İngiltere-Çin ilişkileri 'altın dönemini' yaşıyor

LONDRA– GÖKHAN KURTARAN

Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkanı Şi Cinping’in İngiltere’deki resmi ziyareti son yıllarda artan karşılıklı ticaret ve yatırımlarla birlikte ikili ilişkilerde “altın dönemin” başlangıcı olarak görülüyor.

Avrupa Birliği üyeliğini 2017’de referanduma götürmeyi planlayan İngiltere Başbakanı David Cameron, diğer yandan da dünyanın en büyük ikinci ekonomisi Çin ile ticari ve yatırım ilişkilerini artırmayı hedefliyor. Mayıs ayında tek başına iktidar olarak ikinci dönemine devam eden Muhafazakar Parti’nin daha kabinesi oluşturulurken gelişen piyasalara daha fazla odaklanılacağının işareti verilmişti. Uluslararası piyasalarda “BRIC” (Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin) kavramının mucidi olarak tanınan Goldman Sachs’ın Portföy Yönetimi Başkanı Jim O’Neill’in Hazine Bakanı olarak yer alması dikkati çekmişti.

Cameron sonrası dönemde Muhafazakar Parti’nin olası lider adayları arasında gösterilen İngiltere Maliye Bakanı George Osborne geçtiğimiz ay O’Neill’ın öncülüğünü ettiği geniş bir heyetle Çin’e yaklaşık bir haftalık önemli bir ziyaret gerçekleştirmişti.

Bu ziyaretin ardından dün akşam saatlerinde Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkanı Şi Cinping’in İngiltere’ye dört günlük resmi bir ziyarette bulunması dikkatleri bir kez daha İngiltere ve Çin arasındaki ilişkilerde yaşanan yakınlaşmaya çekti.

İngiliz hükümeti daha fazla Çin sermayesini ülkeye çekebilmek için her türlü kolaylığı sağlamaktan geri durmuyor. Örneğin Osborne’un Çin ziyareti sırasında İngiltere’nin güneybatısında Çin ortaklığı ile yapılması planlanan nükleer santral projesi için İngiliz hükümetinin 2 milyar sterlinlik garanti vereceği açıklandı. Dahası İngiliz ve Çin borsalarındaki hisselerin her iki borsada işlem görmesi için fizibilite çalışmalarına başlanmasına karar verildi. Osborne, Çin ziyaretinde çantasından son zamanların en büyük projesini de çıkararak toplam değeri 11,8 milyar sterlini bulması beklenen hızlı tren projesi HS2'nin ilk etabının ihale sürecini başlattığını açıkladı. 2017 yılında başlayacak ve Londra, Birmingham, Leeds ve Manchester'ı birbirine bağlayacak hızlı tren projesinde Çinli yatırımcıların ağırlıklı olarak yer alması bekleniyor.

İngiltere’nin en önemli hedeflerinden biri de uluslararası finans merkezleri arasında ilk sıralarda yer alan Londra’yı Çin’in para birimi Renminbi cinsiden işlemlerde uluslararası bir merkez haline getirmek. Örneğin yakın zamanda uluslararası medyada her iki ülkenin Çin hazine tahvillerinin Renminbi cinsiden Londra’da piyasa sürülmesini planlandığı belirtiliyor.

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Londra merkezli uluslararası yatırım danışmanlık şirketi Anderen’in Genel Müdürü Adrian Allen, “İngiliz hükümeti daha fazla küçük ve orta ölçekli şirketin Çin’e ihracat yapabilmesini hedefliyor” dedi.

Çin’in İngiltere’deki hızlı tren projeleriyle de yakından ilgilendiğini belirten Allen, “Çin’in hızlı tren konusunda son yıllarda tüm ülkelerden daha iyi bir deneyimi var. Örneğin Guangzhou ve Pekin arasında eskiden 26 saat süren yolculuğu 8 saate indirdiler” ifadelerini kullandı.

Londra merkezli Open Europe’un Yardımcı Direktörü Raoul Ruparel ise Çin Devlet Başkanı Cinping’in İngiltere ziyaretinin ekonomik işbirliğini artırmayı hedeflediğinin altını çizerek, “Resmi ticaret anlaşmalarından ziyade yatırım köprüleri kurulmak isteniyor, Londra’nın Renminbi merkezi olması hedefleniyor” değerlendirmesinde bulundu.

İngiltere’nin önde gelen düşünce kuruluşlarından Chatham House’un araştırmacılarından Prof. Kerry Brown da uzun yıllardan sonra İngiltere nezdinde Çin’in hak ettiği ilgiyi gördüğünü vurguladı.

Brown, “İngiltere ve Çin arasındaki ilişkilerin altın dönemin bir anlamı varsa, o da bu ilişkinin sonunda ait olduğu şekilde tanımlanmasıdır; Çin önem sıralamasında ilk sırada” ifadelerini kullandı.