Gökhan Kavak, Adam Abu-bashal
24 ژوئن 2026•بهروزرسانی: 24 ژوئن 2026
انجامنا/خبرگزاری آنادولو
جامعه «تُرکای» که در شهر تاریخی ابشه در مرکز چاد زندگی میکنند، ریشههای خود را به ترکهایی نسبت میدهند که در دوره عثمانی به این منطقه آمدهاند. این اقلیت برای انتقال میراث فرهنگی چندصدساله خود به نسلهای آینده تلاش میکنند.
اعضای این اقلیت، ریشههای خود را از نوادگان افسران و بازرگانان عثمانی میدانند و هنوز شماری از سنتهای خانوادگی و اجتماعی، از مراسم ازدواج تا آیینهای تدفین مربوط به ترکها را حفظ کردهاند.
بر اساس روایتهای تاریخی، روابط ترکها با منطقه چاد به قرن هفدهم بازمیگردد؛ زمانی که سلطاننشین مسلمان وادای برای ساخت کاخی جدید از یک معمار ترک دعوت کرد. این معمار و همراهانش شیوه پخت خشت و تولید آجر را به مردم محلی آموزش دادند و مجموعهای شامل کاخ، اقامتگاههای اداری، اتاقهای کار و مسجد بنا کردند. در قرن نوزدهم نیز دولت عثمانی برای کمک به جوامع مسلمان منطقه در برابر نفوذ فرانسه، گروههای کوچکی از نظامیان را به ابشه اعزام کرد.
پس از پایان ماموریت، بیشتر سربازان عثمانی منطقه را ترک کردند، اما هشت تن از آنها به دلیل دشواری عبور دوباره از صحرا در ابشه ماندگار شدند. سلطان وقت نیز زمینی در اختیار آنها قرار داد و این گروه به کشاورزی و باغداری پرداختند و دانش و مهارتهای خود را با ساکنان محلی در میان گذاشتند. این منطقه، به تدریج به باغی سرسبز تبدیل شد و «باغ ترکها» نام گرفت. منطقه مذکور، هنوز در اسناد شهرداری ابشه با عنوان «محله باغ ترکها» ثبت شده است.
امروزه نزدیک به 200 نفر از ساکنان ترکتبار ابشه در قالب حدود 48 خانواده و با نام خانوادگی «ترکای» در این محله زندگی میکنند. شماری دیگر از نوادگان ترکها نیز در انجامنا، پایتخت چاد، ساکن هستند. اعضای جامعه میگویند که ارتباطشان با ترکیه در دوران استعمار فرانسه تا حد زیادی قطع شد، اما در سالهای اخیر با گسترش فعالیت نهادهای ترکیهای و سازمانهای مدنی، هویت و پیشینه آنها بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است.
محمد احمد یوسف ترکای، یکی از اعضای این جامعه، میگوید که خانوادههای ترکتبار ابشه اکنون نسل پنجم مهاجران عثمانی را نمایندگی میکنند. به گفته او، باوجود تلاشهای دوره استعمار برای کمرنگ کردن میراث عثمانی، برخی سنتها همچنان حفظ شده است؛ از جمله دفن اعضای خانوادههای ترک در گورستان اختصاصی، برگزاری مراسم سالانه روز جمهوری ترکیه در 29 اکتبر و پخت غذاهایی مانند سوپ عدس که در فرهنگ غذایی رایج چاد جایگاه چندانی ندارد.
اعضای جامعه ترکای مهمترین خواسته خود از ترکیه را دسترسی به آموزش زبان ترکی عنوان میکنند. آنها میگویند با وجود آنکه خود را ترک میدانند، به دلیل اقامت طولانیمدت در چاد زبان ترکی را نمیدانند و خواهان راهاندازی یک مرکز آموزش زبان در منطقهاند. این جامعه همچنین علاقهمند است سرزمین نیاکان خود، بهویژه استانبول، را از نزدیک ببیند و برخی اعضای آن نیز با تاکید بر تعلق فرهنگی خود به ملت ترکیه، خواستار دریافت تابعیت ترکیه هستند.
