10 نوامبر 2022•بهروزرسانی: 11 نوامبر 2022
سمرقند/خبرگزاری آناتولی
نخستین اجلاس سران سازمان کشورهای تُرک درحالی فردا جمعه 11 نوامبر در شهر تاریخی سمرقند کشور ازبکستان برگزار خواهد شد که پیش بینی میشود طی این اجلاس تصمیمات مهمی درباره آینده سازمان مذکور اتخاذ شود.
نخستین اجلاس سران سازمان کشورهای تُرک با حضور رجب طیب اردوغان، شوکت میرضیایف، الهام علیاف، قاسم جومرت توکایف و صدر جباراف، روسای جمهور ترکیه، ازبکستان، آذربایجان، قزاقستان و قرقیزستان، ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان و قربانقلی بردی محمداف، رئیس جمهور سابق ترکمنستان به عنوان کشورهای ناظر برگزار خواهد شد.
این اجلاس با شعار «دوره ای نوین برای تمدن تُرکی: به سوی توسعه و رفاه مشترک» برگزار میشود و با پایان ریاست دوره ای ترکیه بر سازمان این مسئولیت به ازبکستان تحویل داده خواهد شد. همچنین به دلیل اتمام دوره دبیرکلی بغداد آمریف، دبیرکل جدید سازمان کشورهای تُرک نیز در اجلاس فردا انتخاب خواهد شد.
از سوی دیگر طی اجلاس سمرقند، «سند راهبردی» به عنوان برنامه اجرای 5 ساله مربوط به چشم انداز 20 ساله سازمان امضا تصویب خواهد شد. امضای احتمالی «بیانیه سمرقند» به عنوان بیانیه پایانی اجلاس نیز در برنامه روسای دولت و حکومت شرکت کننده در اجلاس سمرقند قرار دارد.
اهدای «نشان عالی جهان تُرک» و «نشان ملی ازبکستان» به رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و «نشان علی شیرنوایی» به یکی از نامزدهای معرفی شده از سوی کشورهای عضو از دیگر برنامه های نخستین اجلاس سران کشورهای تُرک به شمار میرود.
پس از فروپاشی شوروی سابق، نخستین اجلاس سران روسای کشورهای تُرک زبان برگزار شد. این روند تا سال 2010 ادامه یافت و تا آن سال 10 اجلاس با حضور روسای جمهور کشورهای عضو برگزار شد.
امضای «توافقنامه نخجوان» در سوم اکتبر 2009 توسط ترکیه، آذربایجان، قزاقستان و قرقیزستان یک اتفاق مهم در تاریخ این سازمان به شمار میرود. بدین ترتیب در دهمین اجلاس رهبران کشورهای تُرک زبان در استانبول، «شورای همکاری کشورهای تُرک زبان» تاسیس شد.
طی اجلاس ششم شورای همکاری کشورهای تُرک زبان که به میزبانی قرقیزستان در سال 2018 برگزار شد، مجارستان به عنوان عضو ناظر پذیرفته شد و ازبکستان نیز در سال 2019 طی هفتمین اجلاس این شورا در باکو به عضویت رسمی آن درآمد. ترکمنستان هم در اجلاس هشتم شورا در استانبول به عنوان یکی دیگر از کشورهای عضو ناظر پذیرفته شد.
همچنین کشورهای عضو شورای همکاری کشورهای تُرک زبان طی هشتمین اجلاس خود در 12 نوامبر 2021 در استانبول نام شورا را به «سازمان کشورهای تُرک» تغییر و ارتقاء دادند.
