فرمانده هلندی: کشتار سربرنیتسا بزرگ‌ترین شکست بشریت در طول تاریخ است

سارایوو/ وسنا بشیچ/ خبرگزاری آناتولی

لودی دی ووس، یک فرمانده اهل هلند که از سوی سازمان ملل در جنگ بوسنی شرکت کرده بود، در گفتگو با خبرنگار آناتولی اعلام کرد: آنچه در ژوئیه سال 1995 در سربرنیتسا رخ داد، بزرگترین شکست بشریت به ویژه جامعه بین‌المللی در طول تاریخ بود.

این فرمانده هلندی در حاشیه بازدید از بوسنی و هرزگوین به مناسبت فرا رسیدن بیست و چهارمین سالگرد قتل‌عام سربرنیتسا با خبرنگار آناتولی دیدار کرده و به تشریح خاطرات خود از آن روزها پرداخت. او گفت: وظیفه ما تامین امنیت ساکنان منطقه امن و محافظت از غیرنظامیان ساکن خارج از این منطقه و سربازان بوسنیایی در برابر نیروهای صرب بود.

وی در ادامه اظهار داشت: در دوران جنگ شمار زیادی از غیرنظامیان خانه‌های خود در روستاهای مجاور شهر سربرنیتسا را ترک کرده و به این شهر پناه بردند. شرایط زندگی بسیار سخت بوده و مواد غذایی که به این منطقه ارسال می شود، ناکافی بود.

دی ووس با اشاره به تغییر شرایط در آخرین روزهای حضورش در سربرنیتسا گفت: نیروهای صرب مرتب تقویت شده و ما نگران وقوع حوادث وحشتناکی بودیم که ممکن بود رخ دهد.

او همچنین افزود: اینک خیلی پشیمانم. کاش تا آخرین لحظه در سربرنیتسا به ماموریتم ادامه داده بودم. سربرنیتسا برای من جایی پر از خاطرات است. آمدن به این شهر بعد از سال‌های طولانی بسیار سخت و غم‌انگیز است. آنچه در این منطقه اتفاق افتاد نه تنها سربازان هلندی که به سربرنیتسا اعزام شدند، بلکه سربازانی که هیچ وقت وارد این منطقه نشده‌اند را نیز متاثر کرد.

این فرمانده هلندی دلیل اصلی بازگشتش به بوسنی و هرزگوین را دیدار با یکی از دوستان خود که تصور می کرد در جنگ مرده، اعلام کرد و گفت: وقتی شنیدم دوستم زنده است، تصمیم گرفتم اینجا آمده و او را ببینم. علاوه بر این، خواستم از آرامگاه بوسنیایی‌هایی که در قتل‌عام کشته شدند، بازدید کنم.

- نسل کشی چگونه آغاز شد؟

غیرنظامیان بوسنی پس از اشغال شهر سربرنیتسا توسط صرب‌ها به فرماندهی ژنرال راتکو میلادیچ در 11 ژوئیه 1995، درحالی به نیروهای هلندی وابسته به نیروهای حافظ صلح سازمان ملل پناه آورده بودند که توسط سربازان هلند به صرب‌ها تحویل داده شدند.

ملادیچ در اظهارات خود در آستانه عید صربها گفته بود که این شهر را به ملت صرب هدیه می کنم. در نهایت زمان آن فرا رسید که از ترک‌ها (اصطلاحی که برای مسلمانان آن منطقه استفاده می شود) در این سرزمین انتقام بگیریم.

ملادیچ به دلیل کشتار بیش از 8 هزار بوسنیایی مسلمان در سربرنیتسا در 11 جولای 1995 از سوی دادگاه بین‌المللی جرایم جنگی لاهه به حبس ابد محکوم شد.

در این کشتار بیش از 8 هزار و 372 بوسنیایی کشته شدند، بسیاری از زنان و کودکان از خانه هایشان آواره شدند.

- نقش هلند

نقش سربازان هلندی وابسته به نیروهای حافظ صلح سازمان ملل که برای غیرنظامیان بوسنیایی مامن به شمار می رفتند، پس از گذشت 23 سال همچنان مبهم است.

در تصاویری که از آن روزها در دست داریم، صحنه دست به سینه تام کارمنس فرمانده نیروهای صلح بان سازمان ملل 11 جولای 1995 با ملادیچ و تعارف مشروب به او پس از آتش‌گشایی سربازان صرب که وارد شهر شده‌اند، از اذهان پاک نمی شود. این در حالیست که ملادیچ پیش از خروج سربازان هلندی نیز هدایای مختلفی برای کارمنس ارسال می کند.

علی‌رغم تمامی این تصاویر کارمنس هرگز محاکمه نشده و دولت هلند نیز در کشتار سربرنیتسا کاملا محکوم شناخته نشد. دادگاه لاهه در پرونده‌ای که نزدیکان قربانیان در سال 2007 طرح دعوا کردند، دولت هلند را به علت تسلیم 300 غیرنظامی بوسنایی به سربازان صرب از سوی سربازان هلندی وابسته به نیروهای حافظ صلح سازمان ملل مقصر شناخت. بنا بر حکم دادگاه سربازان هلندی باید پیش بینی می کردند که این افراد کشته خواهند شد.