ابعاد رقابت ایران و عربستان سعودی در یمن

ساکاریا/ دلیر میراف/ خبرگزاری آناتولی

چند تن از کارشناسان مسایل بین الملل طی سخنانی در پنل «سیاست خلیجی» در چارچوب کنگره «سیاست و جامعه در خاورمیانه» دانشگاه ساکاریای ترکیه به بررسی ابعاد رقابت ایران و عربستان سعودی به عنوان دو قدرت منطقه ای در یمن پرداختند.

سخنرانان پنل مذکور بر این نکته تاکید داشتند که با تحولات جدید ژئوپلتیک در منطقه رقابت تهران-ریاض وارد مرحله جدیدی شده است. از دیدگاه آنان، این رقابت علاوه بر داشتن ریشه مذهبی، از فاکتورهای دیگری؛ مانند نگرانی های اقتصادی، نظامی و معمای امنیت (Security Dilemma) و منافع محوری نیز تاثیر گرفته است.

مروه شاهین، کارشناس ارشد روابط بین الملل در دانشگاه مرمره در این پانل اظهار داشت:

«ایران و عربستان سعودی به عنوان دو رقیب منطقه ای همواره نگرانی ها و اختلافاتی داشته اند، اما این مسایل هرگز به درگیری مستقیم منجر نشده است. با شروع بحران یمن این دو کشور مذکور به صورت غیر مستقیم رو در روی هم قرار گرفتند.

عربستان سعودی در بحران یمن کوشیده رژیم حاکم بر این کشور را حفظ کند. مقامات ریاض در شمال کشورشان یعنی عراق بی ثباتی را می دیدند و نمی خواستند در مرزهای جنوبی خود نیز شاهد چنین وضعیتی باشند. ایران نیز با استفاده از خلاء قدرت در یمن و با حمایت از حوثی ها برای گسترش نفوذ خود در این کشور تلاش کرد.

ایران و عربستان سعودی در یمن دچار بن بست شده اند. حل این بحران را تنها با میانجیگری یک کشور سوم می توان حل کرد. به نظر می‌رسد هنوز برای حل اختلاف بین تهران-ریاض در یمن شرایط مناسبی وجود ندارد و وضع کنونی ادامه خواهد داشت.»

در ادامه محمد رقیب اوغلو، کارشناس پژوهشگاه خاورمیانه دانشگاه ساکاریا نیز با اشاره به معمای بی طرفی در روابط بین الملل و نقش عمان و کویت در بحران خلیج گفت:

«در زمان بحران خلیج عمان و کویت برخلاف دیگر کشورهای منطقه موضع متفاوتی داشتند. این امر باعث شد برای این بحران میانجیگری کنند. این اقدام کویت-مسقط در برخی اوقات به معمای بیطرفی تعبیر شده است.

به طور کلی این میانجیگری ها ناموفق بوده است. به نظر می رسد که تلاش این کشورها برای حل و فصل اختلافات منطقه کافی نیست و آنها توان و ظرفیت انجام چنین ماموریتی را ندارند.»