ABD Kongresi 11 Eylül tasarısından vazgeçmiyor

WASHINGTON

ABD Kongresi'nin üyeleri, ABD Başkanı Barack Obama'nın veto etmesine rağmen 11 Eylül saldırılarında hayatını kaybedenlerin ailelerine, Suudi Arabistan'a dava açma imkanı getiren yasa tasarısını geçirmek için yeni bir oylamaya gidecek.

ABD Senatosu'nun Çoğunluk Lideri Cumhuriyetçi Senatör Mitch McConnell, senatörlerin çarşamba günü yeni bir oylamaya gideceğini açıkladı. Temsilciler Meclisi'nde ne zaman oylama yapılacağına ilişkin açıklama henüz yapılmadı.

Obama'nın ulusal güvenliği tehlike atabileceği gerekçesiyle karşı çıktığı tasarı daha önce hem Temsilciler Meclisi'nden hem de Senato'dan oybirliğiyle geçmişti.

Yeni düzenlemenin vetoya rağmen yasalaşma imkanı bulunuyor. Bunun için ABD Kongresi'nin her iki kanadından üçte iki çoğunluğun oyuyla geçmesi yeterli oluyor. Daha önce oybirliğiyle geçtiği düşünüldüğünde tasarının önünde büyük bir engel görünmüyor.

Kongre üyeleri bir kez daha yasa tasarısı lehine oy kullanırsa Barack Obama'nın başkanlığı boyunca ilk kez bir veto kararı geçersiz kalmış olacak.

Yasal düzenleme, 11 Eylül saldırılarında hayatını kaybeden kişilerin ailelerinin saldırılarda Suudi yöneticilerin rolü olabileceği gerekçesiyle ABD mahkemelerinde dava açabilmesine imkan tanıyor.

ABD'de 1976 yılında çıkarılan bir yasa, başka ülkeler hakkında ABD mahkemelerinde dava açılmasını engelliyor. Bu tasarı ise 1976 yılına ait yasanın konuyla ilgili bölümünde istisnalar yapılmasına imkan veriyor.

Tasarı gündeme geldiğinde Suud yönetimi tepki göstermiş, ABD'de bulunan 750 milyar dolar değerindeki varlıklarını satmakla tehdit etmişti. Suudi Arabistan'ın lobi şirketleri aracılığıyla Kongre üyelerini ikna etmeye çalıştığı ileri sürülmüştü.

ABD Başkanı Obama, veto gerekçesinde, yabancı bir devletin Amerikan mahkemelerinde dokunulmazlığını kaldıracak bu tür bir yasanın dönüp Amerikan çıkarlarını vuracağını, yasanın onaylanması halinde diğer egemen devletlerin de ABD'ye aynı şekilde davranacağını ve bunun ABD'nin uluslararası ilişkilerine ciddi zararlar vereceğini belirtmişti.

Obama, yabancı egemen devletlerin ABD hukukuna karşı dokunulmazlığının kaldırılmasının diplomaside "mütekabiliyet" ilkesinin doğal sonucu olarak ABD'ye karşı da uygulanacağını ve dünyanın hemen her coğrafyasında ABD'yi zor durumda bırakacağını savunmuştu.

11 Eylül saldırılarını düzenlediği belirtilen 19 kişiden 15'inin Suudi Arabistan vatandaşı olduğu açıklanmıştı. Riyad yönetimi, Suudi yöneticilerin saldırılarda rolü olduğu iddialarını reddetmişti.

Muhabir: Tuğrul Çam