BAĞDAT
Irak'ta, Haydar el-İbadi’nin kabinesi, parlamentodan güvenoyu aldı. Böylelikle Irak'ta Şiiler, Sünniler ve Kürtlerin içerisinde yer aldığı geniş katılımlı bir hükümet kurulmuş oldu.
Hükümetin programı 280 milletvekilinin hazır bulunduğu oturumda 177 "evet" oyuyla kabul edildi.
Yeni kabinede eski Başbakan ve Kanun Devleti Koalisyonu lideri Nuri el-Maliki, Muttahidun Koalisyonu Başkanı Usame Nuceyfi ve Irak Ulusal Koalisyon (Vataniyye) Başkanı İyad Allavi'ye Cumhurbaşkanı Yardımcılığı görevi verildi.
Sünni siyasetçi Salih Mutlak, Beha Areci ile eski Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari Başbakan Yardımcısı oldular.
Uzun tartışmalar sonucunda kurulan yeni kabinede 17 bakanlık Şiilere, 7 bakanlık Sünnilere, 4 bakanlık Kürtlere verilirken azınlıklara da bir koltuk verildi. Ayrıca Petrol, İçişleri ve Dışişleri gibi kritik bakanlıklar Şiilere bırakıldı.
Irak'taki yeni kabinede şu isimler görev aldı:
İçişleri Bakanlığı Hadi el-Ameri, Petrol Bakanlığı Adil Abdül Mehdi, Dışişleri Bakanlığı İbrahim Caferi, Yüksek Eğitim Bakanlığı Hüseyin Şehristani, Sağlık Bakanlığı Adile Hamud, Ulaştırma Bakanlığı Bakır Cebir Zubeydi, İnsan Hakları Bakanlığı Muhammet Mehdi el-Beyati, Adalet Bakanlığı Haydar Zamili, Elektrik Bakanlığı Kasım Fehdavi, Su Kaynakları Bakanlığı Cevat Şuheyli, Gençlik ve Spor Bakanlığı Abit Hüseyin Abtan, Savunma Bakanlığı Halid Ubeydi, Eğitim Bakanlığı Muhammet İkbal, Planlama Bakanlığı Selman Cumeyli, Sanayi Bakanlığı Nesir İsavi, Çevre Bakanlığı Kuteybe Cuburi, Ziraat Bakanlığı Felah Zeydan ve Şehircilik Bakanlığı Tarık Haykani, Maliye Bakanlığı Roj Nuri Şavez, Kültür Bakanlığı Feryat Revandizi, Ticaret Bakanlığı Milas Abdülkerim Kesnezani, Halkla İlişkiler Bakanı Felah Sudani, Vilayetlerden Sorumlu Devlet Bakanı Ahmet Cuburi, Belediyelerden Sorumlu Devlet Bakanı Abdulkerim Yunus.
Kimi bakanlıklar konusunda ise henüz bir anlaşma sağlanamadığı belirtildi. Bu bakanlıklarda vekaleten görev yapılacak. Önümüzdeki günlerde söz konusu bakanlıkların yürütülecek pazarlıklar sonucunda, Kürtlere ve azınlıklara verileceği belirtiliyor.
Irak'ta parlamento seçimleri, 30 Nisan tarihinde gerçekleşmiş, Eski Başbakan Nuri el-Maliki'nin hükümet kuramaması ve Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) öncülüğündeki silahlı grupların ülke genelinde yaydığı şiddet sonucunda yeni hükümetin kurulması ertelenmişti. Dünya kamuoyu ve Irak'taki Şii dini mercilerin çağrıları üzerine Maliki, üçüncü dönem başbakan olmaktan vazgeçmiş Cumhurbaşkanı seçilen Fuat Masum, hükümet kurma görevini Haydar el-İbadi'ye vermişti.
Kürtler, kabineye şartlı katılma kararı aldı
Irak Parlamentosu'nda 62 sandalyesi olan Kürtler, ilan edilen yeni hükümete, şartlı olarak katılma kararı aldı. Kürtler, hükümetin ilk üç ayında taleplerinin yerine getirilmemesi durumunda kabineden çekileceklerini duyurdular.
Irak Parlamentosu’nda Haydar el-İbadi'nin kabinesi onaylanırken, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'ndeki (IKBY) Kürt siyasi parti liderleri, Süleymaniye’de olağanüstü toplanarak, hükümetin kurulmasıyla başlayacak yeni süreci değerlendirdiler.
Başbakan Neçirvan Barzani başkanlığında 7 saat süren toplantı sonrası basına açıklamalarda bulunan Kürtlerin müzakere heyeti başkanı Hoşyar Zebari, hükümete şartlı destek verdiklerini söyledi.
"Yeni kurulan hükümete kendini göstermesi için üç ay fırsat tanıdıklarını" ifade eden Zebari, "Bu süre içerisinde bütçe kesintisi, petrol ihracı, tartışmalı bölgelerle ilgili anayasanın 140. maddesinin uygulanması ve Peşmerge güçlerine gerekli askeri yardımın yapılması konularında Bağdat'taki hükümetin nasıl bir tutum sergileyeceğini izleyeceğiz. Eğer bu saydıklarımız olmazsa hiçbir hükümetin teşkilinde yer almayacağız" diye konuştu.
IKBY Başkanlık Divanı Başkanı Fuat Hüseyin de mevcut konjonktürde Kürtlerin, hükümete katılmasının faydalı olacağı yönünde karar aldıklarını dile getirdi.
Hükümete, "şartlı katılımın" söz konusu olduğunu kaydeden Hüseyin, Bağdat’ın eski gücünün kalmadığını, Musul’un, Irak Şam İslam Devleti’nin (IŞİD) eline geçmesinden sonra dengelerin değiştiğini savundu. Hüseyin, "Eğer verilen üç aylık süre içerisinde hiçbir sorun çözülmez ise o zaman halkımıza, Irak, dünya ve dost ülkelere Bağdat’takilerin tutumu nedeniyle hükümetten çekildiğimizi bildireceğiz" dedi.
ABD Başkanı Obama Irak Başbakanı İbadi’yi kutladı
ABD Başkanı Barack Obama, Irak Başbakanı Haydar el-İbadi’yi, hükümetinin güven oyu olması nedeniyle kutladı.
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Obama’nın İbadi ve Irak halkını, Irak'ta yeni hükümetin onaylanması nedeniyle kutlamak için aradığı belirtildi. Açıklamada, Obama’nın, İbadi ve diğer Iraklı liderlere, yeni ve geniş tabana dayanan bir hükümet kurmalarından dolayı takdirlerini ilettiği bildirildi.
Açıklamada, Obama’nın ayrıca, Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) terör örgütüne karşı birlikte hareket edebilmek için ABD ve Irak’ın uluslararası toplumla birlikte çalışmasının önemine işaret ettiği kaydedildi.
İbadi’nin de ortak düşmana karşı savaşta Irak’ın kapasitesini artırmak için Irak’taki tüm toplumların yanı sıra bölgesel ve uluslararası partnerlerle çalışma taahhüdünü belirttiği aktarıldı.
Açıklamada, Obama ve İbadi’nin, yeni hükümetin, Irak halkının meşru taleplerinin karşılanması noktasında bir an önce somut adımlar atması gerektiğinde mutabık kaldığı belirtildi.
ABD Dışişleri Bakanı Kerry
ABD Dışişleri Bakanı John Kerry de yaptığı açıklamada, "Bugün artık Irak’ın birlik içinde bir hükümeti var. Bu, hem Irak için hem de IŞİD terör örgütüyle mücadele çabaları bağlamında bir köşetaşı” dedi.
IŞİD ile mücadele kapsamında dünya genelinde mümkün olan en geniş koalisyonu oluşturmak için yarın Ortadoğu’ya gideceğini hatırlatan Kerry, "Küresel koordinasyon içindeki koalisyon, sadece günler ve haftalar için değil, aynı zamanda aylarca ve hatta belki önümüzdeki yıllarda da sürecek şekilde kurulacak" ifadelerini kullandı.
Muhabir: Muhammet Kurşun, Salih Bilici, İdris Okuducu, Barışkan Ünal
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
