22 ژوئیه 2026•بهروزرسانی: 22 ژوئیه 2026
بورسا/خبرگزاری آنادولو
یک آرامگاه تاریخی با قدمتی حدود دو هزار سال در شهرستان ایزنیک استان بورسا که در دوره روم در مسیر مهم زمینی میان اروپا و قدس ساخته شده، بهدلیل معماری منحصربهفرد خود توجه محققان را جلب کرده است.
این بنا حدود 12 متر ارتفاع دارد و از سکویی پلکانی از مرمر سفید با رگههای خاکستری، یک پایه مرتفع و پنج بلوک هرمیشکل تشکیل شده که بر روی یکدیگر قرار گرفتهاند. براساس کتیبه موجود بر روی بنا، این آرامگاه برای «گایوس کاسیوس فیلیسکوس»، از اعضای خاندان سرشناس کاسیوس، ساخته شده است.
آرامگاه با قرار گرفتن قطعات بزرگ مرمر بر روی یکدیگر ساخته شده و همین شیوه ساخت، آن را به نمونهای کمنظیر در میان بناهای تدفینی دوره روم تبدیل کرده است.
پروفسور مصطفی شاهین، رئیس گروه باستانشناسی دانشکده علوم و ادبیات دانشگاه اولوداغ بورسا، در گفتوگو با خبرنگار آنادولو گفت که قرار گرفتن این آرامگاه در یکی از مهمترین مسیرهای زمینی دوران روم، نشاندهنده موقعیت برجسته صاحب آن در جامعه آن روزگار است.
وی با بیان اینکه ایزنیک و ایزمیت در دوره روم از مهمترین شهرهای منطقه بیتینیا بودند، افزود که این آرامگاه بهدلیل قرار گرفتن در مسیر ارتباطی میان این دو شهر، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
شاهین گفت که این بنا که در میان مردم با نامهای «دیکلیتاش»، «اوبلیسک» و «بشتاش» شناخته میشود، احتمالا در بخش بالایی خود دارای مجسمه عقاب یا تزئینات فلزی بوده که امروزه اثری از آن باقی نمانده است.
به گفته وی، آثار زمینلرزههای تاریخی ایزنیک نیز بر روی بنا قابل مشاهده است. چرخش تدریجی بلوکهای مرمر قرارگرفته بر روی یکدیگر، تاثیر این زمینلرزهها را نشان میدهد. شاهین همچنین تزئینات پنجهشیر بر روی پایه بنا و احتمال وجود نقش عقاب در بخش فوقانی آن را با مفهوم قهرمانسازی و بزرگداشت شخصیتها در فرهنگ روم مرتبط دانست.
شاهین با اشاره به کتیبه آرامگاه گفت که از طریق این نوشته مشخص شده که بنا به گایوس کاسیوس فیلیسکوس تعلق داشته و وی حدود 83 سال زندگی کرده است. وی افزود که خاندان کاسیوس در ایزنیک آن دوره از خانوادههای بانفوذ سیاسی و اقتصادی به شمار میرفت.
شاهین با تاکید بر ویژگیهای منحصربهفرد بنا توضیح داد: در جهان نمونه مشابهی از این سازه بهعنوان آرامگاه وجود ندارد. از نظر شکل میتوان از تاثیر معماری مصر سخن گفت. بناهای یادمانی مصری معمولا از سنگهای سخت مانند مرمر یا آندزیت ساخته میشدند، اما اینکه قطعات جداگانه ساخته و سپس بر روی یکدیگر نصب شوند، نمونهای بسیار خاص است.
وی در پایان گفت که مسیر زمینی نیکومدیا ـ نیقیه در دوره روم از نظر تجاری و نظامی اهمیت داشت و بخشی از مسیر مهم زیارتی اروپا به قدس نیز محسوب میشد.
