باکو/ خبرگزاری آناتولی
مردم آذربایجانی در سراسر جهان امروز یاد قربانیان قتلعام خوجالی توسط نیروهای ارمنی در 26 فوریه 1992 را گرامی میدارند.
هر چند 31 سال از این قتلعام میگذرد، اما همچنان درد خوجالی در قلب آذربایجانیها تازه است. این کشتار به عنوان لکه سیاهی در تاریخ بشریت ثبت شده و تنها چیزی که آذربایجانیها میخواهند محاکمه عاملان این قتلعام است.
با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991، ارمنیها تلاش خود برای اشغال منطقه استراتژیک خوجالی که صاحب تنها فرودگاه منطقه بود را آغاز کردند. محاصره و حملات ارامنه به خوجالی در روز 25 فوریه 1992 به اوج خود رسید.
ارمنیها آن شب با حمایت تیپ 366 ارتش شوروی که در شهر خان کندی، مرکز قرهباغ مستقر بود، از سه سمت به خوجالی حمله کردند و پس از اشغال آن، یکی از خونینترین قتلعامهای قرن را رقم زدند.
بر اساس آمارهای مجامع بینالمللی از جمله آمار سازمانهای حقوق بشری در آن شب، 106 زن، 70 سالمند، 63 کودک و در مجموع 613 غیرنظامی قتل عام شدند. 487 تن نیز به شدت مجروح شدند که 76 نفر از آنان کودک بودند. ارامنه 1275 آذربایجانی را نیز به اسارت گرفتند. 150 تن از افراد ربوده شده هنوز مفقودالاثر هستند.
در این قتلعام همچنین تمام اعضای 8 خانواده کشته شدند. 25 کودک هر دوی والدین و 130 کودک نیز یکی از والدین خود را از دست دادند. البته سازمان دیدهبان حقوق بشر معتقد است که این آمار ممکن است تا 1000 کشته نیز باشد.
معاینات پزشکی قانونی و اظهارات شاهدان نشان میدهد که طی این قتلعام، دهها نفر با شکنجههای غیرقابل توصیف و مصادیق قتل بیرحمانه (سوزاندن، چهار میخ کردن، با بریدن سر یا کندن پوست آن و سایر قسمتهای بدن، از حدقه خارج کردن چشم یا بریدن بخشهایی از بدن) کشته شدهاند.
در میان قربانیان این قتلعام، زنان حاملهای نیز وجود داشتند که شکمشان را با سرنیزه سوراخ کرده بودند. همچنین قربانیانی با سر بریده و سوخته شده نیز وجود داشتهاند. تصاویر ثبت شده در آن زمان عمق وحشت این قتلعام را آشکار میکند.
قطعنامههای مختلف شورای امنیت سازمان ملل جنایات ارمنستان در طول جنگ قره باغ و به ویژه خوجالی را محکوم کرده و کشورهای زیادی نیز این نسل کشی را به رسمیت شناختهاند.
دادگاه حقوق بشر اروپا طی حکم 22 آوریل 2010 خود، حوادث رخ داده در خوجالی را به عنوان مصداق بارز جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت شناسایی کرده است.
همچنین مجالس 15 کشور جهان و 16 ایالت آمریکا نیز حوادث خوجالی را به عنوان قتل عام شناسایی یا آن را محکوم کردهاند.
