Bosna Hersek'in "OHR" çıkmazı

SARAYBOSNA - EMRE BAŞTUĞ

İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa'da en büyük katliamların yaşandığı Bosna'daki savaşı sonlandıran Dayton Barış Antlaşması'nın üzerinden 20 yıl geçmesine rağmen, antlaşmanın getirdiği karmaşık siyasi yapı ve geniş yetkilerle donatılmış Bosna Hersek Yüksek Temsilciliği (OHR) hala tartışılmaya devam ediyor.

Anlaşmanın 10. bölümüne göre kurulan ve Bosna Hersek'te büyük otoritesi bulunan OHR'nin, uluslararası toplumun Bosna Hersek'in idaresinde söz sahibi olmasına imkan sağlayacak yapıda olmasının, ülkenin egemenliğini kısıtladığı ifade ediliyor.

AB tarafından atanan yüksek temsilci, "anlaşmanın uygulanışını kontrol etmek, tarafların şikayetlerini değerlendirmek, sivil kuruluşların faaliyetlerini denetlemek ve koordine etmek" gibi yetkilerinin yanı sıra Dayton Barış Antlaşması'na aykırı davranmaları halinde Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleri de dahil, devlet yetkililerini görevden alma hakkını elinde bulunduruyor.

Savaşın sona ermesiyle birlikte Bosna Hersek'te görev yapmaya başlayan yüksek temsilciler, geniş yetkilerini kullanarak bugüne kadar aralarında bakanların da bulunduğu yüzün üzerinde devlet ve hükümet yetkilisini görevden aldı.

"OHR işini yapmıyor"

Uluslararası Saraybosna Üniversitesi (IUS) Rektör Yardımcısı ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Mirsad Karic, AA muhabirine yaptığı açıklamada, OHR'nin özellikle 2007 yılından bu yana "suskun olduğunu" ifade ederek, bu kurumun yerine getirmesi gereken bazı görevlerini yapmadığını savundu.

Karic, ülkeye politik denge ve ekonomik kalkınma getirmesi için kendisine limitsiz güç verilmesine rağmen OHR'nin birçok konuda etkisiz kaldığını belirterek, "Parlamentoda yaşanan büyük tartışmalara rağmen Bosna Sırp Cumhuriyeti siyasetçileri yüzünden çok sayıda yasa onaylanamıyor. Bu siyasetçiler her şeyi durduruyor. Bir şeyler yapabilecek tek otorite ve kurum olan OHR ise işini yapmıyor" şeklinde konuştu.

Ülkedeki yerel siyasetçilerin birçoğunun Bosna Hersek Anayasa Mahkemesi'nin aldığı kararlara dahi uymadığını söyleyen Karic, OHR'nin bu noktada da sorumluluğu bulunduğunu hatırlattı.