بیست و پنجمین سالگرد تاسیس گروه دی-8

آنکارا/خبرگزاری آناتولی

سازمان همکاری اقتصادی 8 کشور در حال توسعه (گروه دی-8) که در سال 1997 به پیشنهاد نجم‌الدین اربکان رهبر حزب رفاه و نخست‌وزیر وقت ترکیه و با هدف افزایش رفاه و صلح کشورهای عضو تأسیس شد، 25 سال است که موجودیت خود را حفظ کرده است.

گروه دی-8 متشکل از هشت کشور در حال توسعه اسلامی (ترکیه، ایران، پاکستان، بنگلادش، اندونزی، مالزی، مصر و نیجریه) است.

کشورهای دی-8 در حال حاضر مساحتی بیش از 7.5 میلیون متر مربع با جمعیت تقریبا 1.2 میلیارد و اقتصاد نزدیک به 4 تریلیون دلار را پوشش می‌دهند.

نخستین اجلاس سران دی هشت سال 1998 در شهر استانبول برگزار شد.

این سازمان موجودیت خود را به عنوان یک سازمان بین‌المللی با هدف تضمین همکاری در توسعه و افزایش تجارت و همچنین همکاری بین کشورهای عضو حفظ می‌کند.

از جمله اهداف گروه دی-8، ارتقای جایگاه کشورهای عضو در اقتصاد جهانی، آشکارسازی فرصت‌های متفاوت و جدید در روابط تجاری، افزایش مشارکت در فرآیندهای تصمیم‌گیری در سطح بین‌المللی و ارتقای استانداردهای زندگی کشورهای عضو است.

این سازمان همچنین مجمعی است که بر تعهدات دوجانبه یا چندجانبه کشورهای عضو ناشی از سایر سازمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای که عضو آن هستند تاثیر منفی نمی‌گذارد.

- ایده اصلی تاسیس گروه هشت

اربکان در «کنفرانس همکاری در توسعه» که در اکتبر 1996 در استانبول برگزار شد، بر ایده همکاری میان کشورهای مسلمان در حال توسعه تأکید کرد.

در این کنفرانس نمایندگانی از بنگلادش، مصر، اندونزی، ایران، مالزی، نیجریه و پاکستان حضور داشتند و ایده همکاری بین کشورهای جنوب شرق آسیا تا آفریقا عملی شد.

این کنفرانس که اولین گام برای ایجاد گروه دی-8 بود، پس از یک سری جلسات مقدماتی که طی آن سازمان به طور رسمی تشکیل شد، برگزار شد.

اهداف اصلی گروه دی-8 در بیانیه اول اجلاس سران در سال 1997 به عنوان "صلح، گفت‌وگو، همکاری، عدالت، برابری و دموکراسی" ذکر شده است.

اربکان در دوازدهمین سال تاسیس این گروه گفت: برقراری یک نظم جهانی جدید عادلانه به جای دنیای ظالم ضروری شده است.

- ساختار سازمانی

"شورا" بالاترین نهاد حاکم در گروه دی-8، متشکل از سران کشورهای عضو است و هر 2 سال یک بار تشکیل جلسه می‌دهد.

شورا که توسط وزرای خارجه کشورهای عضو تشکیل می‌شود، به عنوان مجمعی عمل می‌کند که در آن تشکیلات تصمیمات سیاسی را اتخاذ و مشکلات را به صورت جامع مورد بحث قرار می‌دهند.

بدنه اجرایی گروه دی-8، متشکل از مقاماتی است که توسط کشورهای عضو منصوب می‌شوند. اعضای این واحد که «کمیسیون» نامیده می‌شوند، مسئولیت هماهنگی ملی در کشور خود را بر عهده دارند.

از سوی دیگر، دبیرخانه گروه دی-8 در استانبول قرار دارد و ارتباطات، به اشتراک‌گذاری اطلاعات، جلسات و هماهنگی بین اعضا را انجام می‌دهد.

- - ترکیه ریاست دوره‌ای را به بنگلادش سپرد

ترکیه از اکتبر 2017 ریاست گروه دی-8 را بر عهده گرفته است، دهمین اجلاس سران که قرار بود در سال 2020 به میزبانی بنگلادش برگزار شود، به دلیل شیوع کووید-19 به تعویق افتاد و در آوریل 2021 به میزبانی بنگلادش به صورت آنلاین برگزار شد.

ترکیه از زمان تأسیس تاکنون دو بار ریاست این گروه را بر عهده گرفته است.

پس از دهمین اجلاس سران دی-8 که در 8 آوریل به میزبانی بنگلادش برگزار شد، دوره ریاست دوره‌ای از ترکیه به بنگلادش رسید.

انتظار می‌رود مصر میزبان یازدهمین نشست سران گروه دی-8 در سال 2023 باشد.

- دهمین اجلاس سران گروه

در دهمین نشست سران گروه هشت که به میزبانی بنگلادش و با مشارکت رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه در 8 آوریل به صورت آنلاین برگزار شد، نقشه راه دهه 2020-2030 به تصویب رسید.

کشورهای عضو در مرحله اول این نقشه‌راه طی سال‌های 2020-2022 بر ایجاد پروژه و همکاری در زمینه‌های تجارت، صنایع، گردشگری، کشاورزی، ایمنی غذا، انرژی، حمل‌و‌نقل متمرکز خواهند شد.

این کشور‌ها در مرحله دوم در سال‌های 2023-2027 همکاری تجاری را تعمیق و پروژه‌های مختلف در 6 زمینه همکاری مورد اولویت اجرا خواهند کرد.

کشورهای مذکور در مرحله سوم و نهایی که سال‌های 2028 تا 2030 را شامل می‌شود، برای افزایش حجم تجارت خود را به حداقل 10 درصد از کل حجم تجارت دی-‌8 تلاش خواهند کرد.

- بیانیه گروه دی-8 در داکا

در «بیانیه دی-8 داکا» که پس از اجلاس منتشر شد، از کشورهای عضو دعوت شد تا در مذاکرات با شرکت‌های دارویی بین‌المللی تولیدکننده واکسن کووید-19 به منظور ارائه مزیت‌های قیمت و کمیت در واکسن‌ها، همکاری کنند.

همچنین از کشورهای عضو دعوت شده تا با مشورت وزارت‌خانه‌ها و مؤسسات مربوطه، امکان ایجاد مناطق ویژه اقتصادی دی-8 را در نظر بگیرند.

در بیانیه، کشورهای عضو تشویق می‌شوند تا فرصت‌های توسعه و تقویت اتصال حمل‌ونقل بین کشورهای عضو را برای تسهیل تجارت بررسی کنند.

- توافقنامه همکاری دی-8 و خبرگزاری آناتولی

یک پروتکل همکاری بین خبرگزاری آناتولی و گروه دی-8 در 14 ژانویه 2019 امضا شد. خبرگزاری آناتولی که شریک ارتباطات جهانی دی-8 در چارچوب این پروتکل است، فعالیت‌های این گروه را دنبال کرده و با ترجمه آن به تمام زبان‌هایی که اخبار پخش می‌کند به رسانه های بین المللی ارائه می‌کند.

خبرگزاری آناتولی با اعلام موثر کار مشترک کشورهای عضو به توسعه این سازمان کمک می‌کند.

قرار است وزرای خارجه کشورهای عضو گروه دی-8 در ژوئیه سال جاری در بنگلادش به عنوان بخشی از نشست شورای این نهاد دیدار و گفت‌وگو کنند.