BERLİN
Barzani, Alman ‘’Welt am Sonntag’’ gazetesine verdiği röportajda, "Irak ve Şam İslam Devleti" (IŞİD) terör örgütünün tehdidi, Irak’ın parçalanması, Kürt Bölgesi'ndeki konuları ile komşu ülkelerle ilişkisini anlattı.
IŞİD’in Irak ve Kürt bölgesi için ne kadar tehlikeli olduğu yönündeki soruyu yanıtlayan Barzani, aniden sınırlarda bir tehditle karşılaştıklarını belirterek, ‘’IŞİD birliklerinin güçlendiğini uzun zamandan beri endişeyle izliyorduk ve Bağdat’taki hükümeti de bilgilendirdik ancak Irak Başbakanı Nuri el-Maliki bunu duymak istemedi. Şimdi durum daha da zorlaştı’’ dedi.
"Bağdat’taki hükümetin kötü politikasını" IŞİD’in güçlenme sebebi olarak gösteren Barzani, Sünnilerin daha iyi caddeler, hastaneler, okullar gibi Bağdat’tan çok basit talepleri bulunduğunu ancak Şiilerin daha fazla olduğu Maliki hükümetinin bununla ilgilenmediğini, IŞİD’in de kendisini Sünnilerin vekili olarak göstererek etki kazandığını kaydetti.
"Bağdat hükümetinin vurdumduymazlığına karşı hep protestoda bulunduğunu" belirten Barzani, Musul’un düşeceği yönünde uyardığını ancak Maliki’nin buna inanmadığını ileri sürdü.
Kürtler olarak Sünnilerin doğal haklarına karşı değil, teröre karşı olduklarını anlatan Barzani, Sünnilerin yaşadığı bölgelerde sadece IŞİD’in olmadığını, merkezi hükümete karşı olan çok sayıda başka grubun da bulunduğuna dikkati çekti.
"Stratejiniz sizin topraklarınızı korumayla mı sınırlı?" sorusuna "Biz kendi yurdumuzu koruyoruz" karşılığını veren Barzani, Ankara veya Şam’dan toprak talebiyle ilgili "Diğer ülkelerdeki Kürtler, kendi kaderleriyle ilgili barışçıl bir şekilde kendileri karar vermesi gerekiyor. Siyasi çözüm, Irak’taki Kürtlerden dolayı başarısız olmayacak’’ dedi.
Barzani, IŞİD’in başka ülkeler tarafından desteklenip desteklenmediği yönündeki bir soru üzerine de "Bu iyi bir soru. Bu birlik, Suriye’deki iç savaşta büyüdü. Rakka kentinde bulunan İŞİD’in komando merkezi, Esed’in hava kuvvetleri tarafından bunu yapabilecek güçte olmasına rağmen bombalanmaması dikkati çekici’’ ifadesini kullandı.
İŞİD’i Kürdistan’a girmesine izin vermeyeceklerini, Şii bölgelerini veya Kerbela ve Necef’te Şiilerin mukaddesatını fethetmeye ve yıkmaya çalışmaları durumunda da Şiiler buna karşı çıkacağını ve İran’ın da o zaman bu konuya dahil olacağını ifade eden Barzani, IŞİD’in Sünni bölgelere yoğunlaşacağı tahmininde bulundu.
Barzani, Saddam Hüseyin’in devrilmesinden sonra Amerikalıların ne gibi hatalar yaptığı yönündeki bir soruya karşılık, ‘’Amerikalıların en büyük yanlışı maalesef hızlı bir şekilde kurtarıcıdan işgalciye dönüşmesi oldu’’ ifadesini kullandı.
Bunun yanı sıra hemen çok dinli, çok etnikli geçici bir Irak hükümeti kurulması gerektiğini, bunun yerine Irak’taki durumu bilmeyen ABD’li bir yöneticinin görevlendirildiğini anımsatan Barzani, Amerikalıların Irak’ta çok uzun kalıp kalmadıkları yönündeki soru üzerine de, ‘’Maliki Ordusu’nun zor durumda ülkeyi istikrar içinde tutabileceğine güvenmediğim için Amerikalıların Irak’tan tümden çekilmesine karşı çıktım. Bugün, ne kadar haklı olduğumu gösteriyor. Kürdistan’da ise kendi güvenliğimizi kendimiz sağlıyoruz’’ şeklinde konuştu.
Irak’ın devlet yapısı bu şekilde kalıp kalmayacağı yönündeki bir soruya karşılık Barzani, bu yapının böyle kalıp kalmamasının Kürt halkından kaynaklanmayacağını, kendilerinin federal yapıya uyduklarını kaydetti.
Şiilerde ve Sünnilerde düzeltilemeyecek çok hatalar yapıldığını belirten Barzani, ‘’Irak parçalanıyor bu, bazılarının görmek istemediği gerçek’’ dedi.
Amerikalıların Kürtleri bağımsızlık yolunda destekleyip desteklemeyeceği ile ilgili bir soru üzerine de Barzani, ‘’Aktif bir yardım beklemiyorum, ancak direnç göstereceklerini de beklemiyorum. Bazı ABD siyasetçileri bizi destekliyorlar, bazıları değil. Kürdistan’ın bağımsızlığı sonuçta Kürt halkının meselesi’’ şeklinde konuştu.
10 yıldan beri demokratik bir Irak’ı geliştirmek için çalıştıklarını, ancak Irak’ta çok sayıda kişinin şiddeti siyasetin bir aracı olarak gördüğünü belirten Barzani, Şiilerde ve Sünnilerde radikal güçlerin etki kazandığına işaret etti.
‘’Bunlarla mı bir ortak bir devlet yapacağız. Bu olmaz. Halklar zorunlu değil, gönüllü bir şekilde birlikte yaşayabilirler’’ diyen Barzani, Irak'ta Kürt, Sünni, Şii, Hristiyan kimliklerinin bulunduğunu ancak Iraklı bir kimliğinin olmadığını belirtti.
‘’Gelecekte bir Kürdistan’ın kurulması konusunda bunu komşu ülkelerin kabul edeceği izlenimi var mı?’’ şeklindeki bir soruya karşılık Barzani, komşu ülkelerin, kendilerinin son 10 yılda kimseyi tehdit etmediğini anladığını belirterek,’’Türkiye ile olan ilişkimiz son 10 yılda son derece gelişti ve şimdi çok iyi. Kürtlerle Türk hükümeti arasındaki barış sürecini destekliyoruz. Burada önemli gelişmeler oldu. Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, Erbil’de bizi ziyaret etti. Bu tarihi bir adımdı. Tersine de Kürtler herkese iyi komşu olacaklar’’ şeklinde konuştu.
Barzani, Batıdan ne beklediğiyle ilgili bir soruya karşılık, Terorizmle mücadele için her şeye ihatiyaç duyulduğunu belirtti.
Kürdistan’ın bağımsızlığının ne zaman ilan edileceği yönündeki soruya karşılık Barzani şu cevabı verdi:
‘’Kısa bir zaman önce bağımsızlık konuşulduğunda cezaevine konuluyordu. Ancak bağımsızlık günah değil. Bunu duymak istemeyen birçok kişi buna alışması gerekiyordu. Bağımsızlık ulusların doğal hakkı. Kim bunu reddederse insanlara haksızlık eder. Bağımsızlık ilan etmeden önce bunu halkımıza soracağız’’ şeklinde konuştu.
Barzani, bu konuda referandum yapılması için Kürt parlamentoyla çalışmalar yaptıklarını kaydetti. Birçok Batılı ve Türk şirketinin Kürt bölgesine yatırım yaptıklarını ifade eden Barzani, siyasi istikrarı ve cazip iş imkanlarını garanti ettiklerini sözlerine ekledi.
Muhabir: Erbil Başay
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
