Esed'in saldırıları ateşkesi çıkmaza soktu

ANKARA/HALEP - SELEN TEMİZER/ MUHAMMED MİSTO

Suriye'de Beşşar Esed yönetiminin ateşkesi ısrarla ihlal eden tutumu, Cenevre'de diplomatik çabaların sekteye uğramasına ve sahada çatışmaların tekrar alevlenmesine neden oldu. Mevcut durumda ateşkes fiilen bitme noktasına gelirken, muhalifler artık rejime misilleme yerine doğrudan saldırmak zorunda kalacaklarının sinyalini veriyor.

Suriye'de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) 2254 nolu kararı çerçevesinde 27 Şubat gece yarısı yürürlüğe giren kısmi ve geçici ateşkes, ilk gününden bu yana rejim güçleri tarafından ihlal ediliyordu.

Ancak son günlerde rejimin Halep'in güneyinde yoğunlaşan saldırıları ile söz konusu BMGK kararını gözardı ederek sivillere yönelik ablukasını sürdürmesi ve insani yardımların girişine izin vermemesi, ateşkesi oldukça kırılgan hale getirmişti.

Son haftalarda artan gerilimin üzerine dün, muhaliflerin oluşturduğu Müzakere Yüksek Komisyonu (MYK), İsviçre'nin Cenevre kentinde BM arabuluculuğunda süren görüşmelere katılımını tek taraflı erteledi.

BM'nin Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura da görüşmelerin ilk gününde, bu tehlikeye dikkati çekmişti. Mistura, Halep'te artan çatışmaların endişe verici olduğunu ve insani yardımların ulaştırılmasının yavaşladığını vurgulamış, Şam'ın Duma, Dareyya ve Hareste ilçelerine yönelik rejim ablukalarından hayal kırıklığı duyduklarını söylemişti.

Çatışmalar alevlendi

Suriye'nin kuzeyindeki Halep ili bir süredir rejim güçleri ile terör örgütleri DAEŞ ve PYD'nin saldırılarına maruz kalıyor.

Son haftalarda muhalifler Halep'in kuzeyinde güvenli bölge ilan edilmesi öngörülen Azez-Cerablus hattında ABD öncülüğündeki koalisyonun hava desteğiyle DAEŞ'e karşı ilerlemelerine ağırlık vermişti. Birçok köyü ele geçirmeleri üzerine, DAEŞ saldırıya geçmiş, Kilis'in karşısındaki İğde, Havar Kilis ve Harameyn sığınmacı kamplarını hedef almıştı. Saldırılar, 30 bin sivilin Türkiye sınırına göç etmesine sebep olmuştu. Halihazırda Halep'in kuzeyindeki Düdyan köyü çevresinde muhalifler ve DAEŞ arasındaki çatışmalar sürüyor.

Diğer yandan 2 hafta önce rejim Şam'ın Doğu Guta bölgesinde muhaliflerin kontrolündeki Deyr Asafir beldesindeki bir okul ve hastaneye hava saldırısı düzenlemişti. Çoğu çocuk 32 kişinin hayatını kaybettiği saldırıya misilleme olarak muhalifler, Şam-Halep yoluna yakın, stratejik öneme sahip Ays beldesinde harekete geçmişti. Beldenin çevresindeki tepelerin kontrolünü ele geçiren muhaliflerin rejim güçleriyle çatışmaları sürüyor. Muhalifler, Ays beldesindeki operasyonu Nusra Cephesi ile birlikte sürdürüyor.

Bu arada rejimin üç gün önce Halep'te muhaliflerin kontrolündeki Meşhed semtinde yerleşim yerine düzenlediği hava saldırısında 7 kişi öldü, 23 kişi de yaralandı.

Muhalifler de rejimin saldırılarına misilleme olarak dün Lazkiye'nin kuzeydoğusu ile Hama'nın kuzeybatısına düzenledikleri operasyonlarda 4 köy ile bir tank birliğinin kontrolünü ele geçirdi.

Humus'ta rejimin hava saldırısında ise 4 sivil hayatını kaybetti.

Bu arada, terör örgütü PKK'nın Suriye uzantısı PYD de Halep'in güneybatısındaki Şeyh Maksud çevresinde muhaliflere saldırılar düzenliyor. Örgüt, Halep merkezdeki muhaliflerin İdlib ile bağlantıyı sağladıkları Kastello yolunu ele geçirmeye çalışıyor.

Etkin muhalif gruplardan uyarı

Suriye iç savaşının en büyük silahlı muhalif grubu Ahraru'ş Şam sözcüsü Ebu Yusuf El Muhacir, sahadaki son duruma ilişkin AA muhabirine telefonla açıklamada bulundu.

Muhacir, Esed rejiminin aslında ateşkesi hiç uygulamadığı ancak şiddetlenen saldırılarının kağıt üzerinde kalan bu ifadeyi de ortadan kaldırdığını belirtti. Rejimle çatışmaların şiddetleneceği uyarısında bulunan Muhacir, "Bundan sonra rejimin saldırılarına misillemeyle yetinmeyeceğiz. Biz de düzenli operasyonlara başlayacağız. Halep'te ve Lazkiye'de büyük operasyonlar olacak. Bekleyin ve görün." diye konuştu.

İslam Ordusu sözcüsü İslam Alluş da rejimin ilk günden bu yana ateşkese uymadığını, son dönemde artan çatışmaların ise artık muhaliflerin de karşılık vermesinden kaynaklandığını söyledi.

Şam Cephesi sözcüsü Ahmed El Ahmed, ateşkes sürecinin basında abartıldığını, sahadaki uygulamanın zaten başından beri çok sorunlu olduğunu söyledi. El Ahmed, muhaliflerin dün Lazkiye ve Hama'da başlattığı operasyonun rejim saldırılarına misilleme olduğunun altını çizdi.

İnsani durumda düzelme yok

Ateşkesin ilanından bu yana Şam'ın kuzeydoğusundaki Madaya ve Zebadani başta olmak üzere Cesreyn, Cobar, Duma, Zemelka, Kafr Batna, Ayn Terma beldesi ile İdlib'te Fua ve Kafraya köylerine sınırlı yardımlar girebildi.

Son olarak Kafr Batna, Cobar, Ayn Terma, Cesreyn beldesi ile Duma ilçesine gönderilen insani ve tıbbi yardım malzemelerini taşıyan 50 araçlık konvoy, muhaliflerin güvenlik önlemleri eşliğinde bölgeye girdi.

Ancak yerel kaynaklar yardımların ihtiyaç duyulan gıda ve tıbbi malzemelerden oluşmadığını, hatta rejimin milis güçleri tarafından çalınarak yerlerine düşük kalitelilerinin koyulduğunu bildiriyor.