29. Arap Birliği Zirvesi sona erdi

RİYAD

Suudi Arabistan'ın Zahran kentinde, Kral Selman bin Abdülaziz'in başkanlığında gerçekleştirilen ve "Kudüs Zirvesi" olarak isimlendirilen 29'uncu Arap Birliği Zirvesi sona erdi.

Zahran kentindeki Kral Abdülaziz Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen zirvenin sona ermesinin ardından yayımlanan Zahran Bildirisi'nde, Arap alemi için Filistin meselesinin hala merkezi konumunda olduğu ve işgal altındaki Doğu Kudüs'ün Arap kimliği ile Filistin'in başkenti olarak kalacağı belirtildi.

Filistin devletinin, Doğu Kudüs'ün içinde bulunduğu, 1967 yılında işgal edilen tüm Filistin toprakları üzerinde egemenlik hakkı olduğu belirtilen bildiride, liderlerin barışa olan bağlılıklarını stratejik bir seçenek olarak gördüğü ve Arap-İsrail çekişmesini Arap Barış Girişimi doğrultusunda çözmeyi yineledikleri aktarıldı.

ABD'nin Kudüs'ü "İsrail'in başkenti" olarak tanımasına ilişkin kararının kınandığı ve reddedildiği bildiride, söz konusu karar "geçersiz ve uluslararası hukuka yönelik tehlikeli bir ihlal" olarak nitelendirildi.

İsrail'in, 1967 yılında işgal edilen Filistin toprakları üzerindeki yasa dışı tüm yerleşim politikalarının şiddetle kınandığı bildiride, Arap ülkelerine, İsrail'in ekonomik yaptırımları karşısında durabilmesi için Filistin devletini aylık 100 milyon dolar finanse edecek sistemin ivedilikle hayata geçirilmesi yönünde Arap Birliğinin aldığı kararlara bağlı kalma çağrısında bulunuldu.

Suriye krizinin tek çıkış yolu siyasi çözüm

Suriye krizine işaret edilerek ülkenin toprak bütünlüğü, egemenliği, istikrarı ve güvenliğinin korunmasına bağlılığın vurgulandığı Zahran Bildirisi'nde, Suriye'nin başkenti Şam'a bağlı Doğu Guta'daki gerginliği ve İran'ın bölge ülkelerine yönelik müdahaleleri de kınandı.

Bildiride, Suriye krizinin tek çıkış yolunun bütün tarafların onayını alacak ve halkın taleplerini gözetecek bütün Cenevre-1 bildirisine dayalı siyasi çözüm olduğu belirtildi.

Arap liderlerin Lübnan ile olan dayanışmalarını teyit ettiği bildiride, ülkenin ulusal birliğinin yanı sıra toprakları üzerindeki egemenliği, istikrarı ve güvenliğini koruyacak şekilde siyasi ve ekonomik desteğin sağlanmasına işaret edildi.

Libya'da yaşanan gelişmelere de değinilen bildiride, Libya'nın birliği ve egemenliğine olan bağlılıklarını yineleyen Arap liderlerin, dış güçlerin her türlü müdahalesinin kabul edilemez olduğu ifade edildi.

İran'ın bölgeye müdahaleleri kınandı

Yemen'de Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi liderliğindeki meşru yönetime olan desteğin devam edeceği aktarılan bildiride, ülkedeki darbenin tamamen sona ermesi ve istikrar ile güvenin yeniden tesisi için hükümetin attığı adımların da desteklendiği kaydedildi.

Arap ülkeleri ile İran arasındaki ilişkilerin, tehdit ve güç kullanımından kaçınılarak "iyi komşuluk ilkesine" dayanması vurgulanan bildiride, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) 3 adası üzerindeki egemenliği ve bu adaların İran'dan geri alınması konusundaki kararlılığının altı çizildi.

Bildiride ayrıca, iyi komşuluk ilkelerine ve ülkelerin egemenliğine aykırı olmasının yanı sıra uluslararası hukuku ihlal anlamına gelen İran'ın Arap ülkelerinin içişlerine müdahalesi kınandı.

Arap ve diğer dünya ülkelerinde terör örgütleri tarafından gerçekleştirilen her türlü eylem ve etkinliğin kınandığı bildiride, şiddet ile teröre yol açan dini, mezhepsel ve etnik olan her türlü sloganın da bunlar arasında olduğuna işaret edildi. Arap Birliğinin bir sonraki zirvesinin Tunus'ta gerçekleştirileceği bilgisi de paylaşıldı.

"Suriye rejimi ders alacak mı almayacak mı göreceğiz"

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Adil el-Cubeyr, ABD, İngiltere ve Fransa’nın Esed rejimine karşı operasyonuyla ilgili "Suriye rejimi ders alacak mı almayacak mı göreceğiz." dedi.

29. Arap Birliği Zirvesi'nin kapanışının ardından basın toplantısı düzenleyen Cubeyr, ABD, İngiltere ve Fransa’nın Esed rejimine karşı operasyonuyla ilgili sorusuna ilişkin, "Suriye rejimi bu uygulamalardan ders alacak mı almayacak mı ya da barış müzakerelerinde ilerleme kaydedilecek mi göreceğiz." ifadelerini kullandı.

Suriye'de siyasi sürecin devam etmesini ve Suriye halkının sıkıntılarını bitirecek şekilde neticelenmesini umduklarını dile getiren Cubeyr, Arap Birliği Zirvesi'nden yapılan açıklamada da buna işaret ettiklerini söyledi.

ABD, İngiltere ve Fransa'nın Suriye rejimine yönelik saldırısı kapsamında başkent Şam yakınında bir kimyasal silah araştırma merkezi, Humus'un batısında yer alan bir kimyasal silah deposu ile kimyasal silahlarla ilişkili bir komuta merkezinin vurulduğu açıklanmıştı.

Muhabir: Mahmut Geldi