21 دسامبر 2024•بهروزرسانی: 22 دسامبر 2024
آنکارا/ خبرگزاری آنادولو
شواهد بهدستآمده از زندانها و گورهای دستهجمعی، معروف به مراکز شکنجه رژیم بعث، که در سوریه پس از تسلط گروههای مخالف بر دمشق پایتخت در 8 دسامبر سقوط کرد، نقش مهمی در روند احتمالی قضایی بینالمللی بشار اسد رهبر برکنار شده سوریه ایفا خواهند کرد.
تظاهرات مسالمتآمیز که در سال 2011 در سوریه آغاز شد در نتیجه مداخلات شدید رژیم به جنگ داخلی تبدیل شد. درگیریهایی که بین رژیم اسد و گروههای مخالف آغاز شد، با دخالت گروههای تروریستی مانند داعش و پ.ک.ک/ ی.پ.گ پیچیده شد. جنگی که قدرتهای منطقهای و بینالمللی نیز در آن دخالت کردند، منجر به کشته شدن هزاران نفر و آواره شدن میلیونها تن دیگر شد.
گمان میرود که فعالیتهای رژیم که به رفتار غیرانسانی اشاره دارد، اخیراً پس از سرنگونی رژیم خونین بعث 61 ساله و حکومت 53 ساله خانواده اسد، امکان محاکمه اسد در دادگاههای بین المللی را تقویت میکند.
دکتر لونت ارسین اورالی از اساتید دانشگاه حاجی بایرام ولی آنکارا، فضل عبدالغنی، مدیر شبکه حقوق بشر سوریه و نوشا کاباوات، افسر مرکز بین المللی عدالت انتقالی سوریه با خبرنگار آنادولو درباره اینکه چگونه ممکن است اسد بهدلیل جنایات جنگی علیه بشریت در این چارچوب حقوق بینالملل محاکمه شود، گفتوکو کردند.
کارشناسان موافق هستند که با سقوط رژیم، شواهدی مبنی بر دخالت اسد در جنایات جنگی و نقض حقوق بشر نقش مهمی در روند محاکمه احتمالی اسد راه را برای صدور "حکم بازداشت" برای اسد هموار کند.
اورالی جمع آوری مدارک در دوره رژیم را به دلایلی مانند خطرات و مشکلات امنیتی در منطقه دشوار دانست و خاطرنشان کرد: با سرنگونی رژیم، عرصه برای همه بازیگران در چارچوب قوانین بین المللی از جمله دیوان بینالمللی کیفری باز شد.
وی با بیان اینکه در صورتی که هیچ حملهای به کشور دیگری یا شهروندان آن کشور صورت نگیرد، روند قانونی از طریق "انضباط" پیش میرود، گفت که همیشه به اقداماتی که قوانین بین المللی را نقض میکند مانند قتلهای دسته جمعی و اعدامهای غیرقانونی در سوریه پاسخ داده میشود.
فضل عبدالغنی میگوید که سوریه در دوره اسد تحت یک "دیکتاتوری" اداره میشد و بنابراین نمیتوان او را محاکمه کرد و شکایت از بشار اسد که اکنون فراری شده است، آسان تر شده است.
نوشا کاباوات نیز می گوید: در حالی که اسد رهبر بود، با اتحاد خود با کشورهای قدرتمندی مانند روسیه و ایران محافظت م شد. این منجر به وتوی تلاشهای شورای امنیت سازمان ملل برای ارجاع اسد به دیوان کیفری بین المللی شد.
