Myanmar ordusu Hristiyan Kaçin halkını hedef alıyor

ANKARA - DİLDAR BAYKAN

Myanmar'ın kuzeyindeki Kaçin'de isyancılar ve ordu arasında 17 yıllık ateşkesin ardından 2011'de yeniden alevlenen çatışmalar, son günlerde şiddetlenerek Myanmar'da yeni bir krizin ve muhtemel bir etnik temizlik dalgasının kapılarını araladı.

Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, etnik isyancı grup Kaçin Bağımsızlık Ordusu (KIA) ile çatışmaları bahane eden Myanmar ordusunun (Tatmadaw) eyalette sivillere yönelik düzenlediği operasyonlar nedeniyle son 3 haftada 5 binden fazla kişi yerinden edildi.

Yerinden edilen Kaçinliler, genellikle Çin sınırında yığılırken 2 binden fazla Kaçinlinin de ormanlarda sıkışıp kaldığı belirtiliyor.

Myanmar hükümetinin bölgeye insani yardım gönderilmesine izin vermemesi nedeniyle binlerce kişinin hayatını kaybetmesinden endişe ediliyor.

Arakan'da 25 Ağustos'ta karakollara yönelik saldırıları bahane ederek 700 bin kişinin toprağından olmasına, 10 bine yakın kişinin de katledilmesine yol açan Myanmar ordusunun, Kaçin'de de aynı yöntemleri kullanması dikkati çekiyor.

Arakan'da 1970'lerde 2 milyon olan Müslüman nüfusu son saldırılar yüzünden 300 binin altına geriledi. Myanmar ordusunun bir sonraki etnik temizlik girişiminde Hristiyanlık dinine mensup Kaçin topluluğunun hedefte olmasından endişe ediliyor.

Suçlular için UCM çağrısı

Kaçin Alliance Başkanı Gum Sang Nsang, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Myanmar'ın kurulduğu yıllarda Kaçin eyaletine özerklik sözü verildiğini ifade ederek, şunları söyledi:

"Ülke, bağımsızlık ilan ettikten sonra Kaçin kendi işlerini kendi yönetti ve merkezi yönetim çok az müdahale etti ancak bağımsızlıktan kısa süre sonra Myanmar yönetimleri, bu eyaletin haklarını ihlal etmeye ve Budizmi milli bir din gibi göstererek bu dini merkeze koymaya başladı. 5 Şubat 1961'de Kaçinliler bağımsızlık hareketini başlattı."

General Ne Win'in 1962'de Myanmar'da yaptığı darbenin ardından hükümetin etnik grupları dağıttığını ve ordu içindeki etnik yapıyı değiştirdiğini aktaran Nsang, "1948'de ordunun yüzde 15'i Kaçinlilerden oluştururken 2018'de ordunun içinde tek bir Kaçinli yok." dedi.

Hsang, bölgedeki çatışmaların ana nedeninin Myanmar yönetiminin eyalet iktidarı ve yerel halkın özerklik hakkını gasp etmesi olduğunun altını çizerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bölgede adalet sağlanmalı, Myanmar hükümeti savaş suçu ve insanlığa karşı suç işleyenlere karşı hukuku işletemiyor. Bu kişiler, Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesine (UCM) yönlendirilmeli. Yerel barışı sağlama kuvvetleri, sahaya gönderilmeli ve BMGK üyesi devletler insani temelde bağlayıcı çözümlerle bir barış süreci yürütülmesine aracılık etmeli. Merkezi hükümetin yetkileri yeniden yapılandırılmalı, etnik eyalet sınırları yeniden çizilmeli ve merkez ordudaki etnik varlıklar yeniden belirlenmelidir. Hiçbir demokratik toplum, sivillerine saldıran bir orduyla var olamaz. Hiçbir demokratik geçiş, geçiş hukuku olmadan başarıya ulaşamaz."

Arakan'daki zulüm Kaçin'de de devam ediyor

Arakan Rohingya Birliğinin (ARU) Yangon'da yaşayan üyesi İbrahim Ali de Kaçin eyaletinde yıllardır süren çatışmaların temelinde Çin'in Kaçin eyaleti üzerindeki çıkarlarının yattığını ve eyaletteki elmas, yakut, yeşim, altın, gümüş ve uranyum madenlerinin etkin olduğunu kaydetti.

Kaçin eyaletindeki önemli doğal kaynaklardan birinin de endüstriyel ağaçlar olduğuna dikkati çeken Ali, "Çinli bazı şirketler, bu ağaçları bölgeden kaçak yollarla alıyor. Bazıları da Myanmar ordusuyla iş birliği yapıyor. Çin hükümetinin hem Myanmar hükümeti hem de KIA ile arası iyi, KIA'ya silah desteği sağlıyor. Bölgedeki çatışmaları kızıştırarak Kaçin'deki kaynakları kendi ülkesine kaçırıyor." iddiasında bulundu.

Ali, tıpkı Arakan'da olduğu gibi Kaçin'de de Myanmar ordusunun insanları zorla çalıştırdığını, köyleri yaktığını, masum insanları öldürdüğünü ve kadınlara tecavüz ettiğini vurguladı.

Kaçinlilerden oluşan Ortak Strateji Ekibi (JST) Başkanı Gum Sha Awng da bölgedeki çatışmaların son günlerde iyice şiddetlendiğine işaret ederek, "Kaçin'deki sivillerin korunması konusunda ciddi endişelerimiz var. Özellikle çatışmalardan kaçıp ormanlarda mahsur kalanlar hakkında endişeliyiz. Ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin kaldığı Chiphwe, Shangaw ve Hka Wan kamplarına ve çatışma alanlarında yaşamak zorunda kalan kişilerin acil insani yardıma ihtiyacı var ve bu konuda ciddi sıkıntılar yaşıyoruz." dedi.

BM'ye göre, yalnızca 25 Ağustos 2017'den sonra Arakan'dan kaçmak zorunda kalıp Bangladeş'e sığınanların sayısı 700 bini aştı. Uluslararası insan hakları kuruluşları, yayınladıkları uydu görüntülerinde yüzlerce köyün yok edildiğini kanıtladı.

BM ve uluslararası insan hakları örgütleri, Arakanlı Müslümanlara yönelik şiddeti "etnik temizlik" ya da "soykırım" olarak adlandırıyor.