13 آگوست 2026•بهروزرسانی: 13 آگوست 2026
آنکارا/خبرگزاری آنادولو
حزب عدالت و توسعه ترکیه (AK Parti) که در 14 اوت 2001 به رهبری رجب طیب اردوغان تاسیس شد، بیستوپنجمین سال حضور خود در عرصه سیاسی این کشور را پشت سر گذاشت. این حزب از زمان تاسیس تاکنون در تمامی انتخابات پارلمانی سراسری ترکیه مقام نخست را کسب کرده و از این نظر رکوردی کمسابقه در دوره چندحزبی این کشور به ثبت رسانده است.
حزب عدالت و توسعه تنها 15 ماه پس از تلسیس، در انتخابات نوامبر 2002 با کسب 34.28 درصد آرا به پیروزی رسید و دولت را به ریاست عبدالله گل تشکیل داد. اردوغان که در آن زمان به دلیل محرومیت سیاسی امکان نامزدی نداشت، پس از رفع ممنوعیت در انتخابات میاندورهای سیرت در مارس 2003 وارد پارلمان شد و چند روز بعد نخستوزیری را برعهده گرفت.
این حزب در انتخابات 2007 با 46.58 درصد و در انتخابات 2011 با 49.83 درصد آرا جایگاه خود را بهعنوان نیروی مسلط سیاست ترکیه تثبیت کرد. در سال 2006 نیز با پروندهای برای انحلال مواجه شد، اما دادگاه قانون اساسی به دلیل نرسیدن آرای موافق به اکثریت لازم، با بسته شدن حزب موافقت نکرد.
یکی از نقاط عطف مهم در مسیر حزب، انتخاب مستقیم اردوغان به ریاستجمهوری در سال 2014 بود. او با کسب 51.79 درصد آرا به نخستین رئیسجمهور ترکیه تبدیل شد که مستقیما با رای مردم انتخاب میشد. پس از تحولات سیاسی ناشی از کودتای نافرجام 15 ژوئیه 2016 نیز همکاری حزب عدالت و توسعه و حزب حرکت ملی (MHP) تقویت شد و زمینه شکلگیری «ائتلاف جمهور» را فراهم کرد.
در همهپرسی قانون اساسی آوریل 2017، با رأی موافق 51.41 درصد شرکتکنندگان، مسیر گذار ترکیه به نظام ریاستی هموار شد. در انتخابات ژوئن 2018 نیز اردوغان با 52.59 درصد آرا به نخستین رئیسجمهور در چارچوب نظام جدید تبدیل شد و حزب عدالت و توسعه با 42.56 درصد آرا بار دیگر در انتخابات پارلمانی در جایگاه نخست قرار گرفت.
در انتخابات 2023، حزب عدالت و توسعه با کسب 35.62 درصد آرا 268 کرسی پارلمان را به دست آورد و اردوغان نیز در دور دوم انتخابات ریاستجمهوری با 52.18 درصد آرا بار دیگر انتخاب شد. با این حال، انتخابات محلی مارس 2024 برای حزب با کاهش حمایت همراه بود و این حزب با 35.49 درصد آرا توانست مدیریت 24 استان و 357 شهرستان را به دست آورد. پس از این انتخابات، روند تغییر و نوسازی در تشکیلات استانی حزب آغاز شد.
در هشتمین کنگره بزرگ حزب در فوریه 2025 نیز تغییرات قابلتوجهی در ساختار مدیریتی صورت گرفت و 52 درصد اعضای هیئت مرکزی تصمیمگیری و مدیریت تغییر کردند. همچنین سه حوزه جدید با عنوان روابط با کشورهای تُرک، سیاستهای سلامت و سیاستهای فرهنگ و هنر به ساختار تشکیلاتی حزب افزوده شد.
در تازهترین تحولات، حزب عدالت و توسعه از روند «ترکیه عاری از تروریسم» حمایت کرده است؛ فرایندی که پس از ابتکار دولت باغچهلی، رهبر حزب حرکت ملی و حمایت اردوغان وارد مرحله سیاسی و پارلمانی شد. «کمیسیون همبستگی ملی، برادری و دموکراسی» در اوت 2025 فعالیت خود را آغاز کرد و گزارش آن در فوریه 2026 به تصویب رسید. طرح قانونی مرتبط با این روند نیز در اوت 2026 در پارلمان ترکیه تصویب شد.
