سارایوو/ کیهان گل/ خبرگزرای آناتولی
دادگاه بین المللی کیفری «یوگسلاوی سابق» در لاهه هلند، چهارشنبه 22 نوامبر حکم خود در رابطه با پرونده «راتکو ملادیچ» فرمانده ارتش جمهوری صرب بوسنی در طول جنگ بوسنی و هرزگوین را به حبس ابد محکوم کرد
راتکو ملادیچ که به عنوان «قصاب بوسنی» نیز شهرت دارد، طی دادگاه از 11 جنایت مختلف از جمله کشتار هزاران غیرنظامی بوسنیایی در سال 1995 در شهر سربرنیتسا محاکمه شد.
دادستانی، ملادیچ را متهم به ارتکاب جنایت جنگی و نسل کشی کرده و برای وی حکم حبس ابد درخواست کرده است. انتظار می رود برای ملادیچ به اتهام ارتکاب جرایم انفرادی و گروهی حکم صادر شود.
راتکو ملادیچ کیست؟
راتکو ملادیچ در 12 مارس 1942 در شهر کالینوویک در بوسنی و هرزگوین متولد شد. وی در دانشکده نظامی ارتش مردمی یوگسلاو در بلگراد آموزش دید و سپس در ارتش مردمی یوگسلاو و ارتش جمهوری صرب بوسنی به خدمت درآمد.
وی در مه 1992 به عنوان فرمانده ارتش جمهوری صرب بوسنی انتخاب شد. ملادیچ، ارتش مردمی یوگسلاو را به ارتش جمهوری صرب در بوسنی و هرزگوین انتقال داد. او در طول جنگ بوسنی، فرماندهی نظامیان صرب را برعهده داشت.
ملادیچ پس از پایان جنگ بوسنی، 15 سال فراری بود اما در 26 ماه مه 2011 در صربستان دستگیر شد. آخر همان ماه نیز برای محاکمه به دادگاه بین المللی کیفری «یوگسلاوی سابق» در لاهه هلند تحویل داده شد.
رسیدگی به پرونده ملادیچ 16 ماه مه 2012 آغاز شد و در پنجم تا پانزدهم دسامبر 2016 با ابراز آخرین اظهارات طرفها به پایان رسید. رسیدگی به این پرونده طی 530 روز انجام پذیرفت و درمجموع اظهارات 591 شاهد استماع و 9 هزار و 914 مدرک و دلیل در دادگاه پذیرفته شد.
نخستین کیفرخواست درباره ملادیچ، 25 ژوئن 1995 آماده شد. این کیفرخواست برای اولین بار 14 نوامبر 1995 تغییر یافت و در 10 اکتبر 2002 ٬ اول ژوئن 2011 و 16 دسامبر همان سال تغییر یافت.
دو بند از مجموع 11 بند کیفرخواست پرونده ملادیچ در مورد جرائم مربوط به نسل کشی است.
ملادیچ در ماده اول کیفرخواست به نسل کشی قومی و مذهبی علیه مسلمانان بوسنی و کرواتها و همچنین برنامه ریزی، تبلیغ٬ تشویق و کمک به نسل کشی و حمایت از آن متهم است.
بند دوم کیفرخواست نیز مربوط به کشتار بیش از 8 هزار غیرنظامی بوسنیایی در شهر سربرنیتسا بدست نظامیان صرب است.
دادگاه که پیشتر وقوع نسل کشی در سربنیتسا را تأیید کرده بود، ملادیچ را شریک نسل کشی مردان بوسنیایی و تبعید اجباری زنان، کودکان و سالخوردگان معرفی کرده است.
در این بند آمده است: "راتکو ملادیچ، پاکسازی قومی مسلمانان و نابودی یک گروه دینی را طراحی کرده و این طرح را با شرکای جرم خود در میان گذاشته است".
همچنین در این ماده با اشاره به حمله نیروهای صرب تحت فرماندهی وی به سربرنیتسا در ششم جولای 1995، آمده است: چند روز پس از حمله، ملادیچ طرح خود برای کشتار مردان این منطقه و تبعید افراد دیگر را عملی ساخته است. برای پنهان نمودن این جرایم نیز هزاران تن از قربانیان در گورهای دسته جمعی به خاک سرپرده شدند. همچنین برخی از جنازهها به یک گورهای دیگری منتقل شده اند.
- جنایت علیه بشریت و جرایم جنگی
در بند سوم کیفرخواست با عنوان «تبعیدشدگان» نیز آمده که ملادیچ، بوسنیاییها را به دلیل دین و نژادشان از شهرهایی مانند، بانیا لوکا، فوچه، ایلیدزا (سارایوو)، کالینوویک، کلیوج، کوتور واروس و چند شهر دیگر تبعید کرده است.
وی از این اقدام خبر داشته اما برای جلوگیری و مجازات عاملان آن گامهای لازم را برنداشته است. تبعیدهای مذکور از 12 مه 1992 تا 30 نوامبر 1995 ادامه داشته است.
در بندهای چهارم الی پنجم کیفرخواست ملادیچ آمده است که وی در سازماندهی و برنامه ریزی برای کشتار بوسنیاییها و کرواتهای بوسنی در شهرها و مناطق مذکور دست داشته و از آن حمایت کرده است.
ملادیچ در حملات تک تیراندازان طی سالهای 1992 تا 1995 در سارایوو، پایتخت بوسنی و هرزگووین که از سوی نیروهای صرب تحت محاصره قرار داشت و همچنین در قتلعام در دو بازار طی سالهای 1994 و 1995 در سارایوو نیز دست داشته است.
در بندهای هفتم و هشتم تحت عنوان «تبعید و اقدامات غیر انسانی» تصریح شده که ملادیچ در تبعید بوسنیاییها و کرواتهای بوسنی از سارایوو و دیگر شهرها نقش داشته و آن را سازماندهی کرده است. همچنان گفته شده که وی از آغاز جنگ در سال 1992 بوسنیاییها وکرواتها را مورد رفتارهای تبعیض آمیز، شکنجه، تجاوز، کشتارو درگیری قرار داده و به خانهها و آثار فرهنگی آنها آسیب رسانده است.
در این کیفرخواست همچنین آمده است که ملادیچ با هدف جلوگیری از حملات هوایی احتمالی ناتو، بیش از 200 ناظر سازمان ملل و دیدبانان صلح را گروگان گرفته و آن ها را در پایگاههای مهم نیروهای صرب نگه داشته است.
