26 ژوئیه 2016•بهروزرسانی: 27 ژوئیه 2016
تهران/خبرگزاری آناتولی
به گزارش خبرگزاری آناتولی، رضا حاقان تکین، سفیر کبیر ترکیه در ایران طی سخنانی در نشست کارشناسی "ترکیه پس از کودتا" که از سوی سایت دیپلماسی ایرانی و با حضور کارشناسان و دیپلمات هایی مانند میرمحمود موسوی دیپلمات سابق، صادق ملکی کارشناس مسائل ترکیه و صادق خرازی معاون سابق وزارت امور خارجه ایران برگزار شد، اظهار داشت: "با اینکه این کودتا نسبت به کودتاهای قبلی در ترکیه خونین تر بود، اما خدا را شاکریم که مردم بدون هیچ ترس و با شجاعت از دمکراسی دفاع کردند و حتی احزاب سیاسی همه اختلافات را کنار گذاشتند و از دمکراسی دفاع کردند".
وی خاطرنشان کرد: "حتی احزابی که تندترین انتقادات را متوجه رئیس جمهوری می کردند، در آن لحظه اختلافات را کنار گذاشتند. هرچند در این حادثه 250 شهید دادیم، اما باعث همبستگی بیشتر مردم ترکیه شد".
حاقان تکین سفیر ترکیه در ایران که در هنگام کودتا برای گذراندن تعطیلات تابستانی در ترکیه حضور داشته است در تشریح آن حادثه گفت: "تانک های کودتاچیان به سمت شهروندان غیرنظامی که تنها پرچم در دست داشتند، و سعی می کردند آنها را متوقف و متوجه اشتباهشان کنند، بی رحمانه آتش گشودند".
او با اشاره به تلاش های سازمان فتح الله گولن طی سالیان طولانی برای نفوذ در مهمترین نهادهای حاکمیت در ترکیه تصریح کرد: "چهره واقعی سازمان تروریستی گولن در این کودتا به آشکارترین شکل معلوم شد که چطور وی این سازمان را مثل یک ربات مدیریت می کرد. تقریبا از دو سال پیش در شورای امنیت ملی برای مقابله با سازمان گولن تصمیماتی اتخاذ شده بود. ضمن اینکه دو ماه پیش از کودتا در همین شورا نقشه راهی آماده شده بود تا در داخل و خارج از ترکیه با این سازمان مقابله شود. از این جهت کسانی که دولت را به خاطر بازداشت های پس از کودتا مورد انتقاد قرار می دهند و ادعا می کنند که دولت از کودتا در جهت حذف مخالفان خود سوء استفاده می کند، در اشتباه هستند".
سفیر ترکیه در تهران به سخنان بدبینانه مجری این نشست در مورد اقدامات دولت ترکیه در زمینه مقابله با کودتاگران، گفت:" اینکه گفته می شود ترکیه پس از کودتا در حال رفتن به دوره سلطانی است، هرگز حقیقت ندارد. بدون تردید اقداماتی که اکنون علیه سازمان گولن انجام می شود، سیاست لائیک و همین طور همبستگی و دمکراسی را در ترکیه تقویت خواهد کرد".
وی در پاسخ به انتقادات مطرح شده در خصوص تاثیر بازداشت های پس از کودتا در ترکیه بر همبستگی مردم گفت: "اقداماتی که پس از کودتا انجام شده نه تنها موجب قطبی شدن جامعه ترکیه نشده، بلکه چون در جهت پاک کردن گروههایی است که سال ها در نهادهای ترکیه نفوذ کرده بودند، باعث همبستگی بیشتر خواهد شد".
وی ضمن تقدیر از مواضع رئیس جمهور، وزیر امور خارجه و رئیس مجلس ایران در محکوم کردن کودتا در ترکیه خاطرنشان کرد: "علی رغم اینکه مواضع مخالفی هم در ایران بر زبان آورده شد، اما این نشان از روابط ریشه دار بین ایران و ترکیه دارد".
وی از تحلیل ها و ارزیابی های غیرمستند که در این زمینه ارائه می شود انتقاد کرد و افزود: "اگرچه این موارد ما را آزرده خاطر می سازد، اما ما دیدگاه های خود را با دیگران مطرح و از نظرات دیگران استفاده می کنیم".
سفیر ترکیه در مورد پایگاه اینجرلیک در ترکیه نیز تصریح کرد: بر خلاف تصور موجود، این پایگاه نظامی کاملا زیر نظر دولت ترکیه است و آمریکا و ناتو مالکیتی بر آن ندارند.
حاقان تکین در پاسخ به سوالی در باره احتمال تغییر در سیاست های منطقه ای ترکیه پس از کودتا، به ویژه سوریه تاکید کرد: "نباید انتظار یک تغییر رادیکال در این مورد داشته باشیم. موضع ما در خصوص سوریه کاملا روشن است و تمام کسانی که اینجا هستند، موضع ما را می دانند. خواسته ما در مورد سوریه توقف خونریزی ها در سوریه و ایجاد حاکمیتی فراگیر است که بتواند همه اقشار را نمایندگی کند. باور داریم کسانی که مسبب وضعیت تراژیک امروز در سوریه هستند، سهمی در آینده این کشور نخواهند داشت".
عدم آگاهی جامعه ایران در مورد ترکیه
میرمحمود موسوی، معاون سابق وزارت امور خارجه ایران و برادر میرحسین موسوی نیز در این نشست گفت: "متاسفانه فضای داخل ایران در مورد ترکیه روشن نیست و آلوده به مسائلی و با گرد و غبار همراه است. حتی در مورد این کودتا نیز می شود سایه این گرد و غبار را در تحلیل هایی مبتذل دید".
وی شوخی هایی که در فضای مجازی در میان ایرانیان پس از کودتا منتشر شد را شاهدی بر همین فضای مبهم روابط با ترکیه دانست.
این دیپلمات برجسته در ادامه تاکید کرد: "چون ترکیه همسایه ایران است، بر خلاف سیاست های گذشته باید حساسیت بیشتری در این مورد داشته باشیم و دولت فعلی در ایران به این موضوع توجه دارد، در حالی که در دولت گذشته همسایگان فراموش شده و توجه به سوی کشورهای آمریکای لاتین و آفریقایی رفته بود".
موسوی افزود: "ترکیه برای ما کشور بسیار مهمی است. پیش از شروع بحران ها در خاورمیانه ترکیه تلاش کرد تا مسئله کردها را با هدایت اردوغان حل، آن را از حوزه امنیتی خارج، و وارد حوزه حل و فصل سیاسی کند، اما تحت تاثیر مسائل خاورمیانه این تلاش ها از بین رفت".
وی در باره مواضع دولت ها در برابر کودتای ترکیه گفت: اولین کشوری که کودتا را محکوم کرد، قطر بود، اما کشورهای دیگر صبر کردند و پس از شکست کودتا طوری ژست گرفتند که انگار از ابتدا کودتا را محکوم کرده اند.
او در پایان ضمن انتقاد از رفتار دوگانه آمریکا در مورد حقوق بشر اظهار داشت: "کسانی که از بازداشت های پس از کودتا در ترکیه به بهانه حقوق بشر انتقاد می کنند، پس چرا پس از کودتا و سرکوب در مصر پس از سرنگونی محمد مرسی سکوت کردند".
در این نشست همچنین صادق ملکی، دیپلمات سابق ایران در آنکارا و کارشناس مسائل ترکیه امنیت دو کشور را وابسته به یکدیگر دانست. پس از وی صادق خرازی، دیپلمات ارشد ایرانی و مدیر سایت دیپلماسی ایرانی نیز اظهار داشت که آمریکایی ها هم در ماجرای کودتای ترکیه سهل انگاری کردند و باید به دولت ترکیه پاسخگو باشند.
