بیست و هفت سال از بزرگترین قرارداد نفتی آذربایجان موسوم به "قرارداد قرن" می‌گذرد

باکو/خبرگزاری آناتولی

توافق موسوم به "قرارداد قرن" که به بهره‌برداری از میدان نفتی "آذری-چراغ-گونشلی" (ACG) مربوط بوده و استخراج نفت و صادرات آن به بازارهای جهانی را فراهم کرده و سهم بزرگی در توسعه اقتصادی جمهوری آذربایجان دارد، وارد بیست و هفتمین سال خود شد.

آذربایجان که در اولین سال‌های استقلال با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم می‌کرد، به ویژه پس از روی کار آمدن حیدر علی‌اف با تمرکز بر استفاده بهینه از منابع طبیعی کشور امکان صادرات نفت به خارج و رشد اقتصادی آذربایجان را فراهم کرد.

آذربایجان با انعقاد اولین توافقنامه بین المللی بزرگ خود در 20 سپتامبر 1994 وارد عرصه انرژی شده و توافقنامه‌هایی با 11 شرکت از 7 کشور برای استخراج و صادارت از میدان نفتی "آذری- چراغ-گونشلی" آغاز شد.

پس از این توافق‌ها سکوهای تولید و پمپاژ میادین نفتی در حدود 100 کیلومتری باکو و سنگه‌چال در سواحل خزر آغاز شد.

اولین تولید در این میدان نفتی در سال 1997 آغاز و تا 18 سپتامبر 2021 چهار میلیارد بشکه نفت استخراج شده است.

آذربایجان در این مدت برای صادرات نفت خود با کشورهای ترکیه و گرجستان همکاری و خط لوله باکو-تفلیس-جیهان را احداث کرد.

از طریق این خط لوله که عملیات اجرایی آن از سال 2006 آغاز شده بود در مجموع 3.7 میلیارد بشکه نفت به بازار جهانی منتقل شده است.

فروش نفت و فرآورده‌های نفتی آذربایجان در اوایل دهه 1990 بسیار کاهش یافته بود اما اکنون به بیش از 30 کشور صادر می‌شود.

ذخایر ACG توسط کنسرسیومی به رهبری بریتیش پترولیوم انگلستان اداره می‌شود. اکنون 30.37 درصد از این ذخایر در مدیریت بریتیش پترولیوم، 25 درصد در کنترل شرکت سوکار(SOCAR)، 9.57 درصد در مدیریت مول، 9.31 درصد در کنترل اینپکس(INPEX) است. همچنین سهم Equinor حدود 7.27 درصد، سهم شرکت ExxonMobil نزدیک به 6.79 درصد، میزان سهم شرکت TL در حدود 5.73 درصد، شرکت ITOCHU نزدیک به 3.65 درصد و شرکت ONGC Videsh Limited (OVL) نیز دارای 2.31 سهم از میادین نفتی آذربایحان است.

توافق جدید نیز در سال 2016 به امضا رسیده و تا سال 2050 تمدید شد.

الهام شعبان، رئیس مرکز تحقیقات نفت خزر در مصاحبه با خبرگزاری آناتولی اعلام کرد "معامله قرن" عامل اصلی توسعه آذربایجان بوده است.

وی تصریح کرد: "اقتصاد آذربایجان با بهره برداری از ذخایر آذری-چراغ-گونشلی به سرعت توسعه یافته و درآمد 150 میلیارد دلاری برای کشور به ارمغان آورد. با این توافق آذربایجان 36 قرارداد نفتی دیگر امضا کرده و روابط خود را با جهان بهبود بخشید. همچنین خط لوله باکو-تفلیس-جیهان نیز در سایه آن احداث و کریدور گاز جنوبی نیز افتتاح شد.

گفتنی است ذخایر نفت ثبت شده آذربایجان 1.5 میلیارد تن و ذخایر گاز طبیعی نیز 2.6 تریلیون متر مکعب است. ولی نفت موجود 2 میلیارد تن و گاز طبیعی نیز 3 الی 4 تریلیون متر معکب تخمین زده می‌شود.