نشست «جنگ‌ قدرت در افغانستان» در استانبول

استانبول/خبرگزاری آناتولی

نشست تخصصی «جنگ قدرت در افغانستان» با موضوع بررسی کانون های قدرت داخلی و خارجی در روند تحولات افغانستان به همت مرکز تحقیقات استراتژیک جنوب آسیا، در دانشگاه سلطان محمد فاتح استانبول برگزار شد.

در این نشست دکتر مره سرن کارشناس مسائل دفاعی و امنیتی مرکز تحقیقات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، ذبیح الله کوکچه کارشناس مسائل افغانستان و عبدالباسط عادل کارشناس مسائل پاکستان به ارائه نظرات خود در رابطه با کانون های قدرت داخلی و خارجی مرتبط با تحولات افغانستان پرداختند.

در ابتدای نشست جمال دمیر رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک جنوب آسیا، ضمن خوشامدگویی به حضار و تاکید بر اهمیت افغانستان در بازی قدرت قدرت های منطقه ای و جهانی، گفت:

"افغانستان قلب آسیا است. در آوریل امسال آمریکا مادر تمام بمب ها را در افغانستان آزمایش کرد، آمریکا با این آزمایش خود، خواهان دادن کدام پیام و برای چه کسانی بود؟ چین، روسیه و یا ایران؟"

در ادامه ذبیح الله کوکچه کارشناس افغان به تبیین احزاب سیاسی و کانون های قدرت داخلی در صحنه سیاسی افغانستان پرداخت و تصریح کرد:

"برای درک بازیگران حاضر در صحنه سیاسی افغانستان باید به قبل از اشغال این کشور توسط شوروی نگاه کنیم. مردم افغانستان اعم از پشتون، ازبک و یا تاجیک موفق به بیرون راندن شوروی شدند. اما شرایط پس از 1989 بسیار متفاوت شد.

در زمان جنگ های داخلی جبهه جنوب و گروه های تحت فرمان حکمتیار از سوی پاکستان، عربستان سعودی و امارات متحده عربی و جبهه موسوم به شمال از سوی هند، روسیه و ایران حمایت می شدند.

هم اکنون نیز پاکستان برای کاستن از نفوذ هند در افغانستان به حمایت از گروه طالبان ادامه می دهد. در آن زمان پاکستان، عربستان سعودی و امارات گروه طالبان و حکمتیار را به رسمیت شناختند و به همین دلیل نیز ایران و هند مجبور به بستن نمایندگی های سیاسی خود در افغانستان شدند.

اکنون نیز 18 گروه جهادی مختلف در حال جنگ در افغانستان هستند، یعنی به نظر می رسد که این گروه های فکر می کنند درهای بهشت در افغانستان قرار دارد".

وی در پاسخ به سوال خبرنگار آناتولی در مورد اینکه، آیا انتخاب مجدد حسن روحانی به ریاست جمهوری ایران تاثیری بر روابط دوجانبه میان این کشور افغانستان خواهد داشت و همچنین آینده مناقشات آبی میان دو کشور همسایه را چگونه ارزیابی می کند؟ اظهار داشت:

"به نظرم تغییر زیادی در روابط میان دو کشور به وجود نخواهد آمد. البته مشکل آب بین ایران و افغانستان و دیگر همسایه های این کشور همچنان به قوت خود باقی است.

بنده فکر نمی کنم که این موضوع به شکل رادیکال روابط بین دو کشور را تحت تاثیر قرار دهد. دو کشور باید بتوانند که مشکلات خود را به شکل صحیحی حل و فصل نمایند".

عبدالباسط عادل کارشناس مسائل پاکستان به عنوان سخنران دوم نشست، در تشریح نقش بازیگران خارجی در صحنه سیاسی افغانستان و جنگ تاریخی قدرت های بزرگ جهانی برای اشغال افغانستان، گفت:

"در قرن 19 نیز شاهد همین جنگ قدرتی بودیم که الان درحال اجرا در افغانستان است. اول انگلستان، جنگ جهانی اول، جنگ جهانی دوم و بعد نیز دوران جنگ سرد. در دوران جنگ سرد شوروی به دلیل نزدیکی با افغانستان سعی در اعمال نفوذ در این کشور داشت.

حتی قبل از اشغال افغانستان نیز شوروی به این کشور کمک های اقتصادی و نظامی زیادی را ارائه می کرد. در سال 1978 انقلاب کمونیستی به وقوع می پیوندد و سال بعد نیز شوروی به بهانه ایجاد صلح در افغانستان مداخله نظامی می کند.

جنگ دو ابرقدرت شرق و غرب در افغانستان طی اشغال این کشور توسط شوروی صورت گرفت. در زمان اشغال افغانستان توسط شوروی نیز آمریکا به کمک های مالی و تسلیحاتی به مجاهدین روی می آورد و سلاح های پیشرفته ای را به آنها می دهد.

البته افغانستان قبرستان قدرت های بزرگ جهانی است. از سوی دیگر در سال 1979 در ایران انقلاب اسلامی به وقوع پیوست. ایران پس از انقلاب سعی داشت که انقلاب اسلامی خود را در منطقه گسترش دهد، اما افغانستان از این موضوع مستثنی بود.، چون شوروی و آمریکا در آنجا بودند.

ایران تنها به حمایت نسبی از هزاره های شیعی پرداخت که آن هم در مقابل حمایت های پاکستان و عربستان سعودی از طالبان ناچیز بود. البته باید تاکید کنم که پاکستان و هند مهمترین بازیگران منطقه ای در افغانستان هستند".

دکتر مره سرن کارشناس مسائل دفاعی و امنیتی نیز در سخنرانی خود تحت عنوان «دخالت نظامی در افغانستان و ناتو»، با انتقاد از موضع کشورهای غربی در قبال حملات تروریستی در کشورهای مختلف، تصریح کرد:

"وقتی که بمبی در فرانسه و یا انگلستان منفجر می شود و شماری انسان بی گناه جان خود را از دست می دهند، تمام جهان به پا می خیزد. اما در اواخر ماه گذشته هنگام نماز جمعه 8 عضو طالبان با نفوذ به یک پایگاه نظامی، طبق شنیده های بنده حدود 1000 تن را کشته و یا مجروح کردند.

غرب و ناتو چه کاری انجام داد؟ ناتو تنها در 19 آوریل یک اطلاعیه صادر می کند و می گوید که بسیاری از اعضای گروه داعش خراسان را کشته و بیش از دو سوم از توانایی جنگی آنها را از بین برده ایم. یعنی فقط از موفقیت خود سخن گفته و اشاره ای به آمار کشته ها و زخمی ها نمی کند.

افغانستان بدون شک آزمایشگاه قدرت های جهانی برای آزمایش تسلیحات نظامی و طرح های امنیتی است. افغانستان آزمایشگاه سیاسی، نظامی، اطلاعاتی و امنیتی جهان است.

اولین پهپادها در افغانستان آزمایش می شود و مادر تمامی بمب ها برای اولین بار در افغانستان به کار گرفته می شود. افغانستان کشوری است که آمریکا و ناتو طولانی ترین ماموریت خود را در آن انجام داده اند.

حتی چین نیز در افغانستان حضور دارد. الان طالبان از پهپادهایی استفاده می کند که ارتش افغانستان به انها دسترسی ندارد. حتی کشورهای اسکاندیناوی نیز در افغانستان حضور دارند و این به خاطر ژئوپلتیک خاص افغانستان است".