Suriye'de İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesi'nde, Türkiye ile Rusya arasında 5 Mart'ta imzalanan ateşkesten sonra sağlanan kısmi güven ortamında siviller kiraz hasadına başladı.
Yüz binlerce kiraz ağacına ev sahipliği yapan İdlib'de siviller, ateşkesin ardından evlerine dönerek, önemli gelir kaynaklarından kirazın hasadını yapıyor.
Ateşkesin getirdiği güven ortamında ürünlerini toplayan İdlibli çiftçiler, gübreleme, ağaç budama, nakliye, akaryakıt fiyatlarındaki artıştan ise olumsuz etkileniyor.
Kiraz yetiştiricisi, çiftçi Hacı Ahmet Muhammed, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "Birkaç ay önce göç etmiştik. Şimdi topraklarımıza döndük. Her yıl bu ayı dört gözle bekliyoruz." dedi.
Muhammed, ''Göç ettiğimiz dönemde çok çile çektik. Ateşkesten sonra topraklarımıza döndük. Kirazları beldemizdeki tüccarlara satıyoruz. Elde ettiğimiz kazançla da bekar olan çocuklarımızı evlendiriyoruz. Araba ve motor alıyoruz.'' diye konuştu.
Kiraz tüccarı Muhammed Abdullah da ''Kiraz fiyatları 700 ile 800 Suriye lirası arası (2 TL). Kiraz üretimi çok daha pahalıya mal oluyor. Koli, işçi maliyetleri çok yüksek. Bu yılki mahsülün fiyatı diğer yıllara göre çok daha düşük." ifadelerini kullandı.
Tüccarların masraflarının da arttığına değinen Abdullah, yurtdışına çıkan tüm kapıların kapalı olduğunu dolayısıyla ihracatın yapılamadığını bu yüzden de çiftçiler ve tüccarların zarar gördüğünü belirtti.
Ateşkesten sonra evine dönen ve kiraz tarlalarında çalışan işçi başı Hassan Hasan da "Askeri operasyon nedeniyle binlerce sivil evini terk etmek zorunda kaldı. Ama Allah'a hamd olsun ki; ateşkes anlaşmasından sonra insanlar az sayıda olsa da evlerine dönüyor. Kiraz tarlalarında çalışarak geçimlerini sağlıyor.'' diye konuştu.
Türkiye, Rusya ve İran'ın katıldığı, 4-5 Mayıs 2017'deki Astana toplantısında, İdlib ve komşu illerin (Lazkiye, Hama ve Halep vilayetleri) bazı bölgeleri, Humus ilinin kuzeyi, başkent Şam'daki Doğu Guta ile ülkenin güney bölgeleri (Dera ve Kuneytra vilayetleri) olmak üzere 4 "gerginliği azaltma bölgesi" oluşturuldu ancak rejim ve İran destekli teröristler, ateşkes ilanıyla durumun muhafaza edilmesinin kararlaştırıldığı 4 bölgeden 3'ünü Rusya'nın hava desteği sayesinde ele geçirdi ve İdlib'e yoğunlaştı.
Rejim güçlerinin Eylül 2018'de askeri yığınağına hız vermesi üzerine, Türkiye ve Rusya, 17 Eylül 2018'de ateşkesi güçlendirmek için Soçi'de ek mutabakata vardı. Saldırılarına kısa bir süre ara verdikten sonra yeniden başlayan rejim güçleri, Mayıs 2019'da bölgeyi tümüyle ele geçirmek için kara operasyonu düzenledi.
Rejim ve destekçileri bu çerçevede İdlib'in önemli ilçelerinin yanı sıra güneyi ve güneydoğusu, Hama'nın kuzey ve doğu kırsalı ile Halep'in güney ve batı kırsalında çok sayıda yerleşimi ele geçirdi. Soçi mutabakatından bu yana rejim ve destekçilerinin İdlib'e saldırılarında 1800'den fazla sivil can verdi.
Ocak 2019'dan bu yana göç edenlerin sayısı 1 milyon 942 bini buldu.
Türkiye ve Rusya, 12 Ocak 2020'de ateşkesin başlaması için mutabık kaldı ancak Esed rejimi ve müttefikleri, ateşkesi hiçe sayarak İdlib'deki saldırılarını sürdürdü.
Bunun üzerine Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 5 Mart'ta Rusya'nın başkenti Moskova'da yeni bir mutabakat sağladı, son ateşkes 6 Mart 2020 saat 00.01'den itibaren yürürlüğe girdi. Rejim ve destekçilerinin zaman zaman ihlallerine rağmen, ateşkese büyük ölçüde riayet ediliyor.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
