اراضی کشاورزی را نابود می‌کند.

خبرگزاری آناتولی در گفتگو با محمد مهدی شهریاری استاندار آذربایجان غربی، آخرین وضعیت این دریاچه را جویا شده است. وی با اشاره به اینکه حجم آب دریاچه ارومیه سال گذشته زیر یک میلیارد مترمکعب بود، اظهار داشت:

«حجم کنونی دریاچه ارومیه امسال به حدود 5.5 میلیارد مترمکعب رسیده است. کاهش بارندگی و تبخیر زیاد و همچنین استفاده بیش از حد از آب آن در کشاورزی از دلایل عمده خشکیدگی این دریاچه بود.

تاکنون 4700 میلیارد تومان برای احیای دریاچه ارومیه هزینه شده است. از طریق رودخانه زاپ و سد کانی سالانه 600 میلیون متر مکعب آب وارد این دریاچه خواهد شد. این پروژه اواخر امسال یا اوایل سال آینده بهره برداری خواهد شد.

از محل پروژه تصیفه‌خانه‌های فاضلاب آب شهرهای اورمیه و تبریز نیز 250 میلیون مترمکعب آب دریاچهتامین می‌شود. 8 درصد صرفه جویی سالانه بخش کشاوری نیز از دیگر پروژه‌ها بود. از این طریق نیز بعد 5 سال 1.5 میلیارد مترمکعب آب وارد دریاچه می‌شود.

درمجموع پس از اجرای این پروژه دو میلیارد مترمکعب علاوه بر بارش به حجم آب اضافه خواهد شد. امسال بخاطر بارش و لایروبی مسیرها وضعیت دریاچه خوب شده و حجم آن از یک به 5.5 میلیارد مترمکعب رسیده است. امیدواریم در سالهای آینده با افتتاح پروژه ها بتوانیم آن را در مسیر احیای کامل پیش ببریم.

در اطراف دریاچه ارومیه 15 میلیون نفر زندگی می کنند. در صورت خشکی و وزش باد حامل نمک‌، کل دشت قزوین را تحت تاثیر قرار می‌داد و زندگی 20 میلیون نفر را تهدید می‌کرد. مهاجرت گسترده بزرگترین تهدیدی است که با خشکی این دریاچه با آن مواجه خواهیم شد.

امیدواریم این بحران حل شود و دریاچه به سوی تراز اکولوژیک 12 تا 13 میلیارد مترمکعب، پیش برود. ماندگاری این شرایط بستگی به 29 پروژه دردست‌اجرا دارد. برخی پروژه‌ها، از جمله انتقال آب از جاهای دیگر نیز وجود دارد که اگر این بحران ادامه یابد و تبخیر زیاد باشد می‌توان آنها را اجرا کرد».

گفتنی است دریاچه ارومیه، به عنوان بزرگترین آبگیر داخلی ایران، از اواسط دهه 80 هجری شمسی با کاهش شدید آب مواجه شد و پیامد‌های اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی داشته است. خشکی این دریاچه در سالهای اخیر واکنش‌های زیادی از جمله اعتراضات مردم و نمایندگان مجلس به کمکاری دولت را در پی داشته است.