LEFKOŞA
KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, Rum lider Nikos Anastasiadis'le yaptıkları görüşmede kapsamlı bir durum değerlendirmesi yaptıklarını, mülkiyet konusuna ilişkin kriterlerin ya da kurulacak federal devletin isminin henüz görüşülmediğini bildirdi.
Kıbrıs sorunun çözümü konusunda yürütülen müzakereler kapsamında BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Danışmanı Espen Barth Eide'nin ev sahipliğinde Lefkoşa'daki ara bölgede Rum lider Nikos Anastasiadis'le bir araya gelen Cumhurbaşkanı Akıncı, yaklaşık 3 saatlik görüşmenin ardından düzenlediği basın toplantısında soruları cevapladı.
Görüşmede "kapsamlı bir durum değerlendirmesi" yaptıklarını belirten Akıncı, yönetim ve mülkiyet konusundaki çalışmaları sürdürdüklerini söyledi. Akıncı, 14 Eylül'de yeniden bir araya geleceklerini kaydetti.
Mülkiyet konusu
Akıncı, toprak ve mülkiyet konusunda Rum basınında yer alan haberlere ilişkin bir soru üzerine, mülkiyet konusunda henüz kriterleri konuşmaya başlamadıklarını vurguladı. Rum basınında yer alan haberlerde kategorilerle kriterlerin karıştırıldığını ifade eden Akıncı, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Barış Burcu'nun konuyla ilgili düzeltme yaptığını hatırlattı.
Akıncı şöyle devam etti:
"Etkilenmiş mülkler konusunda hangi kategoriler var, o kategorilerde hemen hemen bir mutabakat vardır. Orada bir ayrılık yok ama kriterler, yani 'kurulacak olan ve eşit sayıda Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rumdan oluşacak mülkiyet komitesi hangi kriterlere bakarak çalışacaktır' konusunda henüz ne kriterler taraflar arasında teati edilmiştir ne de o kriterlerin müzakeresine geçilmiştir. Dolayısıyla bugünkü müzakerelerde de kriterleri tartışmadık çünkü daha müzakerecilerimiz bu konuda herhangi bir çalışma yapmış değiller."
Mülkiyet konusunun Rum basınına yanlış aktarıldığını ifade eden Akıncı, "Hatta Rum hükümet sözcüsü de bu şekilde yanlış ifadelendirmede bulundu. Dolayısıyla bu da (haberleri) ihtiyat payıyla karşılamak açısından iyi oluyor. Rum basınında çıkan her şeyin doğru kabul edilmemesinde büyük yarar var" diye konuştu.
Bireyin mülkiyet hakkı
Akıncı, bireylerin mülkiyet haklarına ilişkin bir soru üzerine "Bireyin mülkiyet hakkı zaten söylenmeden bile var olan bir haktır ve bütün dünyada geçerli olan bir haktır" ifadesini kullandı.
"Burada önemli olan hakkın nasıl kullanılacağı olayıdır" diyen Akıncı, aradan geçen 41 yılın yeni durum yarattığını ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin mülkü kullanan insanların da hakları olacağıyla ilgili kararlarını bulunduğunu hatırlattı. Akıncı, "Dolayısıyla, mülkiyet hakkı demek yıllardır o topraklarda ya da o konutlarda yaşayan insanların bir kararla yerinden sökülüp atılmasına anlamına gelmeyeceği AİHM kararında gerçeklik kazanmıştır" diye konuştu.
Gazetecilerin mülkiyet konusundaki kriterlerle ilgili ısrarlı soruları üzerine kendini tutamayarak gülen Akıncı, "Bu soruya daha nasıl net cevap vereyim. Biraz önce söyledim. Yani kriterleri konuştuysak ve anlaştıysak çok büyük mesafe kat ettik demektir. Vallahi bunu bir yerde bulduysanız getirin bana da gösterin. Hangi kriterlerde anlaştık. Bu işte bayağı çok iyi bir noktaya gittik demektir. Ben daha o konuda mülkiyet konusunda daha başlangıç aşamasında olduğumuzu söyleyebilirim" dedi.
Cumhurbaşkanı Akıncı, mülk alım satımı ile ilgili haberlerin sorulması üzerine "Bireyler kendi aralarında anlaşsa bile gidilecek yer yine mülkiyet komisyonu olacak" değerlendirmesinde bulundu.
Sınır kapıları
Lefke ve Derinya bölgelerinde açılması düşünülen sınır kapılarıyla ilgili de karara vardıklarını ve konuyla ilgili teknik çalışmaların süreceğini söyledi.
İki tarafın bir araya geldiği teknik komitede konunun ele alındığını aktaran Akıncı, Lefke'deki Aplıç ve Derinya'daki Derinya kapısı için mevcut yola ek olarak yeni alternatif bir yol önerisinin gündeme geldiğini belirtti. Aplıç kapısı ile ilgili önerinin geri çekildiğini bildiren Akıncı, mevcut yolun mayınlardan temizlenmesi gerektiğine işaret etti.
Adadaki mayınları temizlemekle görevli olan BM yetkililerinden yıl sonuna kadar adada kalacağı bilgisini paylaşan Akıncı, Aplıç bölgesindeki mayınların yıl sonuna kadar temizlenebileceğini dile getirdi.
Cumhurbaşkanı Akıncı, Derinya kapısının yolunun güzergahıyla ilgili taraflar arasında uzlaşma olmadığını, yaz dönemi olması nedeniyle bir araya gelemeyen teknik komitenin eylül ayında bir araya gelerek çıkış yolu arayacaklarını anlattı.
"Hedefimiz en kısa sürede iki tarafın da mutabık kalabileceği bir çerçevede bu yolun açılmasıdır" diyen Akıncı, halkın bu yönde beklentisi olduğunun bilincinde olduklarını kaydetti.
Yeni federal bir devlet
Birleşmiş Milletler parametreleri ve ortak açıklamanın yanı sıra iki tarafın da teyit ettiği ilkelerin iki kesimli ve iki toplumlu federasyonu öngördüğünü dile getiren Akıncı, bunun da Kıbrıs Türk halkının kendi bölgesinde gerek nüfus gerekse mülkiyet olarak rahat bir çoğunlukta olacağı bir düzenleme anlamına geldiğini ifade etti.
Akıncı, anlaşma sonunda ortaya çıkacak federal yapının ismiyle ilgili de henüz herhangi bir karara varmadıklarını açıkladı. "Daha adını koymadık. Onu da söyleyelim. Hele bir yapıyı kuralım ondan sonra adını da koyarız" diyen Akıncı, oluşacak yeni yapının isminden bayrağına her şeyiyle yeni bir yapı olacağını, AB ve BM'de otomatik olarak eski yapının yerini alacağını vurguladı.
1960'larda kurulan ortaklık cumhuriyetinin yıkıldığını belirten Akıncı, "Rumlar hala daha 'o cumhuriyet yaşıyor' diyorlarsa onlar için yaşıyor. Bizim için yaşamıyor. Dolayısıyla yeni bir yapı kuracağız ve orada yerimizi alacağız" şeklinde konuştu.
Müzakerelerle ilgili saklayacak bir şeyleri olmadığını belirten Akıncı, konuyla ilgili ayrıntılı tutanakların meclise gittiğini ve milletvekillerinin bunları okuma hakları olduğunu hatırlattı. Akıncı, kendisinin de her görüşme sonrası basın toplantısı yaparak bilgi verdiğini söyledi.
BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Danışmanı Eide de ara bölgedeki görüşmenin ardından iki liderle beraber kısa bir açıklama yaptı.
Tarafların süreci daha ileriye taşımak için görüşmeleri yoğunlaştırma konusunda anlaşmaya vardıklarını dile getiren Eide, bugünkü görüşmelerde yönetim ve mülkiyet konuları odaklanıldığını anlattı. Bir sonraki liderler görüşmesinin 14 Eylül'de yapılacağını duyuran Eide, müzakerecilerin ise gelecek iki hafta boyunca hemen her gün görüşeceklerini bildirdi.
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
