Orta Doğu’da silah ticareti rekabeti

PARİS – RAHMİ GÜNDÜZ

ABD, Rusya ve Çin’den sonra dünyanın 4. büyük silah satıcısı Fransa’nın, son dönemde başta Suudi Arabistan ve Mısır olmak üzere Orta Doğu ülkelerine silah ihracatında büyük artış yaşanıyor.

2010-2014 yılları arasında silah ticaretinin yüzde 38’ini Orta Doğu’ya yapan Fransa’nın bu oranı son aldığı siparişlerle birlikte yıl sonuna kadar yüzde 50’nin üzerine çıkarmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Bu yılın ilk yarısında 16 milyar dolarlık silah ihracatı yapan Fransa’nın yıl sonuna kadar bu rakamı ikiye katlaması beklenirken, yeni siparişlerin savunma sanayisi alanında ülkede 30 bine yakın iş gücü yaratacağı tahmin ediliyor.

Orta Doğu’ya silah satışı patladı

Fransa, yılbaşından bu yana Katar'a 6,3 milyar avro tutarında 24, Mısır’a ise 5,2 milyar avro tutarında 24 Rafale savaş uçağı satacak. Fransa aynı zamanda, Mısır'la bir firkateyn ve Rusya'ya yaptırımlar dolayısıyla teslim edemediği 950 milyon avro tutarında iki Mistral tipi helikopter gemisi satışı konusunda anlaşma sağladı.

Suudi Arabistan ile Fransa arasında imzalanan 3 milyar dolarlık silah anlaşması gereğince de Lübnan'a satılan Fransa silahları, araçları ve sistemleri yine bu yıl içinde teslim edildi.

Fransa ile Suudi Arabistan arasında varılan anlaşmaya göre, Lübnan'a 50 metre uzunluğunda savaş gemileri, füzeler, helikopter, terörle mücadele ve internet sitelerinin denetlenmesi için ekipman ve silah satışı gerçekleştirildi.

Son olarak Fransa Savunma Bakanı Jean-Yves Le Drian, Riyad'da geçen hafta düzenlediği basın toplantısında yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan'a yıl sonuna kadar teslim edilmek üzere 30 adet Korvet tipi savaş gemisi satışı konusunda anlaşma sağlandığını, iletişimde kullanılacak uydu yapımı için ise görüşmelerin başladığını bildirdi.

Fransa’nın Orta Doğu’da özellikle Suudi Arabistan ve Mısır’a sattığı silahlar sivil toplum örgütlerinin ve siyaset dünyasının da tepkisini çekiyor.

Uluslararası Af Örgütü Fransa Şubesi Sözcüsü Aymeric Elluin, bir televizyon kanalına yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan’a yönelik silah satışını sert bir şekilde eleştirdi.

Jeopolitik oyunlar ve İran dengesi

"The National Interest" dergisinin geçen sayısında, "Suudi Arabistan’ın yeni silah tedarikçisi: Fransa" başlıklı bir makale kaleme alan Giorgio Cafiero ve Daniel Wagner isimli iki dış politika uzmanı ise "Fransa’nın tamamen bu pazarda ABD’nin yerini alamayacağı ancak, bu pazarda kesinlikle önemli ilerleme sağladığı" yorumunda bulundu.

Makalede, "Riyad rejiminin Washington’a alternatif dünya güçlerine yöneldiği ve bu ortamda Fransa’nın bu boşluğu doldurmaya çalıştığı" değerlendirmesi yapıldı.