Gazze'nin 'kimliksiz' insanları

GAZZE

İsrail ile Arap orduları (Mısır, Ürdün ve Suriye) arasında 1967'de gerçekleşen Altı Gün Savaşları nedeniyle Gazze'den göç ettikleri için bugün halen bir kimlikleri bulunmayan binlerce Filistinli, en temel medeni haklardan yoksun yaşıyor.

Batı Şeria ve Gazze'den 1967'de göç eden yaklaşık 300 bin Filistinli, İsrail makamları tarafından kimlikleri ellerinden alındıktan sonra kendilerine "göçmen" sıfatı verildi. Kısa süreli ziyaret izni alarak 1994 yılında Gazze'ye gelen ve kimlikleri olmadığı için bir daha dışarı çıkamayan ressam Dima Şaşağa ve ailesi de bu sorunu yaşayanlardan.

AA muhabirine konuşan Şaşağa, uluslararası ve Arap ülkelerinden resim sergilerine katılmak üzere pek çok davet aldığını ancak kimliği olmadığı için yurt dışına yolculuk yapamadığını belirtti.

Şağşağa, "Kısa bir süre önce bir ülkede çalışmak üzere davet aldım ancak pasaport çıkartmak için kimliğimin olması gerekiyor. Herhangi bir şekilde Gazze'den çıkacak olsam bir daha buraya dönemem. Burada hapishanede gibiyiz. İnsanın kimliksiz yaşaması hiç kolay değil" dedi.

Kimliğinin olmamasını uluslararası alanda kazanmayı hayal ettiği şöhretin önündeki "en büyük engel" olarak tanımlayan Şağşağa, yurt dışındaki müşterilerinin aldıkları ürün karşılığında banka aracılığıyla gönderdiği ücreti alırken bile sıkıntı yaşadığını vurguladı.

Çocuklarını nüfuslarına kaydettiremiyorlar

Gazze'deki kimliksiz Filistinlilerin yaşadığı sıkıntı sadece seyahat yasağından ileri gelmiyor. Binlerce kişi, evlenme, doğum ve mülkiyet gibi pek çok medeni hakkını da kullanamıyor.

Çocuklarını nüfusuna kaydettiremeyen Menar Ebu Hudra da bu sorunu yaşayanlar arasında yer alıyor. Ebu Hudra, İsrail kimliği almalarına giden süreci şöyle anlattı:

"Gazze'deki kötü yaşam şartları nedeniyle 1989'da babamın isteğiyle Beer-Sheva'ya (Bi'ru's-Seb'a) göç ettik. Orada da istediğimiz yaşam kalitesine ulaşamayınca 1994 yılında Gazze'ye dönmek zorunda kaldık. Döndüğümüzde isimlerimizin Filistin nüfus kayıtlarından silindiğini ve Filistin kimliği alabilmek için İsrail kimliğinden feragat etmemiz gerektiğini öğrendik. Babam Bi'ru's-Seb'a'da mülkümüz olduğu için İsrail kimliğinden feragat etmeyi istemedi."

Filistin kimliği taşımadığı için çocuklarını da kendi nüfusuna kaydettiremediğini belirten Ebu Hudra "Yasal olarak çocuklarımın annesi olarak gözükmüyorum ve bu çok acı verici bir durum" diye konuştu.

Ebu Hudra, göçmen sıfatını taşıdığı için satın aldığı toprağı kendi adına tescil ettiremediğini, ehliyet alamadığını ve seyahat edemediğini ifade etti.

İsrail makamlarınca 1971 yılında 16 yaşındayken tutuklanan ve 20 yıl hapse mahkum olan Fatma el-Halebi de 1995'te Gazze'ye döndüğünde isminin nüfustan silindiğini öğrendiğini ve o günden bu yana defalarca başvuruda bulunmasına rağmen kimlik alamadığını kaydetti.

İsrail hapishanelerinde gördüğü işkence nedeniyle vücudunun pek çok yerinde oluşan kırıklar nedeniyle yürümekte zorluk çeken Halebi, ameliyat olmak için yurt dışına çıkması gerektiğini ancak kimliği olmadığı için seyahat edemediğini dile getirdi.

"Kimlik almanın önündeki en büyük engel İsrail"

Filistin yönetimine bağlı Gazze'deki Medeni İşler Bakan Yardımcısı Nasır es-Sirac, Gazze'de kimlik numarası almak için bekleyenlerin sayısının 5 bine ulaştığını söyledi.

İsrail yönetiminin yaklaşık bir buçuk yıldır bu kişilere kimlik çıkarmadığına işaret eden Sirac, Filistinlilerin tedavi ya da eğitim gibi temel ihtiyaçlarını giderme konusunda büyük sıkıntı yaşadıklarına dikkati çekerek bu konuda İsrail tarafıyla görüşmelere devam ettiklerini belirtti.

Gazze'deki İçişleri Bakanlığı'na bağlı Medeni İşler, Pasaport ve Yabancı İşleri birimi müsteşar yardımcısı Mahir Ebu Subha ise Filistinlilerin kimlik numarası almasının önündeki en büyük engelin İsrail olduğunu savundu.

Subha, "1967'deki savaşta binlerce Filistinli Gazze ve Batı Şeria'yı terk etmek zorunda kaldı. İsrail derhal kimlik numaralarını ellerinden aldı. Birinci İntifada'nın başlamasından sonra 1988'de İsrail yönetimi kimlik numaraları ve nüfus kayıtlarını güncelledi ve Gazze ile Batı Şeria'yı terk edenlerin kimlik numarası almasını yasakladı" diye konuştu.