11 فوریه 2017•بهروزرسانی: 12 فوریه 2017
استانبول/خبرگزاری آناتولی
رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه طی سخنانی در سمپوزیوم «تغییر سیستم سیاسی در ترکیه و سیستم ریاستی» که توسط مرکز تحقیقات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی (SETA) در مرکز همایش های خلیج در استانبول برگزار شد، ضمن تشریح سیستم حکومتی ریاستی و رد شایعات در مورد تغییر رژیم در ترکیه: گفت: در کشور ما همواره خواست مردم اجرا خواهد شد.
مشروح سخنان رئیس جمهور ترکیه در همایش مذکور به شرح زیر است:
بیثباتی سیاسی باعث ایجاد مشکلات اقتصادی و اجتماعی میشود. از عمر نظام جمهوری کشور 93 سال میگذرد، شصت و پنجمین دولت برسر کار است. براین اساس متوسط طول عمر دولتها در کشور ما حتی 16 ماه نیز نبوده است.
زمانی که ترکیه توسط چنین دولتهای کوتاه مدتی اداره می شد، از همه کشورهایی که با شرایط یکسان وارد مسابقه توسعه و رشد شدند عقب افتاد. در این کشور حتی دولتهایی با عمر 25 روز نیز وجود داشتهاند.
آیا امکان اداره کشور با این وضعیت وجود دارد؟ برخی سعی کردند که کشور را چنین اداره کنند، اما ما این مسئله را از اساس اصلاح میکنیم.
تجربه 200 ساله اخیر، آزمونهای ما در دوران جمهوری و بهویژه حوادث سالهای اخیر حقیقتی را برای ما نمایان میسازد؛ اگر قصد داریم به عنوان دولت و ملت به آرمانهای مورد نظر خود دست یابیم، بایست دارای حکومتی نیرومند، موثر، مسئول و دارای اختیارات کاملا شفاف باشیم.
اساسا موضوعی که امروز تحت عنوان نظام ریاستی در مورد آن گفتگو میکنیم، طی یک روز و بهصورت آنی بروز نیافته است، بلکه پشت آن تاریخی طولانی و تامل برانگیز وجود دارد.
هم و غم برخی فقط طیب اردوغان است، اما او باقی نخواهد بود، بلکه فانی است. آیا تظمینی برای زنده ماندن بنده تا روز 16 آوریل وجود دارد؟ ما درحال تلاش برای اصلاح یک سیستم هستیم. مسئله، سیستم است. بعد از اردوغان چه خواهد شد؟ هر چه مردم و خداوند بخواهند همان خواهد شد.
قطعا بحث جمهوری مطرح نیست، بلکه مسئله دمکراسی و آزادی است. سیستمی که در حال طرح هستیم بهترین راه حل برای حیات و بقای ملت ترکیه و ترک در قرنهای آتی است.
از بدو اعلام جمهوری تا سال 1950 که نظام چندحزبی در ترکیه تحقق یافت دورهای وجود دارد که نمیتوان آن را دمکراسی نامید. اگر کسی چنین کند قصد دارد خود یا ما را فریب دهد. نام این دوران، دوره حکومت تکحزبی است.
این اصلاحات و تغییرات، یک حادثه عادی نیست. از طریق این سیستم امکان انتخاب رئیس جمهور و دولت مستقیما به مردم تفویض میشود. این اساس کار است. رئیسجمهور مسئول قوه مجریه، نیروی خود را از ملت میگیرد و به آنها پاسخگوست.
به همین دلیل برای هر اقدامی باید به دقت، افکارعمومی را زدر نظر بگیرد. برخی بدون احساس خستگی و شرمندگی باشند، پیوسته میگویند که مجلس نابود خواهد شد، مجلسی در کار نخواهد بود، قوه مقننهای وجود نخواهد داشت، درحالیکه همه اینها دروغپردازی است.
بیهوده نیست اگر بگوییم که پشت مسئله کودتاهای پی در پی پس از سال 1950 و شروع دوران تعدد حزبی، برخی گروهها هستند که آروزی دوران تکحزبی را در سر می پرورانند.
ترکیه از دوران قیمومیت که تمام اختیارات در دست ارگانهایی خاص و غیرپاسخگو به مردم بود، بسیار زیان دیده است. اگر دقت کنید کشور ما در دورانی که خواست ملی تبلور یافته، شاهد جهشهای بیسابقهای بوده است.
اینها هم با این "رویکرد که کوچک باشد، اما از آن ما باشد" سالیان مدید بر پای این کشور غل و زنجیر بسته و بدین صورت به راه خود ادامه میدهند. اما این دوران دیگر دارد به پایان میرسد.
اکنون لازم است که به این درک که بزرگ باشد و از آن ما باشد، دست یابیم. اصلاحات قانون اساسی مسیر دستیابی به ترکیه نیرومند، بزرگ و مرفه را هموار میکند. نه من، بلکه کشور و ملت ما به این سیستم نیاز دارند.
به عبارت دیگر به خاطر آینده کشورمان، برای این ملت غیور و با اقدامات شخص من، وارد نظام ریاستی میشویم. طبعا رای ما به این نظام آری خواهد بود.
