17 دسامبر 2019•بهروزرسانی: 18 دسامبر 2019
استانبول/عبدالسلام سلیمی/خبرگزاری آناتولی
ورزش ایران، بهویژه ورزش پرطرفدار فوتبال امروزها همانند سیاست، اقتصاد و محیط زیست این کشور به علت ناکارآمدی، فساد و دخالت نهادهای غیرتخصصی از قبیل نظامیان و سیاسیون در داخل از سویی و تحریمها و فشارهای بینالمللی از سوی دیگر دچار بحران شدیدی شده است.
با نگاهی به ماجرا استعفای مربیان تیم ملی فوتبال (کارلوس کیروش و مارک ویلموتس) و سه باشگاه پرطرفدار پرسپولیس (برانکو ایوانکویچ)، استقلال (آندرهآ استراماچونی) و تراکتور (مصطفی دنیزلی) در چند ماه گذشته میتوان تاثیر این دو فاکتور داخلی و خارجی را دید. در همین راستا، دو تن از کارشناسان ایرانی در گفتگو با خبرگزاری آناتولی به بررسی این مسئله پرداختند.
پژمان راهبر، سردبیر سابق مجله «تماشاگران» و وبساست کنونی و پربیننده «ورزش3» درباره موضوع فسخ قرارداد مربیان خارجی و عدم پرداخت دستمزد آنها در فوتبال ایران اظهار داشت: «قبلا مسئله بدقولی در پرداختها، امری تقریبا طبیعی محسوب میشد اما در حال حاضر، انسداد راههای ارسال پول و تحریم های بانکی آمریکا شرایط را بسیار متفاوت کرده است. استراموچونی، ویلموتس و برانکو به دلیل مشابه؛ یعنی مسئله اصلی پرداخت پول، ایران را ترک کردند.
برانکو حدود یک میلیون دلار از پرسپولیس طلب دارد. ویلموتس پس از شش ماه کار در ایران به دلیل عدم دریافت دستمزد، قراردادش را پیش از بازی عراق فسخ کرد و استراماچونی نیز به دلیل عدم دریافت دو قسط از قراردادش دست به این کار زده و ایران را ترک کرد».
راهبر در مورد دلایل ناتوانی مسئولین فوتبال از پرداخت دستمزد مربیان خارجی تصریح کرد: «علاوه بر تحریمها، شرایط فعلی اقتصادی و کمبود منابع و عدم مدیریت آن در فوتبال ایران منجر به بحران هایی در طول زمان شده است.
این مشکل، پرونده های بسیار سنگینی را برای باشگاه های ایرانی ساخته و منجر به محرومیت، کاهش امتیاز و بازپرداخت مالی سنگین برای باشگاههای ایرانی شده است. موضوع کاهش درآمدها نیز هست. فوتبال ایران قبلا با منابع دولتی و نیمهدولتی اداره میشد. این به نوعی جایگزین درآمدی بود که باید از حق پخش تلویزیونی به فوتبال میرسید. اغلب شرکتهای نیمهدولتی حامی فوتبال به دلیل کمبود نقدینگی به سختی میتوانند به تعهداتشان عمل کنند.
مشکل جدید با توجه به شرایط اقتصادی فعلی ادامه خواهد داشت. مسئله افزایش قیمت دلار هم تاثیر زیادی بر فوتبال ایران گذاشته است. بازیکنانی که پیشنهاداتی در خارج دارند به آسانی ایران را ترک میکنند. قیمتگذاری بازیکنان در خارج از ایران روی افزایش دستمزدشان در این کشور تاثیرگذار بوده و یک تا دو برابر افزایش یافته است. این مسئله بر درآمد باشگاهها نیز موثر است».
سردبیر وبسایت پربیننده «ورزش3» همچنین به بخشی دیگری از مشکلات مدیریتی و مالی باشگاه های ایران و وضعیت آنها در آینده اشاره و تصریح کرد:
«حق پخش تلویزیونی تقریبا بلاک است و باشگاها چیزی حقی کسب نمیکنند. سال گذشته برانکو ایوانکویچ مربی وقت پرسپولیس هشدار داد که فوتبال ایران به سمت آماتوری میرود. برخی باشگاه ها توانایی ادامه رقابت در لیگ برتر و غیره را ندارند و کنار میکشند. این بحران مالی در تمامی باشگاه ها وجود دارد و لزوم مدیریت هزینه را بیشتر میکند.
فوتبال ایران بنبست مالی را تجربه میکند، ولی همه به آینده امیدوارند. اخیرا طرحی در فدراسیون برای دیافت حق پخش اینترنتی توسط باشگاه ها تصویب شده که میتواند کمکی برای درآمد آنها باشد. مذاکراتی صورت گرفته است اما اگر بخواهیم بهصورت کلی درباره اوضاع جدید فوتبال ایران صحبت کنیم باید بگوییم که این مشکلات قابل پیشبینی بود.
برای خروج از بحران کنونی فوتبال باید درآمدزا باشد و مخارج بر اساس درآمدها تنظیم شود. اگر درآمد و مخارج واقعی باشد، این مسئله حل خواهد شد. درآمد فوتبال از طریق کپیرایت است و مخارج براساس باید آن بالانس شود. فوتبال ایران میتواند از این چالش عبور کند اگرچه ممکن است به کاهش درآمد مسئولین، بازیکنان و مربیان منجر شود».
مهدیرستم پور، روزنامهنگار مقیم اروپا که حدود یک دهه برای برنامه های ورزشی تلویزیون ایران فعالیت کرده است در تشریح این مسئله گفت: «شاهد کلاف سردرگمی هستیم. سفیر ایران در بلژیک برای قرارداد ویلموتس دخالت کرده است. گویا دستمزد او را داده اند، اما هنوز نتوانستهاند رضایتش را جلب کنند تا اجازه معرفی سرمربی جدید را داشته باشند. سفرای ایران در کرواسی، ایتالیا و ترکیه نیز برای حل مشکل برانکو و استراماچونی وارد عمل شدهاند.
مجموعهای از افراد سیاسی که در کار اصلی خود ماندهاند، زمام ورزش ایران را در دست دارند و گام به حوزه فوتبال گذاشتهاند. برای پیش پا افتاده ترین مسائل ورزش ایران، وزارت امور خارجه و سفارتخانه های این کشور دخالت میکنند که البته بیفایده است و اتفاق ویژهای رخ نمیدهد».
رستم پور اما درباره ارتباط میان استعفای مربیان خارجی فوتبال ایران با عواملی مانند تحریم ها و کمبود منابع مالی نظر دیگری دارد که آن را چنین بیان داشت:
«تحریم بهانهای است که مسئولان ورزش ایران آن را مطرح میکنند. بهترین پاسخ را وریا غفوری کاپیتان استقلال داد که گفت اگر تحریمها برای پرداخت دستمزد خارجیها مشکل ساز است، چرا حقوق بازیکنان داخلی را نمیدهند؟ چرا نهادهای تبلیغاتی و مذهبی با مسئله تحریم دچار مشکل نمیشوند؟
آنها در سال 1398 شمسی 95 تریلیون تومان بودجه گرفتهاند. تنها مرکز خدمات حوزههای علمیه 1042 میلیارد تومان بودجه دارد. در جامعهای که افزایش تعداد روحانیون بر سلامت، جوانان، وزشکاران و شادی هواداران ورزشی ارجحیت دارد، این اوضاع نیز طبیعی خواهد بود».
این تحلیلگر بینالمللی مسائل ورزشی در ادامه برای تشریح دیدگاه فوق خود به مقایسه عملکرد مسئولین دو کشور ترکیه و ایران پرداخت و گفت:
«ترکیه آخرین بار سال 2002 و ایران سه دوره بعدی آن در جام جهانی حضور داشته است. حال فوتبال دو کشور را مقایسه کنیم؛ تفاوت باشگاهها، هواداران ترک و ثروت تیمها، گردش مالی، امکانات، تاسیسات، کمپهای تمرینی ترکیه در مقایسه با ایران بسیار معنادار است. ما میکوشیم تمام مشکلات خود را با صعود به جام جهانی رفع کنیم و جامعه را فریب دهیم که فوتبالی داریم که تمام دنیا درباره آن صحبت میکنند. ببینیم ترکیه که به جام جهانی نرفته، وضاع فوتبالش چگونه است».
مهدی رستم پور در پایان سخنانش درباره آینده ورزش، به ویژه ملی و باشگاهی ایران اظهار داشت:
«با توجه به اوضاع اقتصادی و سیاسی، دیگر نباید انتظار رشد، پیشرفت و توسعه ورزش را داشت. با تداوم وضعیت فعلی هیچ راه برون رفتی وجود ندارد. مشکل، بسیار فراتر از بحث سوءمدیریت است. مدیران متخصص، سالم و مردمی را نمیآورند. اگر هم بیایند، پس از مدت کوتاهی ناکام و سرخورده عرصه را ترک میکنند. چرخه مدیران ما ثابت است؛ اگر مدیر ورزشی بگذارند، نفوذ سیاسی ندارد. مدیر سیاسی و نظامی نیز در ورزش سررشته ندارند.
سرمربی پارس جنوبی وابسته به بزرگترین حوزه گازی دنیا گفته این تیم به بقالی و راننده وانت انتقال بازیکنان بدهکار است. به دفاتر هواپیمایی و هتلها بدهکارند. بازیکنان و مربیان از فصل قبل طلب دارند. کار بازیکنان و مربیان خارجی نیز به شکایت نزد فیفا منتهی و حق به آنها داده میشود.
باشگاه هایی مثل پرسپولیس و استقلال نیز به زور و با غیرت هوادارن سرپا هستند. حضور آنها در استادیوم عمدتا به مسابقات بسیار حساس محدود میشود. در این میان تنها عمر جوانان ما تلف میشود. اگر ورزشکاران تراز اول، مدالآوران جهانی المپیک را مرور کنید سرشار از یاس و نارضایتی است.
اواخر دهه نود میلادی ستارههای ایرانی هر پیشنهادی را نمی پذیرفتند و در بوندس لیگا، لالیگا و غیره بازیکن داشتیم اما اکنون هر پیشنهادی از کشورهای همسایه و آسیا را می پذیرند. این گویای وضعیت فعلی فوتبال ایران است. سعید مولایی به عنوان ستاره و گل سرسبد ورزش ایران به نام مغولستان در چین مسابقه میدهد. چشمانداز ورزش ایران نگرانکننده است».
توییتر: https://twitter.com/aa_persian
یوتوب: https://www.youtube.com/watch?v=oL4iBsRyZlg
اینستاگرام: https://www.instagram.com/anadoluagencypersian
تلگرام: https://t.me/aa_persian
فیسبوک: https://www.facebook.com/anadoluagencypersian
