???? ?????? ??????
07 مارس 2016•بهروزرسانی: 08 مارس 2016
استانبول/ خبرگزاری آناتولی
به گزارش روزنامه نیویورک تایمز٬ زلمی خليل زاد، سفير سابق آمريكا در عراق، افغانستان و سازمان ملل در دوران ریاست جمهوری جورج دبلیو بوش در کتابی که اخیرا با عنوان «فرستاده» در مورد عملكرد سياست خارجی آمريكا در دولت جورج بوش در قبال عراق و افغانستان منتشر کرده به رایزنیهای ایالات متحده با مسئولین ایران درباره حمله به عراق در سال 2003 پرداخته است.
به گفته نویسنده این کتاب دولت جورج بوش پیش از حمله نظامی و ورود سربازان آمریکایی به عراق به هدف سرنگونی رژیم صدام حسین، با مقامات ایران برای اطمینان از هدف قرارنگرفتن جنگندههای این کشور در صورت نقض حریم هوایی ایران مذاکرات محرمانهای داشته است.
این مقام سیاسی پیشین آمریکا که متولد مزارشریف افغانستان٬ بزرگ شده آمریکا و دارای مدرک دکتری از دانشگاه شیکاگو است. او از نزدیکان دیک چینی وزیر دفاع سابق آمریکا و نخستین فردی است که در دستگاه دولتی آمریکا پس از اتمام تحصیل در لبنان مشغول به کار شد.
زلمی خلیل زاد در کتاب جدید به نام «The Envoy» نوشته است: ما از ایران تضمین می خواستیم در صورتی که جنگندههای آمریکا هنگام حملات هوایی به عراق به طور اتفاقی حریم هوایی ایران را نقض کنند، مورد حمله این کشور قرار نگیرند.
نویسنده افزوده که در همین راستا محمد جواد ظریف سفیر وقت ایران در سازمان ملل متحد موافقت مقامات کشورش را با درخواست آمریکا اعلام کرد.
نویسنده تصریح کرده که اگر سیاست تعاملی آمریکا با ایران در هنگام حمله به عراق ادامه می یافت و با وارد کردن اتهامات متعدد به ایران این جو خراب نمی شد، میتوانستیم بسیاری از طرح و برنامههای سیاست خارجی ایران را با سیاست فشار، در کنترل خود در آوریم.
این مقام سیاسی آمریکایی نوشته که مذاکراتی را در مورد ایجاد تعامل با ایران از طریق محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه فعلی ایران نیز که آن زمان یعنی سال 2003 نماینده ایران در سازمان ملل بود پیش از حمله ارتش آمریکا در آوریل سال 2003 میلادی به عراق به نمایندگی از کاخ سفید آغاز کرد. او توضیح داد آمریکا بر آن است تا در عراق دولت دموکراتیک برقرار کند اما ظریف در این دیدارها همواره از نگرانیهای ایران در رابطه با دوران پس از سرنگونی صدام سخن می گفت.
خلیل زاد افزوده که "امیدوار بودیم مقامات ایران شیعیان عراق را به ایجاد دولت جدیدی در این کشور تشویق کند، اما آنها نگران اوضاع فعلی عراق بودند و اعلام میکردند نیروهای حزب بعث عراق و طرفداران دولتهای غربی قادر به ایجاد دولت دموکراتیک در عراق نخواهند بود. محمد جواد ظریف تأکید میکرد که پس از سقوط صدام باید فضای سیاسی عراق به صورت کامل از نیروهای رژیم بعثی عراق پاکسازی شود".
از دیدگاه نویسنده "تعامل سیاسی- نظامی ایران با آمریکا محدود به پیش از آغاز حمله به عراق نشد، بلکه در جریان حملات و تصرف کامل عراق نیز ادامه یافت".
وی خاطرنشان کرده است که "حمایت ایران از شیعیان عراق در حالی که واشنگتن آنها را تروریست می دانست باعث ایجاد اختلافات شدید میان این دوکشور شد و این اختلاف تا قطع ارتباطات دیپلماتیک ادامه یافت".
در همین رابطه روزنامه «نیویورک تایمز» به نقل از رایان سی کروکر، دیپلمات کهنهکار آمریکایی که در مذاکرات خلیل زاد با محمد جواد ظریف حضور داشته است، گفته که مذاکرات سازنده مقامات سیاسی ایران و آمریکا در سال 2001 در رابطه با افغانستان و مذاکرات مشابه آنها در سال 2003 در مورد عراق میتوانست در ابعاد گسترده تری ادامه یابد، اما طرح موضوع محور شرارت از سوی جورج بوش و قراردادن ایران در این محور، باعث تشدید اختلافات و قطع روابط دیپلماتیک بین دو کشور شد.
