14 مارس 2025•بهروزرسانی: 16 مارس 2025
تهران/ احمد دورسون/ خبرگزاری آنادولو
ماهی قرمز یکی از نمادهای اصلی سفره هفتسین و جشن نوروز در ایران است که بهعنوان نمادی از زندگی، آب و آغازی نو شناخته میشود. اما هر سال، میلیونها ماهی قرمز که در آستانه نوروز در سراسر ایران به فروش میرسند، به دلیل مراقبت نامناسب و شرایط نامطلوب نگهداری، مدت کوتاهی پس از خرید از بین میروند.
اهمیت ماهی قرمز در نوروز
نوروز در ایران فراتر از تغییر تقویم است؛ این جشن معنای فرهنگی و معنوی عمیقی دارد که مردم آن را نمادی از تولد دوباره طبیعت، نوآوری و تغییر میدانند. یکی از نمادهای اصلی نوروز، سفره هفتسین است که شامل هفت عنصر نمادین با حرف "سین" میشود و هرکدام معنای خاصی دارند. ماهی قرمز نیز بهعنوان یکی از اجزای سنتی این سفره جایگاه ویژهای پیدا کرده است.
رشد بازار ماهی قرمز در نوروز
با نزدیک شدن نوروز، مزارع پرورش ماهی در شمال ایران، بهویژه در رشت، میلیونها ماهی قرمز را برای فروش در بازارهای سراسر کشور آماده میکنند. در تهران، بازار مرکزی میوه و ترهبار در جنوب شهر مملو از فروشندگان ماهی قرمز میشود که این ماهیها را در ظروف کوچک پلاستیکی به خریداران عرضه میکنند.
مشکلات نگهداری نادرست و مرگ زودهنگام ماهیها
اغلب خریداران، شرایط مناسب نگهداری ماهی قرمز را رعایت نمیکنند. این ماهیها بهطور معمول در ظروف کوچک و بدون تهویه مناسب نگهداری میشوند، در حالی که برای زندگی سالم نیاز به فضای بزرگتر، آب تمیز و شرایط بهینه تغذیهای دارند. بسیاری از افراد بدون توجه به کیفیت آب، تغذیه و میزان اکسیژن مورد نیاز ماهیها، آنها را در تنگهای کوچک نگهداری کرده و در نتیجه، این ماهیها ظرف چند هفته از بین میروند.
اثرات زیستمحیطی و نمادین مرگ ماهیها
پس از پایان نوروز، بسیاری از این ماهیها یا معدوم میشوند یا در آبهای آزاد رها میشوند که به دلیل تغییرات دمایی و عدم توانایی سازگاری، اغلب زنده نمیمانند. این مسئله نه تنها مفهوم نمادین ماهی قرمز در نوروز را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه از نظر زیستمحیطی نیز مشکلاتی ایجاد میکند.
در نتیجه، خرید و فروش گسترده ماهی قرمز بدون آموزش و آگاهی لازم باعث شده است که میلیونها ماهی قرمز در نوروز، به جای نماد زندگی، قربانی بیتوجهی شوند. کارشناسان پیشنهاد میکنند که برای حفظ سنتهای نوروزی، مردم از جایگزینهای پایدارتر مانند ماهیهای مصنوعی یا تصاویر نمادین استفاده کنند تا هم به حفظ محیط زیست کمک شود و هم ارزشهای فرهنگی نوروز تحتالشعاع قرار نگیرد.
