BRÜKSEL
Almanya Başbakanı Angela Merkel, AB zirvesinin ardından düzenlediği basın toplantısında, Rusya ile Ukrayna krizinin çözümünde siyasi diyalog yoluyla ilerleme sağlanamaması halinde vize yasağı ve mal varlığı dondurulması yaptırımına gideceklerini söyledi.
AB'nin kısa sürede Ukrayna geçici hükümetiyle Ortaklık Anlaşması'nın siyasi kısmını imzalayabileceğini ifade eden Merkel, "Kırım'da referandum düzenleme kararı gayrimeşru ve anayasaya aykırı" dedi.
İngiltere Başbakanı David Cameron ise Rusya ile görüşmeler hızla sonuç vermemesi halinde Rus yetkililerin mal varlıklarının dondurulması ile seyahat yasağı yaptırımlarına yöneleceklerini belirtti.
Cameron, Rusya'nın Ukrayna'da daha da ilerlemesi ya da komşusunu istikrarsızlaştırma faaliyetlerini artırması halinde ağır ekonomik sonuçlarla karşılaşacağı uyarısında bulundu.
"Referandum kararını engelleyeceğiz"
Ukrayna Devlet Başkan Vekili ve Meclis Başkanı Aleksandr Turçinov ise ulusal televizyonda yaptığı açıklamada, Rus askerleri tarafından kontrol edilen Kırım parlamentosunun referandum yapılmasına ilişkin gayrimeşru karar aldığını
Kırım'ın Rusya'ya bağlanmasına ilişkin referandum kararının hiçbir değeri olmadığını belirten Turçinov, kararın, Kırım'da yaşayan Ukrayna halkının iradesi ve menfaatlerine aykırı olduğunu anlattı.
Kırım parlamentosunun referandumla ilgili kararını engelleyeceklerini kaydeden Turçinov, Ukrayna Parlamentosunun Kırım Özerk Cumhuriyeti Parlamentosunu feshetme sürecini de başlatacaklarını ifade etti.
Ukrayna anayasasının 73. maddesine göre, ülkenin sınırları ve topraklarıyla ilgili meselelerin sadece Ukrayna genelinde yapılacak referandumlarla ele alınabileceğine işaret eden Turçinov, yerel bir referandumun 10 gün içerisinde yapılmasının mümkün olmaması nedeniyle referandum sayılamayacağını vurguladı.
AB'den Rusya'ya “aşamalı” tepki
Ukrayna’daki son gelişmeleri ve bu bağlamda Rusya’ya karşı takınılacak tavrı belirlemek üzere yapılan olağanüstü nitelikli Avrupa Birliği (AB) Zirvesi’nden, bu ülkeyle vize muafiyeti müzakerelerinin askıya alınmasıyla başlayacak “üç aşamalı strateji” uygulanması kararı çıktı.
Zirve sonrasında AB Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso ile düzenlenen ortak basın toplantısında, belirlenen stratejinin ana hatlarını açıklayan AB Konseyi Başkanı Herman Van Rompuy, ilk aşamada atılacak adımları Rusya ile vize muafiyeti alanında yürütülen müzakerelerin askıya alınması, ekonomik işbirliğinin derinleştirilmesine yönelik olan ve “Yeni Anlaşma” olarak adlandırılan belgeye ilişkin müzakerelerin durdurulması ve G8 Zirvesi hazırlıklarına ara verilmesi olarak sıraladı.
Vize muafiyeti ile “Yeni Anlaşma” konusundaki müzakerelerde uzun süredir devam eden tıkanıklık ve G8 toplantısının dolaylı bir unsur olması, alınan “ilk önlemlerin” yeterliliğini tartışmaya açarken AB, ikinci aşamada daha somut adımlar atmayı planlanıyor.
Van Rompuy, krize diyalog yoluyla çözüm bulunması amacıyla görüşmelere başlanmaması durumunda AB’nin “üç yaptırımı” devreye sokacağını açıkladı. Van Rompuy, bu yaptırımların, AB-Rusya Zirvesi’nin iptali, AB ülkelerine seyahat yasağı ve mal varlıklarının dondurulmasından oluşacağını belirtti.
AB, üçüncü aşamaya geçilmesini ise Rusya'nın Ukrayna'daki istikrarı bozmaya yönelik yeni adımlar atması şartına bağladı. Bu konuda detay vermeyen Van Ropmuy, geniş yelpazeye yayılan ekonomik nitelikli yaptırımların gündeme geleceğinin altını çizdi.
Krizden çıkışın tek yolunun diyalog olduğunu belirten Van Rompuy, “Saldırılar sonuçsuz kalamaz” dedi.
Van Rompuy, Kırım parlamentosuanun aldığı Rusya’ya bağlanma kararının, Ukrayna Anayasası’na aykırı olduğundan dolayı “yasa dışı” olduğunu söyledi.
Barroso da Ukrayna ile Ortaklık Anlaşması’nın ilk siyasi fasıllarının çok kısa zamanda imzalanmasını öncelikli konu olarak belirlediklerini kaydederek, “Bugün AB, Ukrayna halkının demokratik tercihlerini destekleme ve Avrupa’nın barış ve istikrarını garanti altına almaya yardımcı olma amacıyla hareket ediyor” diye konuştu.
AB liderlerinin üzerinde anlaştıkları ortak açıklamada, “Ukrayna’nın egemenliği, toprak bütünlüğü ve bağımsızlığının provokasyon olmaksızın ihlal edilmesi” güçlü şekilde kınandı. Belgede, Rusya’dan askerlerini derhal üslerine çekmesi ve uluslararası gözlemcilerin bölgeye erişimine izin verilmesi çağrısı yer aldı.
AB liderleri, krize bulunacak çözümün Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve bağımsızlığına dayanması ve uluslararası standartlara tam uyması gerektiğini vurguladı.
Muhabir: Feyzullah Yarımbaş-Bahtiyar Abdulkerimov-Güven Özalp
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
