BM'den Myanmar'a Arakan'da koşulların iyileştirilmesi çağrısı

ANKARA

BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) ve BM Kalkınma Programı (BMKP), Bangladeş'ten yüz binlerce Arakanlı Müslüman mültecinin güvenli dönüşü için Arakan eyaletindeki koşulların iyileştirilmesi çağrısında bulundu.

BMMYK ve BMKP'den yapılan ortak açıklamada, BM yetkililerinin Arakan eyaletine tam erişime ihtiyaç duyduğu ve Maungdaw'da üslenen uluslararası personel için 14 Haziran'da yapılan izin talebine yanıt beklediği belirtildi.

Açıklamada, özellikle Arakan eyaletine etkin erişimin, tüm toplulukların özgürce hareketinin sağlanması ve krize yol açan sorunlara çözüm getirilmesi amacıyla acilen gerçek ilerleme kaydedilmesi gerektiği vurgulandı.

Bangladeş'e sığınan Arakanlı Müslümanların evlerine dönebilmeleri için Myanmar hükümeti ve BM arasında bir protokol imzalanmıştı. Protokole hem BM içinden hem uluslararası toplumdan tepki gelmişti.

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Myanmar Özel Raportörü Yanghee Lee, protokol çerçevesinde Müslümanların evlerine "gönüllü, onurlu, güvenli ve sürdürülebilir" şekilde dönmesinin mümkün olmadığını vurgulamıştı.

Avrupa Rohingya Konseyi (ERC) ve Arakan Rohingya Ulusal Örgütü (ARNO) dahil 23 Rohingya örgütünün 10 Haziran'da imzaladığı ortak açıklamada, "Protokolün özellikle Rohingya vatandaşlığı ve etnik kimliği meselesi olmak üzere Rohingya krizinin temel nedenlerine hitap etmediği konusunda derinden endişeliyiz." ifadesi yer almıştı.

Arakanlı Müslümanlara etnik temizlik

BM'ye göre, 25 Ağustos 2017'den sonra Arakan'dan kaçmak zorunda kalarak Bangladeş'e sığınanların sayısı 700 bini aştı. Uluslararası insan hakları kuruluşları, yayınladıkları uydu görüntüleriyle yüzlerce köyün yok edildiğini kanıtladı.

Arakanlıların topraklarına dönüşü için Myanmar ve Bangladeş hükümetleri arasında imzalanan anlaşma, yerinden edilenlerin durumlarını belgelendirmeleri mümkün olmadığı için uygulamada işlevsiz kalıyor.

BM ve uluslararası insan hakları örgütleri, Arakanlı Müslümanlara yönelik şiddeti "etnik temizlik" ya da "soykırım" olarak adlandırıyor.

Uluslararası medya ve kuruluşların Arakan eyaletine girişini ciddi oranda kısıtlayan Myanmar hükümeti, bugüne kadar Arakanlı Müslümanların geri dönüşlerine ilişkin verdiği sözleri de yerine getirmedi.

Bangladeş'e sığınan Arakanlı Müslümanlar ve insan hakları örgütleri, gerekli güvenli ortam sağlanmadan bu kişilerin Myanmar'a dönmelerinin, yeni bir etnik temizliğe yol açacağı endişesini taşıyor.

Muhabir: Gamze Türkoğlu Oğuz