Avrupa Parlamentosu, Tahran yönetimini kınadı

AP Genel Kurulunda yapılan oylamada milletvekilleri, 57 çekimser, 9 aleyhte oya karşı 562 lehte oyla İran'daki gösterilerle ilgili karar tasarısını kabul etti.

Kabul edilen kararda vekiller, "binlerce protestocunun öldürülmesinin, İran rejiminin muhalifleri bastırma yönteminde caydırıcılıktan stratejik imhaya doğru ürkütücü bir kaymaya işaret ettiğinden" endişe duyduklarını bildirdi.

AP vekilleri, tutuklu bulunan tüm protestocuların, insan hakları savunucularının ve gazetecilerin derhal ve koşulsuz olarak serbest bırakılmasını talep etti.

Milletvekilleri, AB Konseyine, İran Devrim Muhafızları Ordusunun "terör örgütü" olarak tanımlanması konusunda gecikmeksizin harekete geçmesi çağrısında bulundu.

Varlık dondurma ve vize yasakları da dahil AB yaptırımlarının genişletilmesini ve sıkı şekilde uygulanmasını talep eden vekiller, kararda rejimin "internet kesintileri yoluyla protestoları sansürleme çabalarını" kınadı.

Vekiller, AB ile üye devletlerini, sansürü aşma araçlarına, siber ve bilgi manipülasyonuna karşı korumaya yönelik teknik ve mali desteği artırmaya çağırdı.

BM tarafından görevlendirilen bilgi toplama misyonuna derhal ve engelsiz erişim sağlanması gerektiğini yineleyen vekiller, risk altındaki bireylere koruma, insani yardım ve destek sağlamak için AB varlığının güçlendirilmesi de dahil olmak üzere "yoğunlaştırılmış diplomatik etkileşim" çağrısında bulundu.

İran'ın bölge genelindeki "kötü niyetli faaliyetlerini ve müdahalesini" şiddetle kınayan vekiller, İran ile ilişkilerin normalleşmesinin ancak siyasi tutukluların koşulsuz serbest bırakılması ve demokrasi ile hukukun üstünlüğüne doğru gerçek bir ilerleme kaydedilmesinin ardından mümkün olabileceğini vurguladı.

AP milletvekilleri, Başkan Roberta Metsola'nın İran rejimi temsilcilerinin AP binalarına girişinin yasaklanması kararını memnuniyetle karşıladı ve üye ülkelere de aynı yolu izleme çağrısı yaptı.

İran'daki gösteriler

İran'da 28 Aralık 2025'te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların derinleşmesi nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın öncülüğünde başlayan gösteriler ülke geneline yayılmıştı.

Başkent Tahran'da 8 Ocak'ta şiddetlenen protestolar sırasında çıkan olaylar sonucu ülke yönetimi internet erişimini engellemişti.

İran Şehit ve Gaziler Vakfının Adli Tıp Kurumu tarafından dün yapılan açıklamada, gösteriler sırasında çıkan olaylarda güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği belirtilmişti.

Bu kişilerden 2 bin 427'sinin "silahlı terör grupları" tarafından öldürülen güvenlik güçleri ile sivil vatandaşlar olduğu ifade edilirken 690 kişi hakkında ise bilgi verilmemişti.

İran’da gösteriler azalmış olsa da ABD’nin Virginia eyaleti merkezli HRANA, daha fazla vakayı doğruladığını öne sürerek ölü ve gözaltı sayılarını güncellemeye devam ediyor.