26 ژوئیه 2025•بهروزرسانی: 28 ژوئیه 2025
استانبول/ خبرگزاری آنادولو
هلال الور، گزارشگر پیشین سازمان ملل در امور «حق غذا» و عضو گروه کارشناسان ارشد کمیته جهانی امنیت غذایی این سازمان در مقالهای برای خبرگزاری آنادولو به بررسی سیاستهای کشتار و گرسنگی اعمالشده از سوی اسرائیل علیه مردم غزه پرداخت.
این مقاله به شرح زیر است:
در آستانه دومین سالگرد حملات وحشتناک و جنایتهای نسلکشی علیه مردم غیرنظامی نوار غزه، شاهد نقض سیستماتیک حقوق بینالملل و حقوق بشر و تبدیل اصول حقوق بشردوستانه به ابزاری جنگی توسط اسرائیل هستیم.
نیروهای اسرائیلی حملات خود را علیه کاروانهای کمکرسانی و غیرنظامیانی که برای دریافت کیسههای آرد تلاش میکنند، افزایش دادند. اینها تلفات تصادفی نبودند، بلکه تاکتیکهایی مبتنی بر هدفگیری عامدانه بودند.
بر اساس حقوق کیفری بینالمللی، جلوگیری از دسترسی به غذا و آب در زمان درگیری و جنگ، یک جنایت جنگی آشکار است. با این حال، گرسنگی گسترده در غزه که بهسرعت به قحطی دستساز انسانی تبدیل شده، نمایانگر تراژدی بیسابقهای در عصر مدرن است.
در غزه، نه تنها دسترسی به غذا و آب بهطور عمدی ممنوع شده است، بلکه کمکهای بشردوستانه نیز به ابزاری جنگی تبدیل شده که بهعنوان وسیلهای برای سرکوب و روشی جهت مجازات جمعی مورد استفاده قرار میگیرد. آشکار بودن بحران، وجود شواهد فراوان از جنایات جنگی، رنجهای عظیم غیرنظامیان بهویژه زنان و کودکان و مصونیت بازیگران قدرتمند از مجازات، این وضعیت را هم گواهی بر فروپاشی هنجارهای بشردوستانه و هم استثنایی بیسابقه و غمانگیز در تاریخ حقوق بینالملل میسازد.
محاصره غزه و محکوم کردن مردم به گرسنگی، چیز جدیدی نیست؛ این وضعیت ریشهای طولانی دارد و در مقایسه با دیگر قحطیهای ناشی از درگیری، آیندهای بسیار تاریکتر را نوید میدهد. از سال 2007، غزه تحت محاصره اسرائیل قرار دارد. در طول این سالها، اسرائیل بهصورت نظاممند، میزان کالری لازم برای زنده نگهداشتن مردم غزه در حداقل ممکن را محاسبه کرد؛ اقدامی که خود آن را «رژیم غذایی غزه» نامید. از آغاز جنگ، اسرائیل با آگاهی کامل از نیازهای اولیه مردم، دسترسی به غذای کافی و آب سالم را بهمدت 41 ماه بهطور هدفمند و برنامهریزیشده محدود کرد.
بر خلاف سایر مناطق درگیر در جهان، در نوار غزه هیچ راه فراری از میدان نبرد وجود ندارد. تمام غزه به یک میدان جنگ تبدیل شده و هر 2.3 میلیون فلسطینی ساکن آن، بهمثابه دشمن در نظر گرفته شده، بهطور جمعی مجازات و به اهداف نظامی تبدیل شدهاند. کاروانهای کمکهای بشردوستانه، همراه با محمولههایشان، در گذرگاههای مرزی میمانند و اجازه عبور نمییابند. مواد غذایی نیز در فاصلهای گاه کمتر از یک کیلومتر، در برابر چشمان خانوادههایی که از شدت گرسنگی در رنج هستند، رها شده و فاسد میشوند.
در نتیجه شرایط حاکم بر غزه، قحطی با سرعت گسترش یافت؛ ابتدا در شمال، سپس در مرکز و در حال حاضر در جنوب این منطقه. تا دسامبر 2023، همزمان با نزدیک شدن زمستان، بخش بزرگی از خانهها و مناطق مسکونی ویران شده بود. بیشتر مردم در چادرها یا در میان آوارها، بدون دسترسی به غذا، آب، امکانات پختوپز، سیستم گرمایشی و بهداشت، تلاش میکردند زنده بمانند.
شرایط زندگی برای مدت طولانی در سطحی فاجعهبار قرار داشت؛ نظام سلامت فروپاشیده بود و کمکهای انساندوستانه نیز بسیار ناکافی، ناپایدار و نامنظم بود. همه با چشم خود دیدیم که چگونه این عوامل، در مدت زمانی کوتاه، به سوءتغذیه گسترده و قحطی قریبالوقوع انجامیدند.
اسرائیل بارها گزارشهای سازمان ملل و نهادهای غیردولتی درباره استفاده از گرسنگی بهعنوان سلاح در غزه را رد کرده و دولت آمریکا نیز هشدارهای روشن و شواهد فراوان را نادیده گرفته است.
ماههاست که اکثر کشورهای غربی عمداً از استفاده از کلمات "قحطی" یا "نسلکشی" در غزه خودداری میکنند. با وجود شواهد فزاینده، طبقهبندی یکپارچه فاز امنیت غذایی سازمان ملل که مرجع جهانی ارزیابی قحطی محسوب میشود، به دلیل فشار سیاسی از سوی عاملان، هنوز نتوانسته رسماً قحطی در غزه را اعلام کند.
بیانیههای گزارشگران ویژه سازمان ملل بر اساس دادههای علمی و قطعنامههای موقت متعدد دیوان بینالمللی دادگستری که در مورد "احتمال قحطی" هشدار میدهند نیز نادیده گرفته شدهاند. در عوض، نیروهای اسرائیلی حملات خود را به کاروانهای امدادی و غیرنظامیانی که سعی در بازیابی کیسههای آرد دارند، تشدید کردهاند. اینها تلفات تصادفی نبودند، بلکه تاکتیکهای هدفگیری عمدی بودند.
*هلال الوَر، گزارشگر پیشین سازمان ملل در امور «حق غذا» و عضو گروه کارشناسان ارشد کمیته جهانی امنیت غذایی این سازمان است
*این مقاله، تنها بیانگر نظر نویسنده است و الزاما بازتاب دهنده رویکرد خبرگزاری آنادولو نیست.
