ABD'de başkanlık yarışında sıra dışı adaylar öne çıktı

WASHINGTON – ERKAN AVCI

ABD’de başkan adaylığı yarışının ikinci durağı New Hampshire’da düzenlenen ön seçimde Demokratların galibi Bernie Sanders ABD tarihinde bir eyalette ön seçimi kazanan ilk Hristiyan olmayan politikacı unvanını edinirken, Cumhuriyetçilerin birincisi Donald Trump bir sonraki ön seçimler için moral depoladı.

ABD’de kasım ayında yapılacak başkanlık seçimlerinde partilerin başkan adaylarının belirlenmesinde önemli rol oynayan ön seçimlerin ikincisi önceki gün ülkenin kuzeydoğusundaki New Hampshire eyaletinde yapıldı.

Genel seçim yöntemiyle yapılan ön seçimlerde Demokrat Parti’den Vermont Senatörü Bernie Sanders, rakibi eski Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’a karşı eşitliği sağladı. Geçtiğimiz hafta başında Iowa eyaletinde yapılan ilk ön seçimi binde 2 puanlık farkla “kıl payı” kaybeden Sanders, New Hampshire’da bu kez Clinton’a ezici bir üstünlük sağladı. Sanders oyların yüzde 60’ını kazanırken, Clinton ise partililerden yüzde 38’lik destek buldu.

Sanders gençlerle güldü

New Hampshire’da yapılan kamuoyu yoklamaları zaten komşu Vermont eyaleti senatörü Sanders’ın galibiyetine işaret ediyordu. Ancak bu zafer kendini “demokratik sosyalist” olarak tanımlayan Sanders için ayrı bir öneme sahip. Sanders galibiyetiyle Amerikan siyaset tarihinde bir eyalette ön seçimi kazanan ilk Hristiyan olmayan siyasetçi unvanına kavuştu.

Yahudi bir aileden gelen Sanders’ın, New Hampshire’da birinciliği kazanmasında kampanyasını başlattığı günden beri ABD toplumunda gelir eşitsizliği ve finans sektörünün siyasi düzeni esir aldığı eleştirilerinin yanı sıra Wall Street’i tenkit eden söylemleri etkili oldu.

Cumhuriyetçi Parti içinde dengeler değişti

Cumhuriyetçi Parti kanadında ise iş adamı Donald Trump yarışı önde tamamladı. Anketlerde favori gösterilmesine rağmen Iowa’da yarışı ikinci olarak tamamlayan Trump, New Hampshire’da yüzde 35’lik destekle bu kez rahat kazandı. Trump galibiyetiyle 20 Şubat’ta Güney Carolina eyaletinde yapılacak ön seçimler için yeniden özgüven kazandı.

ABD’nin herkese karşı kaybeden bir ülke haline geldiğine her defasında vurgu yapan Trump, zafer konuşmasında “ABD’yi yeniden büyük bir devlet yapacağız. O kadar çok kazanacağız ki siz de o kadar mutlu olacaksınız” ifadesini kullandı.

Cumhuriyetçi Parti içinde New Hampshire eyaletinde sürprize imza atan isim ise Ohio Valisi John Kasich oldu. Yarışı yüzde 16 oyla ikinci sırada tamamlayan Kasich’e anketlerde fazla şans tanınmıyordu. Ancak Kasich, geçtiğimiz günlerde New York Times’ın kendisini Cumhuriyetçi Parti’de destekledikleri aday olarak duyurmasını fırsata çevirdi. Kasich, Iowa’daki ön seçimde ise yüzde 1,9 oyla yarışı sekizinci sırada tamamlamıştı.

Iowa’da birinci olan Teksas Senatörü Ted Cruz yüzde 12’lik destekle yarışı üçüncü bitirirken, ön seçimin diğer sürprizini eski Florida Valisi Jeb Bush yaptı. Anketlerde yeterli desteği alamadığı görülen Bush, oyların yüzde 11’ini kazanarak dördüncü geldi.

Bir sonraki ön seçim 20 Şubat’ta

Ülkede bir sonraki ön seçimler 20 Şubat’ta gerçekleştirilecek. Demokrat Parti Nevada’da “parti toplantıları” yöntemiyle, Cumhuriyetçi Parti ise Güney Carolina’da geleneksel seçim usulüyle ön seçimlerini yapacak. Cumhuriyetçi Parti’nin başkan adayı 18 Temmuz’da Cleveland’de, Demokrat Parti’nin başkan adayı ise Philadelphia’da 25 Temmuz’da yapılacak parti kurultaylarıyla açıklanacak.

ABD’de 100 milyondan fazla seçmen 8 Kasım’da sandığa giderek Barack Obama’nın halefini belirleyecek.