Mısır, Etiyopya'da inşa edilen baraja tepkili

ADDİS ABABA

Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri, Etiyopya'da inşa edilen Hedasi Barajı yüzünden Mısır halkının endişeli olduğunu belirterek, barajın Nil Nehri sularında ne tür etkilere sebep olacağına ilgili ülkelerin değil, bilimsel çalışmaların karar vermesi gerektiğini söyledi.

Şukri, Hedasi Barajı'nın etkileri üzerine Mısır, Sudan ve Etiyopya arasında yapılan teknik görüşmelerin geçen ay durmasının ardından Etiyopya'yı ziyaret etti.

Etiyopya Dışişleri Bakanı Workneh Gebeyehu ve Şukri baş başa ve heyetler arası görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.

Gebeyehu, görüşmede iki ülke ilişkilerinin tartışıldığını ve ziyaretin ilişkilerde yeni bir adım olduğunu dile getirerek, Hedasi Barajı'nın inşasıyla Etiyopya'nın Mısır halkına zarar vermek gibi bir niyet taşımadığını vurguladı.

"Kimse tek başına karar veremez"

Şukri de son bir yılda üç ülke arasında çok sayıda teknik görüşme yapıldığını ve bunların verimli geçmediğini ifade ederek, ortak ve makul çözümlerin bulunması için görüşmeleri sürdürmeye kararlı olduklarını söyledi.

"Mısır, barajın Etiyopya'nın ekonomik kalkınmasına sağlayacağı önemin farkında." diyen Şukri, ülkesinin barajın etkileri üzerindeki teknik çalışmaları kabul edeceğine söz verdiğini hatırlattı.

Barajın Nil sularını ne ölçüde etkilediğine Sudan, Etiyopya ve Mısır'ın tek başına karar veremeyeceğini ve bu kararın siyasi olmaması gerektiğini ifade eden Şukri, "Bunun için bilimsel çalışmalar gerekli. Bu konunun nasıl üstesinden geleceğimizde bilim belirleyici faktör olmalı." dedi.

İlkeler Anlaşması'nın uygulanmasının önemine inandıklarını dile getiren Şukri, "Mısır halkı endişeli. Çünkü Mısır halkının çoğu Nil sularından faydalanıyor ve bu su gelecek nesiller için hayati öneme sahip." ifadesini kullandı.

Sudan ve Etiyopya ilk raporu kabul etmedi

Mısır, 13 Kasım’da başkent Kahire'de yapılan üçlü toplantının ardından, Hedasi Barajı konusunda Etiyopya ve Sudan'la teknik müzakerelerin dondurulduğunu açıklamıştı.

Görüşmelerin dondurulması sonrası Etiyopya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Meles Alem, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'nin "Mısırlılar için Nil Nehri suları ölüm kalım meselesidir." sözüne, "Hedasi Barajı da bizim için ölüm kalım meselesi." cevabını vermişti.

Etiyopya'nın 2011'de Nil'in iki kolundan Mavi Nil'in yatağını değiştirerek Hedasi Barajı'nın inşasına başlamasıyla bölge ülkeleri arasında nehrin sularının kullanımı konusunda tartışmalar gündeme gelmişti.

Etiyopya, Mısır ve Sudan arasında yürütülen müzakereler sonucu 6 Mart 2015'te Hedasi Barajı ile ilgili "İlkeler Anlaşması" imzalanmıştı. Mısır, Etiyopya ve Sudan, ayrıca 20 Eylül 2016'da Hedasi Barajı projesinde "hidroelektrik üretim sistemi, modelleme, su kaynakları simülasyonu ile bunların çevresel, sosyal ve ekonomik etkileri" üzerine incelemeler yapılmasını öngören anlaşmaya imza atılmıştı.

Anlaşmanın sonucunda teknik çalışmaları yapan bağımsız şirketler, ilk inceleme raporunu ülkelere sunmuş, Etiyopya ve Sudan bazı konuların gözden geçirilmesini gerektiğini ileri sürerek raporu kabul etmemişti.

Tamamlandığında 6 bin megavatlık elektrik üretmesi öngörülen barajın toplam maliyeti yaklaşık 4,8 milyar dolar.

Muhabir: Tufan Aktaş