10 مه 2018•بهروزرسانی: 11 مه 2018
آنکارا/سلنا صمدلی/خبرگزاری آناتولی
پرفسور حسن اونات، استاد دانشکده الهیات دانشگاه آنکارا طی سخنانی در پنل « کندوکاو تجدد در اندیشه دینی در ایران» که از سوی مرکز مطالعات ایران (ایرام) در سالن یونس امره دانشکده الهیات دانشگاه آنکارا برگزار شد، اظهار داشت: فهم دینی کنونی نیازمند مرور و مطالعه مجدد است.
اونات در ادامه سخنرانی خود همچنین گفت: «فهم کنونی دینی قادر به جواب دادن به مسائل مسلمانان نیست. این فهم حتی اشتباهات را مشروع می کند. با فهم کنونی بیش از این قادر به پیشرفت نخواهیم شد. برای رهایی از این وضعیت چند کار اساسی را باید انجام دهیم. نخستین اقدامی که باید از سوی همه فرق اسلامی انجام شود، متوقف کردن خونریزی هاست. تا زمانیکه این خونریزی ادامه دارد کارهایی که از سوی جهان اسلام صورت می گیرد چندان مورد اعتنا قرار نخواهد گرفت.
کار دوم، مرور مجدد فهم دینی کنونی است. کار به جایی رسیده که هم قاتل و هم مقتول هر دو الله اکبر می گویند. این یعنی آنکه مسلمانان قادر به شنیدن صدای همدیگر نیستند. این وضعیت نشان دهنده آن است که در سنت های اسلامی انسان مورد فراموشی قرار گرفته است. سوم اینکه، عنصر عقل در اسلام و در میان مسلمانان باید بسیار جدی گرفته شود. وقتیکه سنت ها مقدس می شوند این تقدس٬ کارکردهای دین را تحت تاثیر منفی خود قرار می دهد.
اصولی تحت عنوان مقاصد ثلاثه وجود دارد. در این راستا باید به حیات انسان ها اهمیت بسیار قائل شویم. در جایی که مرگ مورد توجه قرار گرفته باشد زندگی جوانه نمی زند. همچنین آزادی و عدالت نیز دو موضوع خیلی مهمی دیگری هستند که مسلمانان در دنیای امروز کاملا به آن دو نیازمند هستند. خاطرنشان می کنم عدالت اساس حقوق انسان٬ اخلاق و قضاوت است. اگر در چنگ مذاهب گرفتار نشویم خواهیم دید که راه عقل یکی است».
- پرفسور اسماعیل صفا استون، استاد الهیات دانشگاه مرمره نیز به عنوان دیگر سخنران این پنل گفت:
«تئوری ولایت فقیه علاوه بر اینکه یک تئوری است٬ در قانون اساسی ایران نیز جای گرفته است. در سالهای نخست این موضوع مشکل مهمی را ایجاد نکرد، ولی بعدها این تئوری با مشکلاتی همراه بود. در قانون اساسی هیچ کشور اسلامی مذهب ذکر نشده ولی مذهب در قانون اساسی ایران ذکر شده است.
مهمترین تغییر صورت گرفته در این تئوری٬ در باب خصوصیات ولی فقیه بود که شرط مرجع تقلید بودن ولی فقیه از آن حذف شد. در اصل در این تئوری ویژگی فقیه هیچ گاه مشخص نشده است. بعد از آیت الله خمینی موضوع ولی فقیه جدید مطرح شد. حسینعلی منتظری به منزله پرنس و ولیعهد خمینی بود و شاید بیشتر از دیگران شایسته تصدی مقام ولایت فقیه بود. ولی وی را کنار گذاشتند و آیت الله خامنه ای را که شاید در حد شاگرد شاگرد منتظری بود به جای وی انتخاب کردند. ویژگی فقیه از زمان شروع ولایت فقیه با مشکل روبرو شد. مرجع تقلید و ولی فقیه متفاوت از هم هستند. مسله ولایت فقیه سبب سردرگمی در جهان شیعه شد.».
گفتنی است این پنل از سوی دانشکده الهیات دانشگاه آنکارا و به همت مرکز مطالعات اسلامی ایرانی در آنکارا (ایرام)٬ با حضور کارشناسان و دانشجویان در سالن کنفرانس دانشگده الهیات در آنکارا پایتخت ترکیه برگزار شد.
