CENEVRE
Birleşmiş Milletler'in (BM) Irak'taki sivillerin korunmasına ilişkin raporunda, IŞİD terör örgütünün sivillere karşı savaş suçu oluşturabilecek insan hakları ihlalleri yaptığı bildirildi.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği ve BM Irak Yardım Misyonu'nun (UNAMI) ortak raporunda, Irak'taki insan hakları ihlalleri ele alındı.
Raporda, IŞİD'in kitlesel katliamlar yaptığı, kadınları kaçırdığı, genç kızları seks kölesi, erkek çocukları savaşçı olarak kullandığı belirtilerek, bunların sistematik insan hakları ihlalleri olduğu ve savaş suçu oluşturabileceği kaydedildi.
Yaklaşık 500 mülakata dayanan ve Irak'ta 6 Temmuz -10 Eylül tarihlerinde yaşanan insan hakları ihlallerini aktaran raporda, silahlı grupların, mezhepsel ayrıma dayanan şiddet eylemlerinin ve insan hakları ihlallerinin ülkedeki sivilleri ciddi biçimde etkilediğine işaret edildi.
UNAMI'nin rapora ilişkin yazılı açıklamasında ise 2014 yılı başından bugüne kadar en az 9 bin 347 sivilin hayatını kaybettiği ve 17 bin 386 sivilin yaralandığı bildirildi. Açıklamada, bu ölüm ve yaralanmaların yarıdan fazlasının, çatışmaların Enbar eyaletinden başka bölgelere taşmaya başladığı 1 Haziran'dan sonra gerçekleştiği ifade edildi.
1.8 milyon insan yerinden oldu
BM raporunda, çatışmalar dolayısıyla evlerini terk ettikten sonra yaşadıkları temel gıda, su ve ilaç eksikliği nedeniyle hayatını kaybeden insanların sayısının bilinmediğine dikkat çekilerek, Ağustos 2014 itibarıyla 1.8 milyon Iraklının yerinden olduğu belirtildi.
Yerinden edilenlerin bir milyonunun, IŞİD, IŞİD'e bağlı gruplar ve hükümet kontrolündeki bölgelerde bulunduğu bilgisi aktarılan raporda, 800 bin insanın ise Kürt bölgesine kaçtığı bildirildi.
Raporda, "IŞİD ve ona bağlı gruplar tarafından açık bir biçimde sistematik ve yaygın şekilde yoğun insan hakları ihlalleri yapıldı" denildi.
IŞİD'in bilinçli olarak ve sistematik biçimde azınlık gruplarını hedef aldığına işaret edilen raporda, "IŞİD ve ona bağlı grupların insan hakları ihlalleri ve istismarları savaş suçu veya insanlığa karşı suç oluşturabilir" ifadelerine yer verildi.
Irak güçlerinin ihlalleri
BM raporunda, Irak güvenlik güçlerinin yaptığı hava saldırılarının da önemli sivil kayıplara neden olduğu ve bunun da uluslararası hukukun ihlali olduğu belirtildi.
Uluslararası hukukta hedefler belirlenirken, siviller konusunda özen gösterilerek ayrım yapılması ve orantılı olunması hususlarının yer aldığı raporda, hükümet güçlerinin IŞİD militanlarını yakaladıktan sonra öldürdüğü de kaydedildi.
Ülkede pek çok durumda, insan hakları ihlali ve istismarı yapanların tespit edilmesinde güçlük yaşandığına da işaret edilen raporda, Irak hükümetinin özellikle savaş suçu ve insanlığa karşı suç işlediği iddia edilenlerin hesap vermesini sağlaması gerektiği bildirildi.
Muhabir: Murat Ünlü
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
