ANKARA - Tuğçenur Yılmaz/Tevfik Durul
Uzmanlar, ABD Başkanı Donald Trump'ın seçmen tabanının önemli bir kısmını oluşturan Evanjeliklerin yapısı, işleyişi ve politik hedeflerine ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.
Kültür Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan Köni, Evanjelizmin, Hristiyanlıkla Yahudiliğin bir arada yorumlanmasından meydana geldiğini belirtti.
Evanjeliklerin kendi kültürlerini yaymak amacıyla dünyanın farklı yerlerine misyonerler gönderdiğine işaret eden Köni, "Osmanlı zamanında da Anadolu'yu Hristiyanlaştırmak, Ermenileri kışkırtmak hedeflerini güden bu yapı, aynı yöntemleri uygulamaya çalışıyor. Ancak iletişim teknolojilerinin ilerlediği günümüz dünyasında bu girişimlerin iç yüzü kolaylıkla biliniyor." dedi.
Köni, "Değişen bir dünya düzeni var. Gececek 15 yılda bu düzeninin bir üçüncü dünya yapılanması tarzına gittiğini görüyoruz." ifadesini kullandı.
ABD'deki muhafazakar çevrelerin Evanjelik yapıya yakın olduğunu belirten Köni, Papaz Andrew Brunson'ın da söz konusu grubun bir parçası olduğuna dikkati çekti.
Köni, Trump ve hükümetinin Evanjeliklerin desteğini aldığını ancak burada pragmatik davrandığını belirterek, "Trump'ın yaptıklarının ABD'nin ulusal çıkarlarıyla hiçbir ilgisi yok. Yaptıkları sadece kendi partisinin çıkarı için." diye konuştu.
Bu minvalde Trump'ın Türkiye politikasına da değinen Koni, "ABD'nin, Ortadoğu'da NATO üyesi olan, dayanabileceği Türkiye'den başka bir ülke yok." değerlendirmesinde bulundu.
ABD'de 6 Kasım 2018'de yapılacak Kongre ara seçimleri sonrası yönetimde tavır değişikliği yaşanacağı tahmininde bulunan Köni, İsrail lobisini de arkasına alan Evanjeliklerin hedefinin, bu seçim sonrası Ortadoğu'yu kendi çıkarları doğrultusunda düzenlemek olduğunu sözlerine ekledi.
"Trump'a oy veren kesimin önemli bir kısmı Evanjelistler"
Sakarya Üniversitesi Öğretim Üyesi, SETA Araştırmacısı Doç. Dr. Serdar Gülener, Evanjeliklerin 'Hristiyan Siyonistler' olarak değerlendirildiğine dikkati çekerek, bu grubun en önemli yanının Yahudiler ve İsrail devletiyle olan ilişkileri olduğunu ifade etti.
Evanjeliklerin inanç sistematiğinin Yahudi devletinin kurulması üzerine inşa edildiğini belirten Gülener, "Yahudiler, vadedilmiş topraklara yerleşip siyasal iktidarlarını kurarlarsa Evanjelikler de ahirette iktidarlarını sağlayabileceklerine inanıyorlar." dedi.
Evanjeliklerin İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra ABD'de aktif rol almaya ve daha fazla söz sahibi olmaya başladıklarını kaydeden Gülener, bu grubun politik söylemini ilk kullanan başkanın 1981'de göreve gelen Ronald Reagan olduğunu belirtti.
Gülener, Bill Clinton iktidarında daha geri planda kalan Evanjeliklerin Donald Trump ile tekrar gün yüzüne çıktığını söyledi. Bunun Trump'ın koyu bir Hristiyan veya Evanjelik olmasıyla ilgisi olmadığını belirten Gülener, "Trump'ın durumu daha pragmatik nedenlere dayanıyor. Çünkü Trump'a oy veren kesimin önemli bir kısmı Evanjelikler." ifadelerini kullandı.
Evanjeliklerin son yıllarda sayılarının da gittikçe arttığını söyleyen Gülener, dünya genelinde 500 milyon ve ABD'de ise 100 milyon kadar Evanjelik olduğunu kaydetti. Gülener, Başkan Trump'ın bu yüzden Evanjelikleri arkasına almaya çalıştığının altını çizdi.
Evanjeliklerin, Protestanların en misyoner grubunu oluşturduğunu kaydeden Gülener, Türkiye'de yargılanan Papaz Brunson'ın bu kişilerden bir tanesi olduğuna dikkati çekti.
Gülener, temel amaçlarından biri İsrail'in bölgede zarar görmemesi olan Evanjeliklerin politikalarının, Suriye, İsrail ve çeşitli terör örgütlerine karşı aldığı tavır dolayısıyla Türkiye'ye doğrudan etkisi olduğunu bildirdi.
Öte yandan Gülener, Ortadoğu'daki enerji kaynaklarını kullanabilmek ve bölgeyi ele geçirmek amacıyla Evanjelizmin uydurulmuş bir kılıf olabileceği ihtimalinin de değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Evanjeliklerin terör örgütü FETÖ ile benzeştiğini kaydeden Gülener, "FETÖ, Evanjeliklerin politik amaçlarını gerçekleştirmek için İslam dünyasında kullanmak istedikleri söylemi yayabilecekleri çok önemli bir aparat." değerlendirmesinde bulundu.
"Amerikan Evanjelizmiyle FETÖ arasında dirsek teması var"
Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi, SETA Kıdemli Araştırmacısı Prof. Dr. Nuri Tınaz, ABD nüfusunun önemli bir kısmını Evanjeliklerin oluşturduğunu belirten belirterek bu kişilerin Latin Amerika, Afrika ve Uzak Doğu'da aktif olduklarını ve ısrarcı bir şekilde Hristiyanlığı yaymaya çalıştıklarını söyledi.
Tınaz, Evanjeliklerin ABD politikasına etkilerine ilişkin, "Trump'ın, kendi kişisel hayatındaki zikzaklara rağmen bunları örtebilmek ve dönemini tamamlayabilmek için Evanjeliklerin desteğine ihtiyacı var." değerlendirmesinde bulundu.
Evanjeliklerin kendi politik amaçlarını Trump üzerinden gerçekleştirmeye çalıştıklarını kaydeden Tınaz, "Şu anda Trump'ı en zayıf anında yakaladılar." şeklinde konuştu.
Tınaz, söz konusu grubun özellikle doğu blokunun yıkılmasından sonra Hristiyanlığı dünyaya yaymak amacıyla tekrar boşluk bulduğunu belirterek, Trump'ın Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanımakla Evanjeliklerin gizli ajandalarını deşifre ettiğini söyledi.
Evanjeliklerin Rusya'dan Çin'e kadar birçok ülkede gizli faaliyetlerde bulunduğuna işaret eden Tınaz, bu grubun terör örgütü FETÖ ile ortak yönleri olduğu görüşünü savundu.
Tınaz, FETÖ ile Evanjeliklerin yayılma sitemlerinin örtüştüğünü dile getirerek, "Bunlar da aynı FETÖ gibi kendi gizli ajandalarını dinler arası diyalog ya da hoşgörü gibi açılımlarla değişik coğrafyalara Amerikan çıkarlarını yaymak için kullanıyorlar. Amerikan Evanjelizmiyle FETÖ arasında organik olmasa da bir dirsek teması vardır." yorumunu yaptı.
ABD'nin alışageldiği her dikte edilene boyun eğen Türkiye'nin yerine dik duruş sergileyen bir Türkiye karşısında bulunca şaşırdığını belirten Tınaz, "(ABD) Papaz Brunson üzerinden Türkiye'yi sıkıştırmak istiyor." dedi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
