07 ژانویه 2017•بهروزرسانی: 08 ژانویه 2017
سارایوو/ لژلا بیوگرادلیژا/ خبرگزاری آناتولی
کتابخانه 480 ساله غازی خسروبیگ در سارایوو با داشتن بیش از ده هزار کتاب بی نظیر دستنویس بی نظیر به زبانهای عربی، عثمانی و فارسی نه تنها در بوسنی هرزگوین بلکه به عنوان حافظه سراسر شبه جزیره بالکان معروف است.
این کتابخانه تاریخی که در محله باش چارشی سارایوو قرار دارد و درهای آن به روی عموم باز است با داشتن این همه اثر به عنوان "جعبه حافظه" بالکان محسوب می شود.
در این زمینه عثمان لاویچ مدیر کتابخانه غازی خسرو بیگ در گفتگو با خبرگزاری آناتولی اظهار داشت:
آثار این کتابخانه از مناطق مختلف جمع آوری شده است. در دوران امپراطوری عثمانی در سراسر بوسنی هرزه گوین صد مدرسه دینی دائر و در هر مدرسه کتابخانه ای نیز موجود بود.
با انحلال مدارس دینی، خانقاه ها، مکتبخانهها و بیمارستانها در طول زمان آثار خطی موجود در کتابخانه های این اماکن به مرور به سارایوو منتقل شده است. در کنار این آثار، کتب دستنویس دیگری نیز شهرهای مکه، مدینه و استانبول نیز به این کتابخانه آورده شده است.
قدیمیترین اثر موجود در این اینجا، کتاب دست نویس احیاء علوم الدین از امام محمد غزالی متعلق به سال 1105 میلادی است. این اثر یکی از قدیمی ترین آثار دست نویس جهان است که از آن نسخه برداری شده است.
در این کتابخانه دست نوشته هایی که متعلق به قرون دوازدهم تا چهاردهم نیز وجود دارد. این همه اثر نشان دهنده مشارکت بالای فعالیت بوسنی هرزه گوین در فرهنگ و تمدن اسلامی است.
هر کتاب برای خود حکایتی دارد. البته تمام آثار این کتابخانه در ارتباط با علوم دینی نیست، بلکه کتب متعددی نیز در موضوعات مختلفی چون ریاضیات، هندسه و نجوم نیز موجود است.
کتابخانه غازی خسرو بیگ در طول تاریخ شاهد جنگهای متعددی بوده و بخش مهمی از آثار خود را از دست داده است. در خلال جنگ دوم جهانی این کتابخانه در باغچه مسجد خونکار بود که خمپاره ای به سقف آن اصابت کرد. این حادثه سبب بروز آتش سوزی در سقف کتابخانه شد.
درست در پشت این مسجد کلیسای فرانسیسکن قرار دارد. متولی این کلیسا با مشاهده این آتش سوزی ماموران آتش نشانی را خبردار کرده که به این ترتیب آتش خاموش می شود.
در جنگ اخیر بوسنی نیز انستیتوی شرقیات مورد حمله قرار گرفت و کتابخانه آن با 5 هزار و 240 اثر دست نویس کم نظیر در آتش سوخت و نابود شد. در آن زمان برای کمک به شهر دالانی گشوده شد. همین امر نیز سبب نجات دست نوشته ها شد. با استفاده از دستگاههای اهدایی مالزی میکروفیلمهای تمامی آثار دست نویس تهیه شده است.
